Türkiye Belediyeler Birliği ve Dünya Metropoller Birliği (Metropolis) Ortak Üyeliği

Metropolis Nedir?

Dünya Metropoller Birliği (Metropolis), 1985 yılında kurulmuş ve küresel ölçekte faaliyet gösteren en büyük metropol ağıdır. Günümüzde 160’tan fazla metropolü ve 700 milyondan fazla kentliyi temsil etmektedir. 40 yılı aşkın kurumsal tecrübesiyle Metropolis, hızla büyüyen ve çeşitlenen kent nüfuslarının ihtiyaçlarına yanıt verebilmek amacıyla çok paydaşlı, çok düzeyli ve kapsayıcı bir yönetişim anlayışını benimsemektedir.

Metropolis, üye metropoller arasında sürdürülebilirlik, toplumsal kapsayıcılık, dirençlilik ve ekonomik kalkınma konularında iş birliğini güçlendirmeyi hedeflemektedir. Ayrıca, büyükşehir yönetimleri arasında ortak sorunlara çözüm üretmek ve deneyim paylaşımını teşvik etmek üzere çeşitli platformlar sunmaktadır.

Metropolis’in merkezi İspanya'nın Barselona kentinde bulunmaktadır. Kuruluş, 2004 yılında Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği'nin (IULA) Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı'na (UCLG) dönüşmesiyle birlikte, UCLG’nin metropol kentlerden sorumlu birimi haline gelmiştir. Metropolis, UCLG çatısı altında faaliyet göstererek metropol alanlarının özgün sorunlarını uluslararası gündeme taşımayı ve yerel düzeydeki iyi uygulamaların uluslararası normlara dönüşmesini sağlamayı amaçlayan küresel düzeyde uzmanlaşmış bir birimdir.

Metropolis'in Stratejik Odak Alanları (2024–2026)

Metropolis'in 2024–2026 dönemini kapsayan Stratejik Eylem Planı, küresel metropollerin dönüşen sosyo-ekonomik ve çevresel koşullara yanıt üretebilmesini sağlamak üzere beş temel stratejik öncelik etrafında yapılandırılmıştır:

• Geleceğin Metropolleri: Demografik değişim, göç, kentleşme ve konut gibi eğilimlere yönelik yenilikçi çözümler üretme.
• Metropol Ekosistemleri: Çevresel sürdürülebilirlik, doğa temelli çözümler ve yeşil/mavi altyapı yatırımlarıyla su, enerji, gıda ve atık döngülerinin sürdürülebilir yönetimi.
• Uyumlu Metropoller: Sosyal ve mekânsal eşitsizlikleri azaltmak, yoksullukla mücadele etmek ve kırılgan grupların ekonomik yaşama katılımını desteklemek.
• Kapsayıcı ve Etkin Metropol Yönetişimi: Demokratik, katılımcı ve hesap verebilir yönetim yapılarının güçlendirilmesi.
• Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Kadınların metropol yaşamının tüm boyutlarına eşit katılımını sağlamak ve cinsiyet eşitliği politikalarının anaakımlaştırılması.

Türkiye Belediyeler Birliğinin Ortak Üyelik Süreci

Metropolis, kural olarak yalnızca yerel yönetim niteliğine sahip büyükşehir belediyelerine tam üyelik (Full Membership) hakkı tanımaktadır. TBB yasal statüsü gereği Türkiye'deki 1.403 belediyeyi temsil eden kamu tüzel kişiliğine sahip tek yerel yönetim birliğidir. Bu nedenle, TBB'nin tam üyelik başvurusu mümkün olmamaktadır.

Ancak, Metropolis’in metropol yönetişimi, kentsel politika üretimi, bilgi paylaşımı ve uluslararası iş birlikleri gibi alanlarda somut katkı sunabilecek kuruluşlara yönelik geliştirdiği “Ortak Üyelik” (Associate Membership) statüsü, Birliğimizin bu küresel ağa dâhil olabilmesine olanak sağlamıştır.

Bu doğrultuda Birliğimiz, Ortak Üyelik başvurusuna ilişkin gerekli hazırlık çalışmalarını tamamlamış ve Metropolis Sekretaryasına iletmiştir. Başvurumuz, Eylül ayında Seul’de gerçekleştirilen Yönetim Kurulu toplantısında onaylanarak sonuçlandırılmıştır.

Türkiye'nin Metropolis Ağındaki Büyükşehirleri

Metropolis ağına Türkiye’den yedi büyükşehir belediyesi doğrudan tam üye olarak katılmaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi aynı zamanda Metropolis yönetiminin temsil edildiği Yönetim Kurulunun 35 üyesinden biridir. Türkiye’deki büyükşehir belediyeleri hem UCLG-MEWA’ya hem de Metropolis’e eş zamanlı olarak üye olabilmektedir.

Türkiye’den tam üye olan büyükşehir belediyeleri ve üyelik tarihleri şunlardır:

Türkiye Belediyeler Birliğinin Metropolis ağına Ortak Üye olması, Birliğin güçlü temsil yeteneği ve ilişkiler ağı sayesinde, hem Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin küresel ölçekte görünürlüğünü artıracak hem de yerel yönetimlerin uluslararası deneyim ve kaynaklardan daha etkin faydalanmasını sağlayacaktır.