COP31’DE KIYI KENTLERİNİN DİRENÇLİLİĞİ VE BÖLGESEL İŞ BİRLİĞİ

Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), COP31 kapsamında Türkiye Okyanuslar ve Denizler Pavilyonu’nda “Dayanıklı Bir Akdeniz İçin Kıyı Şehirleri: Yerel Politikadan Bölgesel Eyleme” başlıklı panel düzenledi. Panelde kıyı kentlerinin iklim değişikliği karşısındaki riskleri, kıyı yönetimindeki yetki ve sorumluluklar, kamusal erişim ve bölgesel iş birliği olanakları ele alındı.

Panelin moderatörlüğünü TBB Genel Sekreteri Suat Yıldız üstlenirken Mersin Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Gülşah Yıldırım Genç, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras ve TBB Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan konuşmacı olarak yer aldı.

YILDIZ: “KIYILARIN KORUNMASI ÇOK BOYUTLU BİR YÖNETİM ANLAYIŞI GEREKTİRİYOR”

Panelin açılışında konuşan TBB Genel Sekreteri Suat Yıldız, Akdeniz kıyılarının doğal ve kültürel mirasın yanı sıra ekonomik ve toplumsal yaşam açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. İklim değişikliğinin kıyı alanları üzerindeki baskıları artırdığını belirten Yıldız, dirençli kıyı kentleri oluşturmanın yalnızca taşkın ve erozyonla mücadeleden ibaret olmadığını ifade etti. Yıldız, ekosistemlerin korunması, kıyılara kamusal erişimin güvence altına alınması ve yerel yönetimlerin karar süreçlerindeki rolünün güçlendirilmesinin de bu çabanın önemli bileşenleri olduğunu vurguladı.

ARAS: “KIYI YÖNETİMİNDE YETKİLER FARKLI KURUMLARA DAĞILMIŞ DURUMDA”

Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, kıyıların korunmasında yetki ve sorumluluk dağılımına dikkat çekti. Türkiye’de kıyı alanlarına ilişkin planlama, izin ve denetim yetkilerinin büyük ölçüde merkezi yönetimde bulunduğunu belirten Aras, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin kıyılara yapılacak liman, marina, iskele ve dolgu gibi müdahalelerde doğrudan karar yetkisinin bulunmadığını ifade etti.

Belediyelerin bu süreçlerde görüşlerinin sorulduğunu  ancak çoğu zaman dikkate alınmadığını belirten Aras, kıyı yatırımlarının doğru yerlerde ve kamu yararı gözetilerek gerçekleştirilmesi gerektiğini kaydetti. Aras, kıyı yönetimindeki çok başlılığın çözümüne yönelik yerel düzeyde kıyı yönetim komisyonları oluşturulmasının ve yerel yönetimlerin karar süreçlerine daha etkin katılımının önemine işaret etti.

İklim değişikliğinin yalnızca çevresel sonuçlarıyla değil, insan hakları ve demokrasi boyutuyla da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Aras, iklim politikalarının sahadaki uygulayıcılarının belediyeler olduğunu belirtti. Paris Anlaşması ve Barselona Sözleşmesi gibi uluslararası anlaşmaların önemine değinen Aras, bu süreçlerde yerel yönetimlerin uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

GENÇ: “KIYILAR LÜKS TÜKETİM ALANLARI DEĞİL, HERKESİN NEFES ALDIĞI KAMUSAL ALANLARDIR”

Mersin Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Gülşah Yıldırım Genç, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak amacıyla yürüttükleri altyapı yatırımlarını ve deniz kirliliğiyle mücadele çalışmalarını anlattı. Ani yağışların neden olduğu taşkınları önlemek için yağmur suyu ve kanalizasyon hatlarını birbirinden ayırdıklarını belirten Genç, deniz kirliliğinin önlenmesi amacıyla yapay zekâ destekli elektronik gemi denetim sistemi kurduklarını aktardı.

