Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Peyzaj Mimarları Odası tarafından düzenlenen 9. Ulusal Peyzaj Mimarlığı Kongresi, İstanbul Medipol Üniversitesi ev sahipliğinde başladı.
Peyzaj mimarlığı alanındaki akademisyenleri, meslek örgütlerini, kamu kurumlarını ve yerel yönetimleri bir araya getiren kongrede, iklim değişikliğinin ve su kaynakları üzerindeki artan baskının peyzaj planlama ve uygulamalarına etkileri ile sürdürülebilir çözüm yaklaşımları ele alınıyor.
Kongre kapsamında Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) tarafından düzenlenecek “Kurakçıl Peyzaj Uygulamaları ve Yerel Yönetimlerin Rolü” başlıklı panelde ise kurakçıl peyzajın ulusal politikalardaki yeri, kurumlar arası iş birliği olanakları ile belediyelerin yeşil alan ve su yönetimine ilişkin güncel yaklaşımları değerlendirilecek.
Kongrenin açılış konuşmaları Kongre Yürütücü Başkanı ve Peyzaj Mimarlığı Bölüm Başkanları Konseyi (PEMKON) Başkanı Doç. Dr. Bahar Başer Kalyoncuoğlu, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Genel Başkanı Özay Yerlikaya, İstanbul Medipol Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. H. Attila Dikbaş ve TBB Genel Sekreteri Suat Yıldız tarafından gerçekleştirildi.
Yıldız: “COP31, Yerel Yönetimlerin Rolünün Ele Alındığı Önemli Bir Buluşma Oldu”
Yıldız, kongrenin açılışında yaptığı konuşmada, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin ve su kaynakları üzerindeki baskının giderek arttığına dikkat çekerek peyzaj planlama ve uygulamalarında suyu merkeze alan yaklaşımların önemine değindi.
Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) de bu konuları gündemine aldığını belirten Yıldız, “COP31, bizler için iklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra yerel yönetimlerin bu süreçte üstlendiği rolün uluslararası düzeyde ele alındığı önemli bir buluşma oldu.” ifadelerini kullandı.
Yıldız, TBB'nin COP31'e katkı sunan kurumlardan biri olduğunu belirterek Birliğin gıda ve tarım politikaları, kıyı dirençliliği, iklim finansmanı, sıfır atık uygulamaları, döngüsel ekonomi ve yerel iklim eylemi gibi pek çok başlıkta paneller düzenlediğini aktardı.
“Yerel yönetimlerin bilgi, deneyim ve taleplerini küresel ölçekte görünür kılmayı hedeflediğimiz programlarımızın yanı sıra 24 belediyemize pavilyonumuzda yer vererek iklim çalışmalarını uluslararası katılımcılara tanıtma fırsatı sunduk.” diyen Yıldız, 75 ilden 330 belediyenin katkısıyla hazırlanan Yerel Yönetimler Pozisyon Belgesi'ne de değindi. Belge aracılığıyla belediyelerin iklim mücadelesindeki önceliklerinin ve çözüm önerilerinin COP31'de uluslararası gündeme taşındığını kaydetti.
Yıldız: “Yasal ve Kurumsal Çerçevenin Netleşmesi Sürecin Temel Unsuru”
Belediyelerin peyzaj mimarlığı alanındaki çalışmalarına değinen Yıldız, ekolojik koridorlar, ısı adalarının önlenmesi, doğa temelli çözümler ve kurakçıl peyzaj uygulamalarının önemini vurguladı. Bu uygulamaların suyun verimli kullanımı, yerel ekosistemle uyum, düşük bakım maliyetleri ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından katkı sağladığını belirtti. Bu anlayışın yaygınlaşması için teknik bilginin tek başına yeterli olmadığını da vurgulayan Yıldız, “Yasal ve kurumsal çerçevenin netleşmesi, idari kapasitenin güçlendirilmesi ve kurumlar arası iş birliğinin geliştirilmesi bu sürecin temel unsuru.” ifadelerini kullandı.
Kongre programı kapsamında TBB tarafından ‘Kurakçıl Peyzaj Uygulamaları ve Yerel Yönetimlerin Rolü’ başlıklı bir panel gerçekleştirileceğini belirten Yıldız, oturumda kurakçıl peyzajın ulusal politikalardaki yeri, kurumlar arası iş birliği olanakları ve belediyelerde yeşil alan ile su yönetimine ilişkin güncel yaklaşımların değerlendirileceğini aktardı.
