SEÇER: “KİMSEYİ GERİDE BIRAKMADAN ULAŞIM ÇÖZÜMLERİ SUNMAYI HEDEFLİYORUZ”
ORAV: “AVRUPA HAREKETLİLİK HAFTASI, YEDİ GÜNLÜK BİR DENEYİM HAFTASIDIR”
ÖZCAN: “HERKESİN ULAŞIMA EŞİT ERİŞEBİLMESİNİ HEDEFLİYORUZ”
Ankara-
Türkiye Belediyeler Birliğinin (TBB) ulusal koordinatörlüğünü yürüttüğü Avrupa Hareketlilik Haftası (AHH) 2026 kapsamında düzenlenen Medya Lansmanı ve Çalıştayı, TBB ana hizmet binasında gerçekleştirildi. Programda sürdürülebilir ulaşım, aktif hareketlilik ve bu alanlarda hayata geçirilebilecek uygulamalar değerlendirildi.
“Herkes için Hareketlilik” ana temasıyla 16-22 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek Avrupa Hareketlilik Haftası’nın 2026 yılı yaklaşımı “Nesiller Arası Adalet” olarak belirlendi. Bu yılki yaklaşım ile kentlerde hareketlilik imkanlarının farklı yaş gruplarının ihtiyaçları gözetilerek daha erişilebilir, kapsayıcı ve eşitlikçi hale getirilmesine dikkati çekmek amaçlanıyor.
Çalıştayın açılış konuşmaları TBB ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Avrupa Birliği (AB) Türkiye Delegasyonu Başkanı/Büyükelçi Aivo Orav ile AB Başkanlığı Mali İşbirliği ve Proje Uygulama Genel Müdürü Bülent Özcan tarafından gerçekleştirildi. Programa TBB Genel Sekreteri Suat Yıldız’ın yanı sıra AB üyesi ülkelerin büyükelçileri ve temsilcileri, belediyelerden yönetici ve uzmanlar ile sivil toplum temsilcileri de katıldı.
Seçer: “AHH deneyim paylaşımını güçlendirmek açısından önemli bir platform”
TBB ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, TBB’nin 2018 yılından bu yana haftanın ulusal koordinasyonunu yürüttüğünü belirterek, Türkiye’nin her yıl düzenli katılımıyla AHH’nin en coşkulu kutlandığı ülkelerden biri olarak öne çıktığını ifade etti.
“Nesiller Arası Adalet” temasının, kamusal alanların ve ulaşım sistemlerinin hem bugünün hem de gelecek nesillerin ihtiyaçları gözetilerek planlanmasının önemine işaret ettiğini belirten Seçer, “Çocuklarımızın, gençlerimizin, yaş almış vatandaşlarımızın ve engelli bireylerimizin kent yaşamına eşit şekilde katılabilmesi, ulaşım politikalarımızın en temel hedeflerinden biri olmalıdır.” diye konuştu.
Ulaşımın yalnızca bir altyapı meselesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkati çeken Seçer, “Ulaşımı yalnızca bir altyapı meselesi olarak değil, insanların günlük yaşamını kolaylaştıran ve sosyal hayata katılımını güçlendiren temel bir kamu hizmeti olarak değerlendiriyoruz.” diye konuştu. Tüm yaş grupları için daha çeşitli, güvenilir, uygun fiyatlı ve erişilebilir hareketlilik seçenekleri sunmanın görevleri olduğunu belirten Seçer, “Kentlerimizde kimseyi geride bırakmadan, fiziksel veya dijital hiçbir engel oluşturmadan insanlarımıza ulaşım çözümleri sunmayı hedeflemekteyiz.” dedi.
Daha yaşanabilir kentler için ulaşımın insanı merkeze alan bir anlayışla planlanması gerektiğini belirten Seçer, bugünün ihtiyaçları karşılanırken gelecek nesillere karşı sorumluluğun da gözetilmesinin önemine vurgu yaptı. Sürdürülebilir ulaşım konusunda belediyelerin her geçen gün daha nitelikli projeler hayata geçirdiğini kaydeden Seçer, AHH’nin bu çalışmaları vatandaşlarla paylaşmak, iyi uygulamaları yaygınlaştırmak ve belediyeler arasındaki deneyim paylaşımını güçlendirmek açısından önemli bir platform olduğunu söyledi. Seçer, “ ‘Herkes için hareketlilik ve herkes için sürdürülebilir ulaşım’ diyor, 2026 yılı AHH çalışmalarını hep beraber hızlandırıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Orav: “Belediyelerden beklentimiz tüm rotaların daha erişilebilir olması”
AB Türkiye Delegasyonu Başkanı/Büyükelçi Aivo Orav, bu yıl “Nesiller Arası Adalet” yaklaşımının öne çıktığını belirterek, “Bu yolculukların hiçbiri çok büyük, çok dramatik yolculuklar değildir ancak yine de özgürlüğü ifade eder. Bu özgürlük eğitime, işe ve diğer hizmetlere ulaşma özgürlüğüdür. Hareketlilik aslında en temel formuyla bir özgürlüktür.” dedi.
