Ana içeriğe atla

Soru & Cevap - Etik İkilem Örnekleri

Soru & Cevap - Etik İkilem Örnekleri

Aşağıdaki başlıklara tıklayarak ilgili sorunun cevabını veya örnek olay–doğru davranış açıklamasını görüntüleyebilirsiniz.

Soru – Cevap (SSS) 
Etik rehberin amacı nedir?
Etik rehberin amacı, kamu hizmetlerinin dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık ve kamu yararı ilkeleri doğrultusunda yürütülmesini sağlamak ve kamuya duyulan güveni artırmaktır.
Etik ilkeler kimleri kapsar?
Etik ilkeler; belediyelerde ve bağlı kuruluşlarda görev yapan tüm kamu görevlilerini, yöneticileri ve kamu adına görev yürüten personeli kapsar.
Çıkar çatışması ne anlama gelir?
Çıkar çatışması, kamu görevlisinin görevini yerine getirirken kişisel, ailevi veya yakın çevresine ait çıkarların kamu yararının önüne geçmesi ya da bu izlenimi yaratması durumudur.
Kamu görevlileri hediye kabul edebilir mi?
Kamu görevlileri, görevleri nedeniyle tarafsızlığını etkileyebilecek veya bu izlenimi yaratabilecek nitelikteki hediyeleri kabul edemez.
Gizli bilgilerle ilgili yükümlülükler nelerdir?
Kamu görevlileri, görevleri sırasında edindikleri gizli veya kişisel bilgileri yetkisiz kişilerle paylaşamaz; görevleri sona erse dahi bu bilgileri korumakla yükümlüdür.
Etik ihlal nedir?
Etik ihlal; kamu görevlisinin görevini yerine getirirken etik ilkelere aykırı davranması, yetkisini kötüye kullanması veya kamu güvenini zedeleyici tutum ve davranışlarda bulunmasıdır.
Etik ihlaller nereye bildirilebilir?
Etik ilkelere aykırı davranışlar, ilgili kurumun yetkili birimlerine veya mevzuat çerçevesinde Kamu Görevlileri Etik Kurulu’na bildirilebilir.
Etik ilkelere uymamanın sonuçları nelerdir?
Etik ilkelere aykırı davranışlar, disiplin hükümleri kapsamında idari yaptırımlara ve ilgili mevzuatta öngörülen diğer sonuçlara yol açabilir.
Etik İkilem Örnekleri (Örnek Olay – Doğru Davranış) 
1) İhale Sürecinde Yakınlık İkilemi

Örnek Olay: Görev aldığı ihale sürecinde teklif veren firmalardan birinin sahibinin yakın akrabası olduğu öğrenilir.

Doğru Davranış: Çıkar çatışması durumu yazılı olarak bildirilmeli ve ilgili süreçten çekilinmelidir.

2) Hediye Kabulü İkilemi

Örnek Olay: Bir vatandaş, işlemi tamamlandıktan sonra teşekkür amacıyla pahalı bir hediye sunar.

Doğru Davranış: Hediye kabul edilmemeli; işlemlerin görev gereği yapıldığı nazikçe ifade edilmelidir.

3) Gizli Bilgi Paylaşımı İkilemi

Örnek Olay: Henüz kamuoyuna açıklanmamış bir plan/proje hakkında “özel ve acil” gerekçesiyle bilgi talep edilir.

Doğru Davranış: Gizli veya yetkisiz bilgi paylaşılmamalı; bilginin yalnızca yetkili mercilerce ve mevzuata uygun şekilde açıklanacağı belirtilmelidir.

4) Mevzuata Aykırı Talimat İkilemi

Örnek Olay: Bir yönetici, mevzuata aykırı olabilecek bir işlemin “hızlıca” tamamlanmasını ister.

Doğru Davranış: Hukuka aykırı talimat yerine getirilmemeli; durum gerekçeleriyle yazılı şekilde bildirilmelidir.

5) Ayrımcılık / Ayrıcalık Beklentisi İkilemi

Örnek Olay: Aynı koşullara sahip iki başvuru arasında tanıdık olan kişiye öncelik verilmesi yönünde beklenti oluşur.

Doğru Davranış: Tüm vatandaşlara eşit ve adil davranılmalı; hizmet sırası ve koşulları objektif kriterlere göre yürütülmelidir.

6) Sosyal Medyada Kurumsal Süreç Paylaşımı İkilemi

Örnek Olay: Kurumla ilgili henüz sonuçlanmamış bir süreç sosyal medya hesabında paylaşılmak istenir.

Doğru Davranış: Kurumsal süreçlere zarar verebilecek paylaşımlardan kaçınılmalı; görev sırasında edinilen bilgiler yetkisiz şekilde açıklanmamalıdır.

7) Kamu Kaynağının Kişisel Kullanımı İkilemi

Örnek Olay: Belediyeye ait araç/ekipmanın mesai dışında kişisel ihtiyaçlar için kullanılması teklif edilir.

Doğru Davranış: Kamu kaynakları yalnızca kamu hizmeti amacıyla kullanılmalı; kişisel kullanım talepleri reddedilmelidir.

8) Etik İhlali Görüp Sessiz Kalma İkilemi

Örnek Olay: Bir personel etik dışı bir uygulamaya tanık olur; bildirim yapmanın sorun yaratacağından endişe eder.

Doğru Davranış: Etik ihlaller, kurum içi prosedürlerde ve mevzuatta belirtilen kanallar kullanılarak bildirilmelidir.

Not: Etik ikilemlerde temel ölçüt; kamu yararı, tarafsızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik ve hukuka uygunluktur.