YEREL YÖNETİMLER MALİ REFORM ZİRVESİ
Yerel yönetimlerin mali süreçlerini iyileştirmek ve belediyelerin finansal yapısını güçlendirmek amacıyla düzenlenen "Yerel Yönetimler Mali Reform Zirvesi" Ankara'da gerçekleştirildi. Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) öncülüğünde; belediyelerden ilgili personeller, akademisyenler ve bilim insanlarının katılımıyla gerçekleşen zirvede, yerel yönetimlerin mali yapısının güçlendirilmesine yönelik çözüm önerileri tartışıldı.
Zirvenin açılış konuşmasını TBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Şengül Altan Arslan yaptı. Arslan, konuşmasında belediyelerin finansal sorunlarının çözümüne katkı sağlamak amacıyla bu zirvenin düzenlendiğini vurgulayarak, kapsamlı bir yerel yönetim reformunun önemine dikkat çekti.
“Mali reform, yerel yönetim reformunun başlangıç noktasıdır”
TBB ve İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun seçimlerin ardından yerel yönetimlerin karşılaştığı mali sorunlara yönelik kapsamlı bir reform ihtiyacına vurgu yaptığını hatırlatan Arslan, şu ifadeleri kullandı:
“Yerel yönetimlerin mali yapısını güçlendirmek ve kapsamlı bir reform sürecine katkı sunmak amacıyla bu zirveyi kritik bir adım olarak değerlendiriyoruz. TBB olarak, yılların tecrübesi ve ‘adil, eşit hizmet’ ilkesiyle belediyelerimizin sorunlarını çözmek için çalışıyoruz. Merkezi yönetimle görüş alışverişi yaparak ve bilimsel veriler ışığında belediyeciliğe katkıda bulunuyoruz.”
Arslan, ayrıca TBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın SGK borçlarına ilişkin gerçekleştirdiği görüşmelere de değinerek, belediyelerin mali yüklerini hafifletmeye yönelik girişimlerin süreceğini belirtti. Arslan, zirvenin katılımcı demokrasi kültürünü güçlendireceğine ve kamu hizmetlerinin daha verimli hale gelmesine katkı sağlayacağına inandığını belirterek, etkinliğe katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür etti.
Çalışma grupları çözüm önerileri geliştirdi
Zirvede, katılımcılar beş ayrı çalışma grubunda bir araya gelerek yerel yönetimlerin mali sorunlarına yönelik çözüm önerileri üretti. Bu kapsamda “Borç Yönetimi ve Yeniden Yapılandırma” çalışma grubunda Ankara Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Baki Kerimoğlu, Adana Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Gürkan Akman, Ankara Üniversitesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Can Giray Özgül, Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Strateji Geliştirme Daire Başkanı Hale Evrim Akman, İstanbul Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz ve Bursa Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Daire Başkanı Dr. Yusuf Yalnız yer aldı. Toplantıya farklı belediyelerden katılımcılar da çevrim içi olarak katıldı.
Belediyelerde yaşanan mali sorunlar ve önerilerin tartışıldığı çalışma grubunda; uzun ve orta vadeli finansman programı hazırlamada yaşanan güçlükler, mevzuat ve yönetmelikteki eksiklikler, gelir gider dengesini sağlamadaki problemler, enflasyonist ortamlarda yaşanan vergi kayıpları, göç alan belediyelerin hizmet yükündeki artışla birlikte giderlerinin önemli ölçüde artması, insan kaynaklarındaki yetersizlik gibi konular ön plana çıktı.
Belediyelere ait vergi ve harç tarifeleri
“Yerel Otonomi ve Vergi Yönetimi” konulu oturumda Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, Şişli Belediye Başkan Yardımcısı Eren Yıldız Geylan, Ankara Üniversitesinden Prof. Dr. Nuri Semih Öz, Prof. Dr. Tayfun Çınar ve Dr. Tuğçe Akdemir ile Uludağ Üniversitesinden Prof. Dr. Özhan Çetinkaya katıldı. Oturumda ayrıca belediyelerden katılımcılar da çevrim içi olarak yer aldı.
Belediyelerin finansal sürdürülebilirliği ve gelir kaynaklarının artırılmasının ele alındığı çalışma grubunda, 2464 ve 5779 sayılı Kanun çerçevesinde belediyelerin mevcut gelir kaynakları, tahsilat koşulları ve merkezi bütçeden aktarılan paylar değerlendirildi. Mevzuattaki eksiklikler ve denetim sorunları tartışılarak, belediye gelirlerinin güncellenmemesi ve Yeniden Değerleme Oranı’nın (YDO) yetersizliği öne çıkan konular arasında yer aldı.