AHH’nin “yedi günlük bir deneyim haftası” olduğunu kaydeden Orav, “Bu hafta; bir başarı ya da başarısızlık değil, sadece deneyimleri gerçekleştirdiğimiz bir hafta.” diye konuştu. Bu süreçte amaçlarının şehirlerin performansını ölçmek olmadığını belirten Orav, “Sadece kendimizi test edip bir şeyler öğrenebilmek; okula erişim yolları güvenli mi, duraklar güvenli mi, bunların hepsini test ettiğimiz bir hafta olacak.” ifadelerini kullandı.
24 Ağustos’tan itibaren 46 belediyenin haftaya kayıt olduğunu aktaran Orav, belediyelerden dört konuda adım atmalarını isteyerek şunları söyledi:
“Birincisi, AHH’ye ve ilgili faaliyetlere katılım için kayıt olun. İkincisi sokaklarınızı test edin. Gelişmeye ve ilerlemeye devam edin. 22 Eylül’den sonra da somut çıktıları vatandaşın yararına sonuçlara dönüştürün. Dördüncüsü ise sonuçları değerlendirin ve paylaşın.”
Orav, belediyelerin elde ettikleri sonuçları TBB aracılığıyla diğer belediyelerle paylaşmasının önemine dikkati çekerek, “Tüm belediyelerden beklentimiz en azından bir sokağın daha erişilebilir hale getirilmiş olması, bir yaya geçidinin daha oluşturulmuş olması ve tüm rotaların, tüm yolların daha erişilebilir olması.” dedi.
Özcan: “AHH Türkiye için çok değerli”
AB Başkanlığı Mali İşbirliği ve Proje Uygulama Genel Müdürü Bülent Özcan, “Herkes İçin Hareketlilik kavramı; yaş, gelir düzeyi, fiziksel koşullar, kent içerisindeki konum gözetmeksizin herkesin ulaşıma, ulaştırma hizmetlerine erişebilmesini hedefliyor.” dedi.
Türkiye’nin AHH’ye yüksek katılım gösterdiğini anımsatan Özcan, “AHH Türkiye için çok değerli, çünkü tüm Avrupa’da belki de en fazla etkinlik yapan, toplumu hareketlilik anlamında çalışmalara dahil eden ülke Türkiye. Bu da yerel yönetimlerimizin AB sürecini sahiplenmesi, AB sürecine inanması ve bu sürecin bir parçası olduğunu göstermesi açısından çok değerli.” diye konuştu.
Türkiye-AB ilişkilerinde ulaştırma sektörünün önemli alanlardan biri olduğunu da belirten Özcan, 2002 yılından bugüne ulaştırma sektöründeki farklı projelerde 1 milyar avronun üzerinde kaynağın kullanıldığını söyledi.
Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamına 2025 ve 2026 yıllarında TBB’nin sahibi olduğu iki önemli projeyi de eklediklerini belirten Özcan, bunların Türkiye’de sürdürülebilir, dirençli ve güvenli kentsel hareketlilik ile kentsel hareketlilikte dijitalleşmenin desteklenmesine yönelik projeler olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Yaman sürdürülebilir ulaşımda AHH’nin yerini anlattı
Çalıştayın ana tema konuşmasını, “Sürdürülebilir Ulaşımda AHH’nin Yeri” başlıklı sunumuyla TBB Kentsel Hareketlilik ve Ulaşım Komisyonu Üyesi/ODTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hediye Tüydeş Yaman gerçekleştirdi.
