Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), İstanbul Ticaret Üniversitesi ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi iş birliğinde, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ile bağlantılı olarak çevrim içi düzenlenen Kadın ve Tarih Kongresi sona erdi.
Kongrenin açılış konuşmalarını; İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yücel Oğurlu, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muhammet Fatih Andı ve Türkiye Belediyeler Birliği ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin yaptı.
Şahin: “Dünya medeniyet, demokrasi ve insanlık tarihi kadınsız olmaz”
Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı Fatma Şahin, açılış konuşmasında kadınsız bir tarihin olamayacağına vurgu yaparak; “Bilim dünyası, yazılı tarihi iyi değerlendirmeli ki geleceğe ışık tutsun. Dünya medeniyet, demokrasi ve insanlık tarihini yazacak olsanız kadınsız olmaz. Ataerkil bir anlayışla tarih yazıldığı için bunu çok ciddi bir sorun olarak görüyoruz. Dünyanın temeline baktığımız zaman kadınıyla erkeğiyle kurulan bir düzen var. Yüce Kitabımıza baktığımız zaman kadın ve erkeğin eşitliğini tamamen özümsemiş bir yapı var. Neyse ki kadını ve erkeği cinsiyete göre değil, iyi insan olmasına, takvaya göre sorgulayan bir medeniyetten geliyoruz. İslam tarihine baktığımız zaman kız çocuklarını diri diri gömen bir anlayıştan, kadınla erkeği birbirinin tamamlayıcısı ve velisi olarak gören bir anlayışa geçtiğini görüyoruz. Peygamber Efendimizin hayatını incelediğimizde de kadını toplumun öznesi yapan hayat var.” dedi.
“Toplumun yarısının aklını, vicdanını, potansiyelini yok saydığınızda hiçbir hedefe ulaşamazsınız”
21. yüzyılda hala kız çocuklarının okutulmadığına, yoksullukta, göçte ve savaşta en büyük mağduriyeti kadınların ve çocukların yaşadığına dikkati çeken Şahin, “O nedenle çok hızlı bir şekilde bu noktalarda hareket etmemiz ve kadınıyla erkeğiyle bu kalkınma yolculuğunu götürmemiz ve buna göre de yolumuzu aydınlatmamız gerekiyor.” ifadelerini kullandı. “Tek kanatlı kuş uçamaz” sözünü anımsatan Şahin, “Ben anne ve kadın olarak duygusal bakabilirim bu konuya ama aynı zamanda bir mühendis olarak bir kalkınma projesi olarak ele alıyorum. Bunu 3K olarak tanımlıyorlar. Kas Dönemi; yani kaslı olanın güçlü olduğu düzen bitti. Kasa Dönemi; ekonomik olarak güçlü olanın dönemi de sona erdi. Artık Kafa Dönemi başladı. Toplumun yarısının aklını, vicdanını, potansiyelini yok saydığınızda hiçbir hedefe ulaşamazsınız.” diye konuştu.
“Doğru modelleri çoğaltılmamız ve mücadele etmemiz gerekiyor”
“Ataerkil, anaerkil değil Cumhurbaşkanımızın belirttiği gibi aileerkil bir medeniyetten geliyoruz.” diyen Başkan Şahin, başarı hikayelerinin arkasında kadınların olduğunu, bugün dünyada sosyal sorumluluk denilen olgunun medeniyet kodlarımızda kurulmuş ve yaşatılmış olduğunu vurgulayarak; tarihte sadece Gaziantep’te kadınlar tarafından kurulmuş 250 vakıf olduğuna günümüzde ise bu vakıfların 25’inin hala faaliyetlerine devam ettiğini bildirdi.