25 farklı noktadaki yüksek çözünürlüklü ve termal kameralarla 24 saat izleme yapıldığını belirten Genç, deniz kirliliğine neden olan gemilerin anlık olarak tespit edildiğini ve gerekli yaptırımların uygulandığını ifade etti.

Kıyı yönetimindeki çok başlılığa da dikkat çeken Genç, kıyıların lüks tüketim alanları değil, herkesin nefes alabildiği kamusal yaşam alanları olması gerektiğini vurguladı. Halk plajları ve sahil parkları aracılığıyla kıyıların herkesin eşit biçimde yararlanabildiği alanlara dönüştürülmesinin önemine işaret eden Genç, Mersin’de bu anlayışla çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.

Genç şöyle devam etti;

“Biliyoruz ki Akdeniz'in geleceğini korumak ancak kentlerimizin birlikte hareket etmesiyle mümkün. Yerel yönetimler olarak deneyimlerimizi paylaşmak, ortak çözümler geliştirmek ve attığımız somut adımlarla daha dirençli, daha sürdürülebilir bir Akdeniz'i birlikte inşa etmek zorundayız. Biz Mersin Büyükşehir Belediyesi olarak iyi uygulamalarımızı tüm belediyelerimizle paylaşmaya, çocuklarımızı, kentlerimizi dayanışma ağında buluşturmayı hazırız.”

ARSLAN: “KIYI YÖNETİMİNDE YETKİ, SORUMLULUK VE KAYNAK DENGESİ SAĞLANMALI”

TBB Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan, TBB tarafından gerçekleştirilen bölgesel toplantılarda elde edilen bulguları paylaşarak kıyı yönetimindeki ortak yapısal sorunlara dikkat çekti.

Kıyıların doğal bütünlüğü ile idari sınırlar ve planlama yapısının örtüşmediğini belirten Arslan, bir belediyenin aldığı önlemlerin komşu bölgelerde aynı şekilde uygulanmamasının mücadeleyi etkisiz bırakabildiğini ifade etti.

Belediyelerin sorumlulukları ile sahip oldukları yetki ve kaynaklar arasındaki dengesizliğe de işaret eden Arslan, kıyıların planlanması, kullanılması ve korunmasına ilişkin yetkilerin farklı kurumlara dağılmış olmasının karar alma ve uygulama süreçlerinde sorun yarattığını belirtti. Arslan, yetki, sorumluluk ve kaynaklar arasında daha tutarlı bir ilişki kurulması gerektiğini vurguladı.

Türkiye kıyılarının coğrafi özellikleri ve kullanım biçimleri bakımından farklılık gösterdiğini belirten Arslan; Akdeniz’de deltalar ve yoğun turizm alanlarının, Ege’de yerleşim ve koruma alanlarının, Karadeniz’de ise dar kıyı şeridinin öne çıktığını ifade etti. Bu farklılıklar doğrultusunda yerel ihtiyaçlara uygun çözümler geliştirmek amacıyla bölgesel toplantılar düzenlediklerini aktaran Arslan, Kıyı Belediyeler Birliği tarafından başlatılan kıyı mühendisliği çalışmasının TBB Kıyı Komisyonunun çalışmalarıyla birbirini tamamlayacağını kaydetti.

YILDIZ: “KIYI YÖNETİMİNDE ORTAK POLİTİKA VE İŞ BİRLİĞİ ÖNEMLİ”

Panelin kapanışında değerlendirmelerde bulunan TBB Genel Sekreteri Suat Yıldız, kıyıların korunmasının tek bir belediyenin veya kentin çabasıyla mümkün olamayacağını belirterek bölgesel ölçekte ortak politika geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. Kıyı yönetiminde bilimsel veriler ışığında hareket edilmesi ve yerel ihtiyaçlara uygun, uygulanabilir çözümler üretilmesi gerektiğini vurgulayan Yıldız, panelde paylaşılan deneyimlerin bu yöndeki çalışmalar için önemli bir başlangıç oluşturmasını temenni etti.