Panelde paylaşılacak görüş ve deneyimlerin katılımcılara hem kavramsal hem de teknik açıdan yol gösterici olacağına inandığını ifade eden Yıldız, “Yerel yönetimlerin bu alandaki kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sağlayacak her türlü iş birliğini stratejik bir gereklilik olarak gördüğümüzü de özellikle ifade etmek isterim.” dedi.
Peyzaj Mimarlığı Çok Katmanlı Bir Bilim Alanı
İstanbul Medipol Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. H. Attila Dikbaş, iklim değişikliği, su kaynakları üzerindeki baskı, hızlanan kentleşme ve toplumsal eşitsizliklerin planlama ve tasarım disiplinlerinin yeniden değerlendirilmesini gerektirdiğini belirtti. Peyzaj mimarlığının yalnızca yeşil alan düzenlemesiyle sınırlı olmadığını vurgulayan Dikbaş, “Dirençli, sağlıklı, sürdürülebilir kentler oluşturmanın yolu doğaya yapılacak yatırımdan geçiyor.” dedi.
Eğitimcilerin, akademisyenlerin, sektör temsilcilerinin ve sivil toplum kuruluşlarının bu çok katmanlı sorunların çözümünde önemli sorumluluk üstlendiğini ifade eden Dikbaş, peyzaj mimarlığını ekolojik ve toplumsal süreçleri, mekansal organizasyonları ve teknolojiyi birlikte ele alan bir bilim alanı olarak tanımladı.
Peyzaj, İklim Eyleminin Temel Bileşenlerinden Biri
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Genel Başkanı Özay Yerlikaya, iklim değişikliğinin etkilerinin kentlerde, kıyılarda, havzalarda, tarım alanlarında ve ormanlarda doğrudan hissedildiğini belirterek çözümün bu alanlarda alınacak planlı yönetim kararlarından geçtiğini ifade etti. Yerlikaya, peyzajın su, iklim, toprak, biyolojik çeşitlilik ve insan sağlığı arasında bağ kuran temel bir sistem olduğunu belirterek iklim krizi karşısında teknolojik araçların, veri temelli analizlerin ve disiplinler arası iş birliklerinin önemini vurguladı.
Peyzaj Mimarları Odası olarak mesleğin toplumda ve karar mekanizmalarında daha fazla karşılık bulması için çalışmalar yürüttüklerini aktaran Yerlikaya, peyzaj mimarlığının kentlerin ve doğal alanların geleceğine sunduğu katkıyı görünür kılmayı amaçladıklarını belirtti. Yerlikaya ayrıca mesleğin planlama süreçlerindeki yeri, kamu kurumlarındaki istihdamı ve karar alma süreçlerine katılımı konusunda çözüm bekleyen sorunlara dikkati çekti.
Peyzajın Ekolojik Rolü Öne Çıkıyor
Kongre Yürütücü Başkanı ve PEMKON Başkanı Doç. Dr. Bahar Başer Kalyoncuoğlu, peyzaj mimarlığının uzun yıllar estetik, görsellik ve kent kimliği gibi kavramlarla sınırlandırıldığını belirtti. Yeşil alanların önemine dikkat çeken Kalyoncuoğlu, “Ortak kamusal alanlara, yeşil alanlara, parklara, bahçelere duyduğumuz ihtiyacın bir lüks olmadığını anlamaya başladık.” dedi. Kongrede kurakçıl peyzajın farklı yönleriyle tartışılacağını belirten Kalyoncuoğlu, COP31’in çıktılarına ve bunların peyzaj mimarlığı mesleğine etkilerine yönelik oturumların da gerçekleştirileceğini aktardı.
Kurakçıl Peyzaj Uygulamaları İçin İş Birliği Olanakları Değerlendirilecek
“Kurakçıl Peyzaj Uygulamaları ve Yerel Yönetimlerin Rolü” başlıklı panel, kongrenin ikinci gününde TBB Genel Sekreter Yardımcısı Feridun Ulutaş’ın moderatörlüğünde yapılacak.
Panelde kurakçıl peyzajın ulusal politikalardaki yeri ve mevzuattaki karşılığı, bilimsel ve teknik boyutları, su verimliliği, iklime uygun bitki seçimi ve ekolojik tasarım ilkeleri değerlendirilecek. Ayrıca belediyelerin saha deneyimleri, uygulamada karşılaşılan sorunlar ve kurumlar arası iş birliği olanakları gündeme gelecek.