Belediyelerin maliyet yönetimi
“Maliyet Yönetimi: Sürdürülebilir Çözümler” başlığı ile bir araya gelen çalışma grubunda Hacettepe Üniversitesinden Prof. Dr. Hale Akbulut ve Prof. Dr. Ahmet Burçin Yereli, İstanbul Üniversitesinden Doç. Dr. Mustafa Kahveci, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Giderler Şube Müdürü Ali İhsan Baş, Ankara Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Daire Başkanı Kemal İğdeli ile Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Stratejik Geliştirme Daire Başkanı Ahmet Demirel yer aldı.
Belediyelerin enerji, doğal kaynak giderleri ve yönetimi konusunda strateji geliştirilmesi amacıyla toplanan çalışma grubunda; belediyeler ve iştiraklerinin kamu hizmeti üretiminde elektrik, su ve akaryakıt gibi maliyetlerini nasıl yönettiği üzerinde duruldu. Akademisyenler ve belediye temsilcileri söz konusu maliyetler içinde yer alan Sular İdareleri, toplu taşıma ve fatura ödemelerine ilişkin çözüm önerileri geliştirdi.
Belediyelerin gelir kaynakları
“Gelir Kaynaklarını Artırmak” konulu çalışma grubuna Seyhan Belediye Başkan Yardımcısı Korhan Erdoğan, Politika Analiz Laboratuvarı Direktörü Emin Dedeoğlu ve Uludağ Üniversitesinden Prof. Dr. Adnan Gerçek katıldı.
Çalışma grubunda 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun güncelliğini yitirmiş olduğu, enflasyonist ortamda emlak vergisi komisyonu tarafından yapılan hesaplamalarda bina değerlerinin yarı fiyatına değerlendirilmesi, muafiyetlerin kısıtlanması ve yeniden gözden geçirilmesi gerektiği değerlendirilmesinde bulunuldu.
Belediyelere tanınan haklar
“Belediyelere Tanınan Haklar: Muafiyetler ve İstisnalar” başlıklı çalışma grubuna ise Hacettepe Üniversitesinden Doç. Dr. İrem Didinmez, Sosyal Demokrat Belediyeler Derneğinden Hüseyin Soylu, Ahi Evran Üniversitesinden Dr. Cem Akın ve Manisa Büyükşehir Belediye İcra Takip Şube Müdürü Bircan Tokcan katıldı. Eyüpsultan Belediye Başkan Yardımcısı Yeşim Meltem Şişli, 18 Mart Üniversitesinden Doç. Dr. Erdal Eroğlu ile Saray Belediyesi Mali Hizmetler Müdürü Sedat Okuşlu da toplantıda çevrim içi olarak yer aldı.
Mevcut mevzuat ve uygulama koşullarında belediyeler ve iştiraklerinin kamu üretiminde ne tür muafiyetlerden yararlandığı, bu muafiyetlerin yeterli olup olmadığını tartışan çalışma grubu; belediyelerin karşılaştığı sorunlar, bunların çözümü ve yerel yönetimlere sağlanabilecek kolaylıkları değerlendirdi.
Öneriler paylaşıldı
Çalıştay grupları zirvenin öğleden sonraki oturumlarında önerileri değerlendirdi. Doğru maliyet yönetimi ve borçlanma stratejisi belirme, harcamaları önceliklendirme, kaynakların etkin şekilde kullanılması ve borç yönetiminde risklerin analiz edilerek göz önünde bulundurulması gibi çözüm önerileri paylaşıldı. Ayrıca, belediyelere ait vergi ve harç tarifelerinin güncellenmesi, belediye meclislerinin bu konuda daha fazla yetkilendirilmesi ve dağıtım kriterlerinin artırılması gibi başlıklar da öneriler arasında yer aldı. Katılımcılar, belediyelerin mali bağımsızlığını güçlendirmek için mevzuatta kapsamlı değişikliklerin gerekliliğini vurgulandı. Çalışma gruplarının geliştirdiği çözüm önerileri ve uygulama stratejilerini içerecek Mali Reform Paketi kamuoyuna açıklanacak.