Yaman, sunumunda ulaşım planlamasının tarihsel gelişimi, artan özel araç sahipliğinin kent içi ulaşım üzerindeki etkileri ve sürdürülebilir ulaşım politikalarının oluşturulmasında modelleme ve sayısal analizin önemine değindi. Yaman ayrıca, hareketliliğin erişilebilirlik, ulaşım seçeneklerinin çeşitliliği, uygun fiyatlılık, güvenlik, kapsayıcılık ve sürdürülebilirlik boyutlarına dikkat çekti.
İyi uygulama örnekleri ve deneyimleri katılımcılarla paylaşıldı
Çalıştay, kentsel hareketlilik alanında yürütülen çalışmaların ve farklı kentlerden deneyimlerin ele alındığı oturumlarla devam etti. Program kapsamında TBB Plan ve Proje Müdürü Nuri Barış Tartıcı tarafından SKUP Beyaz Kitap Tanıtımı gerçekleştirilirken sürdürülebilir kentsel hareketlilik alanındaki çalışmalar üzerine değerlendirmeler yapıldı.
Programın II. Oturumu ise farklı kentlerde hayata geçirilen çalışmaların ele alındığı “İyi Uygulama Örnekleri” başlığıyla gerçekleştirildi. Oturumda Mersin, Ankara ve İzmir Büyükşehir Belediyelerinde yürütülen çalışmalara dair sunum ve video gösterimleri paylaşıldı. Farklı kentlerin deneyimlerinin bir araya geldiği oturumda, sürdürülebilir kentsel hareketlilik alanında gerçekleştirilen uygulamalar ele alındı.
Çalıştayın III. Oturumu’nda ise “Arabasız Gün Etkinliklerinin Yansımaları” kapsamında Eskişehir ve Ankara’da gerçekleştirilen etkinliklerin yansımalarına ilişkin değerlendirmelere yer verildi.
Beş tematik başlıkta ortak akıl arandı
Programın IV. Oturumunda ise katılımcılar beş farklı tematik başlık altında bir araya geldi. AHH’nin belediyeler tarafından daha etkili, katılımcı ve sürdürülebilir biçimde uygulanmasına yönelik deneyimlerin, ihtiyaçların ve çözüm önerilerinin ele alındığı paralel oturumlarda; “Yönetişim ve Kurumsal Kapasite”, “Katılım ve Paydaş İş Birliği”, “Deneme, Tasarım ve Uygulama”, “Ölçme, Birlikte Öğrenme ve İyileştirme” ile “Sürdürülebilirlik ve Yaygınlaştırma” başlıkları masaya yatırıldı.
“Yönetişim ve Kurumsal Kapasite” başlığında AHH’nin belediye bünyesinde sahiplenilmesi, kurumsallaştırılması ve farklı birimler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik yönetişim mekanizmaları değerlendirildi. “Katılım ve Paydaş İş Birliği” oturumunda ise AHH’nin kent genelinde sahiplenilen katılımcı bir sürece dönüştürülmesi; vatandaşlar, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, meslek kuruluşları, özel sektör ve diğer yerel paydaşların sürece etkin katılımını sağlayacak iş birliği modelleri ve yöntemler ele alındı.
“Deneme, Tasarım ve Uygulama” başlığında güvenli okul yolları, bisiklet yolları, yaya öncelikli ve yayalaştırılmış alanlar, toplu taşımanın teşvik edilmesi, farklı ulaşım türlerinin entegrasyonu ile erişilebilirlik ve hareketlilik farkındalığına yönelik uygulamalar değerlendirildi. “Ölçme, Birlikte Öğrenme ve İyileştirme” oturumunda ise AHH kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin etkilerinin, vatandaş katılımının ve kentte oluşturduğu yansımaların ölçülmesine yönelik yöntemler üzerinde duruldu; iyi uygulamaların paylaşılması ve sonuçların belediyeler arasında karşılıklı öğrenme amacıyla kullanılmasına ilişkin öneriler tartışıldı.
“Sürdürülebilirlik ve Yaygınlaştırma” başlıklı son tematik oturumda ise AHH kapsamında gerçekleştirilen bir haftalık faaliyetlerin uzun vadeli ulaşım politikalarına, stratejik planlara, yatırım kararlarına ve kalıcı uygulamalara dönüştürülmesi için atılabilecek adımlar ele alındı. Başarılı çalışmaların farklı belediyelere yaygınlaştırılması, uygulamaların ölçeklendirilmesi ile mali, beşeri ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunuldu.
Tematik oturumların ardından her masadan seçilen sözcüler tarafından çalıştay çıktıları katılımcılarla paylaşıldı.