18-24 Mart Yaşlılar Haftası kapsamında düzenlenen “Pandemi Döneminde Yaşlı Refahı ve Yaşlılara Yönelik Sosyal Politikalar Sempozyumu” Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Ankara Üniversitesi işbirliği ile çevrim içi yapıldı.
Etkinliğin açılış konuşmaları Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, Türkiye Belediyeler Birliği ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Ankara Üniversitesi Yaşlılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (Yaşam) Müdürü Prof. Dr. Emine Özmete, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi, Ülke Sağlık Politikaları ve Sistemleri Bölümü, Direktör Natasha Azzopardı Muscat ve Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar tarafından gerçekleştirildi.
Bakan Selçuk: “Demokrasi ve dönüşüm süreciyle bağlantılı olarak politika ve uygulamalarımızın da değişmesi gerek”
Konuşmasına Yaşlılar Haftası’nı kutlayarak başlayan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk yaşlıların Türk toplumunda çok önemli bir yeri olduğuna değinerek “Yaşlılarımız bizleri hayata hazırlayan büyüklerimiz. Sevgiyi, iyiliği, merhameti, her şeyden önce inanç ve değerlerimizi ve kuşaklar arası dayanışmayı öğreten ulu çınarlarımızdır. En büyük değeri hak eden büyüklerimizi, vefa duygusuyla her dönemlerinde korumak ve bakmak en önemli vazifemizdir. Biz de inanç ve değerlerimizden gelen bu anlayışla Bakanlık olarak sosyal politikalar uygulamamızda yaşlı politikalarımızın geliştirilmesine özel bir önem veriyoruz.” dedi.
Türkiye’de yaşam süresinin uzadığına işaret eden Bakan Selçuk, 1990 yılında ortalama yaşam süresinin 64, 2000 yılında 70, 2019 yılında ise 78,6’ya çıktığını açıkladı. Bakan Selçuk şöyle devam etti: “Artık daha yüksek yaşlanma süremiz var. Doğurganlık yaşı da azaldığı için yaşlılarımızın toplum içindeki oranı gün geçtikçe artıyor. Ortalama yaşam beklentisi aynı zamanda Birleşmiş Milletler (BM) insani gelişme endeksinde en önemli unsurlardan biri. Biz son 19 yılda da bu endekse göre önce orta seviyeye, daha sonra insani gelişmeye, 2019 yılında çok yüksek insani gelişmeye çıkmış durumdayız. Bu nedenle yaşam süresi uzayıp doğurganlık oranı azalırken bizim en önemli politikalarımız yaşlılarımıza dair politikalarımızdır. Dünyamızın yüzde 9’undan fazlası 65 yaş ve üzeri. Türkiye’de de benzer bir oran var. Dolayısıyla demokrasi ve dönüşüm süreciyle bağlantılı olarak politika ve uygulamalarımızın da değişmesi gerek. Çünkü 2030 yılında yaşlı nüfusumuzun yüzde 13’lere, 2050 yılına geldiğimizde de her beş kişiden birinin yaşlı olacağına dair projeksiyonlarımız var.”
Başkan Şahin: “Yaşlılıkta en önemli sorun yalnızlık”
Açılışta konuşan TBB ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Türkiye’nin pandemi sürecindeki başarısının tüm dünyaya örnek olduğunun altını çizdi. Türkiye’nin pandemi döneminde yaşlılara yönelik hizmetlerle farkını ortaya koyduğuna vurgu yapan Başkan Şahin şu sözlere yer verdi: “Sayın Cumhurbaşkanımızla başladığımızda ‘insanı yaşat ki devlet yaşasın’ anlayışında hangi insanı yaşatacağız deyince kadın-erkek, yaşlı-genç, eşref-i mahlûkat olarak doğan herkesin aldığı nefesi verdiği nefese kadar iyi ve kaliteli yaşam, sağlıklı yaşam üzerinde ‘hiçbir şey eskisi gibi olmayacak’ dedik. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa’da huzurevlerinde ne kadar yaşlısının öldüğünü bilmeyen bir dönemde kurumsal bakımdan çok başarılı bir dönem geçiren Türkiye Cumhuriyeti’nin farkını ortaya koymuştur, bu da yılların birikimdir. Hem sağlık hem sosyal güvenlik altyapımız, ulaşılabilirlik, herkesin sağlıktan istifade etmesi en büyük gücümüz oldu ve büyük millet olmanın getirdiği dayanışma ruhuyla en az zararla çıkmayı başaracağız inşallah.”