Şahin, Türkiye’de son 20 yılda çok önemli hukuki düzenlemeler yapılmasına rağmen sorunların devam etmesini zihinsel dönüşümün tamamlanmamış olmasına bağlayarak, katı geleneklerin ve yalancı hadislerin gerçeğin önüne geçtiğini ve doğru modellerin çoğaltılması ve mücadele edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Prof. Dr. Oğurlu: “Kadınlar eşya olmaktan çıktı ve özne olmaya yükseldi”
Kongrede ilk olarak sözü alan Prof. Dr. Yücel Oğurlu, kadınların geçmişten bugüne toplumdaki yerini ve özellikle Cahiliye Devri’ndeki kız çocuklarına yönelik olumsuz tutumu hatırlatarak dünyanın farklı kültürlerinden örneklere yer verdi. Oğurlu, ‘’Dünyada bu süreçler yaşanırken Türk toplumunda nispeten kadının yeri çok daha iyi konumdaydı. Kadınlar ticari ve sosyal hayatın bir parçasıydı. İslamiyetle birlikte Cahiliye Devri atlatılarak, kadınlar bir eşya olmaktan çıktı ve özne olmaya yükseldi. Bugün ise iyi bir hukuk sistemiyle bunu daha iyi hale getirebiliriz.’’ dedi. İslamın kadına tanıdığı haklardan bahseden Oğurlu, kadının yeniden İslam öncesi konumuna geri döndürüldüğünü bu nedenle konumunu kaybettiğini söyledi. Kadını bitmeyecek bir çekişmenin parçası hale getirmenin kadına yapılmış haksızlık olduğunun altını çizerek kongrenin bu konuda atılmış önemli bir adım olacağını kaydetti.
Prof. Dr. M. Fatih Andı: “Edebiyat ve Tarih alanlarında kadını görünür hale getirmeliyiz”
Prof. Dr. Muhammet Fatih Andı ise tarih yazımının sadece savaşan, diplomasi yapan insanlar üzerine olmaması gerektiğini aktardı. Kadınların tarihte görünmez konumda olmasını eleştiren Andı, ‘’Okur toplumlarda bilin ve bilinçaltımıza yerleşmiş erkeklik ve kadınlık algıları edebiyat ve tarih yazımıyla oluşuyor. Kadınların da tarih yazan olarak tarih sayfalarımızda yer alması gerekir. Modern tarihin başlıca konusu olarak, Edebiyat ve Tarih alanlarında kadını görünür hale getirmeliyiz.’’ dedi.
Tarih yazımında ve edebiyatta kadının yeri tartışıldı
Prof. Dr. Aşkın Asan’ın moderatörlüğünü üstlendiği “Tarih İçinde ve Tarih Yazımında Kadın”, Doç. Dr. Mustafa Göleç’in yönettiği “Tarihte Kadının Görünmezliği”, moderatörlüğünü Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Kevser Şerefoğlu Danış’ın yaptığı “Tarih Yapan Kadınlar” ve Doç. Dr. Emel Topçu tarafından yönetilen “Türkiye’de Kadın Hareketinin Tarihi” başlıklı oturumlarda; Prof. Dr. Fatma Gül Berktay, Prof. Dr. Suraiya Faroqhi, Prof. Dr. Birsen Talay Keşoğlu, Prof. Dr. Arzu Terzi, Prof. Dr. Hatice Nur Beyaz Erkızan, Doç. Dr. Nihal Şahin Utku, Prof. Dr. Arzu Öztürkmen, Prof. Dr. Serpil Çakır, Prof. Dr. Funda Toprak, Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Banu Dalaman, Dr. Zebiniso Kamalova, Dr. Nimet Elif Uluğ, gazeteciler İpek Çalışlar ve Nazife Şişman, yazar Yaprak Zihnioğlu ve Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Canan Güllü gibi önemli isimler tarafından kadının tarih yazımındaki ve edebiyattaki yeri geniş bir yelpazede değerlendirildi.
Kongrenin Kapanışını TBB Genel Sekreteri Birol Ekici Yaptı
Etkinliğin kapanış konuşmasını yapan Türkiye Belediyeler Birliği Genel Sekreteri Birol Ekici, toplantıya ev sahipliği yapmaktan memnuniyet duyduğunu belirterek tüm katılımcılara katkılarında ötürü teşekkür etti. Konuşmasında tarihteki güçlü kadınları işaret eden Ekici, oryantalist bakış açısıyla kadının tarihteki yerinin ihmal edildiğini kaydetti. Kongreden öğrendiği en şaşırtıcı bilgiyi 8000’den fazla hadis ve fıkıh ilminde öne çıkmış kadın olması şeklinde açıklayan Ekici, “Seçme ve seçilme hakkını en önce tanıyan, bilgiye değer veren ve demokratik bir toplum olduğumuzu vurgulamak istiyorum. Kadınlar dünyada demokrasinin buram buram yaşandığı bir ülkede olmaları hasebiyle her türlü göreve gelebilmektedir.” dedi. Kadın belediye başkanlarının başarılarına da dikkati çeken Ekici, Türkiye Belediyeler Birliği bünyesinde çok sayıda başarılı kadın çalışanın olduğunun altını çizdi.