Gaziantep’te göreve geldiği 2014 yılından itibaren yaşlılarla ilgili hayata geçirilen çalışmaları anlatan Şahin, doğumdan ölüme herkesin yaşam kalitesini yükseltecek projeler yaptıklarını ve toplumun her grubuna özel çalışmalar yürüttüklerini anlattı. Yaşlılıkta en önemli sorunun yalnızlık olduğuna değinen Şahin, “Fiziki ve mali olarak bir desteğe ihtiyacı olmasa bile ‘gönül bir dost isteri kahve bahane’ diyor. Sohbet etmek bir araya gelmek istiyorlar. Bunun için aktif yaşam merkezi kurduk ve her türlü ihtiyaçlarını karşılıyoruz.” dedi. Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin Türkiye’de İlk Alzheimer merkezini açan belediye olduğunu hatırlatan Şahin, yakın zamanda da ameliyat sonrası palyatif bakımla ilgili bir merkez de açmayı planladıklarını belirtti.
Prof. Dr. Necdet Ünüvar: “Türkiye, pandemide yaşlılara en fazla hizmet sağlayan ülke konumundadır.”
Konuşmasına başlarken TBB Başkanı Fatma Şahin’in bakanlık görevindeki başarısını anımsatan Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar, “Hayat dediğimiz süreç doğmakla başlıyor ölümle bitiyor ama arasında gençlik, ergenlik, yaşlılık gibi unsurları barındıran bir süreç. Bu sürecin içerisinde yaşlanma bir külfet gibi görünse de çoğu toplumlar için Türk toplumu olarak biz bir nimet gibi görürüz. Çünkü yaşlılar bizim hürmet etmemiz gereken büyüklerimizdir. Yaşlılara yaptığımız her hizmet dünya ve ahiret için bir sigorta niteliği taşır.” dedi. Ünüvar, pandemi döneminde her ülkenin kendi vatandaşlarına sunduğu hizmetlerin turnusol kağıdı fonksiyonu gördüğünü belirterek bu süreçte sosyal politikalar alanında ne kadar hizmet edilip edilemediğinin görüldüğünü kaydetti. Türkiye’nin yaşlılarla ilgili başarısına değinen Ünüvar, “Huzurevlerinde en düşük ölüm oranı Türkiye’dedir. Aşı politikamızın öncül unsurlarından biridir. Türkiye, pandemide yaşlılara en fazla hizmet sağlayan ülke konumundadır.” şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Emine Özmete: “Pandemi döneminin en önemli belirleyicisi yaşlıların ihtiyaçlarının karşılanması olmuştur”
Ankara Üniversitesi Yaşlılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (YAŞAM) Müdürü Prof. Dr. Emine Özmete, pandemi ve yaşlılığın insanlık tarihinin yönünü değiştirebilecek iki önemli konu olduğunu belirterek “Covid-19 ile tam bir yıldır mücadele etmekteyiz. Her ülkenin sosyal, kültürel ve toplumsal yapısı bu mücadelede ve tedbirlerin sürdürülebilirliğinde çok etkili oldu. Pandemi döneminin en önemli belirleyicisi ise yaşlıların ihtiyaçlarının karşılanması için sunulan sağlık ve sosyal hizmetlerin kapsayıcılığı olmuştur. İftiharla söylemeliyim ki birçok gelişmiş ülke yaşlılarını yeterince koruyamadıklarını itiraf ederken ülkemiz Dünya Sağlık Örgütü tarafından bu konuda en başarılı ülkeler arasında gösterilmiştir.” sözlerine yer verdi.
Üç oturum şeklinde düzenlenen sempozyumda “Pandemi Döneminde Yaşlı Refahına Bütüncül Bakış”, “Pandemi Döneminde Yaşlılar ve İyilik Hali”, “Pandemi Döneminde Yaşlı Dostu Kentler ve Yerel Yönetimler” başlıkları tartışıldı.
Belediye Başkanları Tecrübelerini Anlattı
TBB Genel Sekreteri Doç. Dr. Birol Ekici’nin moderatörülüğünü üstlendiği “Pandemi Döneminde Yaşlı Dostu Kentler ve Yerel Yönetimler” konulu oturumda Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü, Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Hayrettin Güngör ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Zeynel Abidin Beyazgül konuyla ilgili tecrübe ve uygulamalarını paylaştı.