Avrupa Yönetişim Mükemmelliği Markası (The European Label of Governance Excellence - ELoGE)
Avrupa Yönetişim Mükemmelliği Markası (ELoGE - European Label of Governance Excellence), Avrupa Konseyi tarafından yerel yönetimlerde iyi yönetişim ilkelerinin yaygınlaştırılması amacıyla geliştirilmiş uluslararası bir kalite standardıdır. 12 İyi Demokratik Yönetişim İlkesi temelinde şekillenen ELoGE, belediyelerin yönetişim kapasitelerini ölçmelerine, geliştirmelerine ve uluslararası bir çerçevede değerlendirmelerine imkân tanır.
ELoGE’nin temelleri, 2007 yılında kabul edilen Valencia Deklarasyonu ve 2008 yılında yayımlanan “Yerel Düzeyde Yenilikçilik ve İyi Yönetişim Stratejisi”ne dayanmaktadır. Bu çerçeve doğrultusunda geliştirilen Marka, 2011 yılından itibaren uygulanmakta olup, demokratik standartların güçlendirilmesi amacıyla 2024 yılında güncellenmiştir.
12 İyi Yönetişim İlkesi
Başvuru ve Değerlendirme Süreci
ELoGE süreci, yerel yönetimlerin iyi yönetişim performanslarını kapsamlı ve kanıt temelli bir şekilde değerlendirmelerine dayanmaktadır. Başvurular, Avrupa Konseyi tarafından yetkilendirilen ulusal platformlar aracılığıyla yürütülür ve bağımsız uzmanlardan oluşan bir jüri tarafından değerlendirilir.
Türkiye’de Avrupa Yönetişim Mükemmelliği Markası (ELoGE) başvuru süreci, Avrupa Konseyi tarafından yetkilendirilen Ulusal Platform koordinasyonunda yürütülmektedir. Süreç, Ulusal Platform tarafından yapılan çağrı ile başlamakta ve iki aşamalı bir yapı izlemektedir. Bu kapsamda tanıtım toplantıları ve eğitimler düzenlenerek yerel yönetimlere süreç hakkında bilgi verilir.
Başvuru sürecine giren yerel yönetimler, öncelikle 12 ilke, 36 hedef ve 72 gösterge çerçevesinde kapsamlı bir öz değerlendirme çalışması yürütür. Bu süreçte her bir gösterge için kurumsal faaliyetleri ortaya koyan kanıtlar hazırlanır ve kurumun iyi yönetişim performansı puanlanır. Aynı zamanda sürecin güvenilirliğini sağlamak amacıyla vatandaş, meclis üyesi ve personel anketleri uygulanarak çok boyutlu veri toplanır.
Hazırlanan tüm değerlendirme sonuçları ve kanıtlar Ulusal Platform’a sunulur. Başvurular, bağımsız ve kıdemli uzmanlardan oluşan jüri tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde incelenir. Yapılan değerlendirme sonucunda gerekli koşulları sağlayan yerel yönetimlere ELoGE Markası bir yıl süreyle verilir. Sürdürülebilir iyileşmeyi teşvik etmek amacıyla yerel yönetimlerin markayı almak için her yıl yeniden başvurarak iyi yönetişim standartlarını koruduklarını göstermeleri beklenmektedir.
ELoGE’nin Sağladığı Faydalar
• İyi yönetişimin kurumsallaşmasını sağlar: Yerel yönetimlerde iyi yönetişimin bir standart haline gelmesini ve sürekli geliştirilmesini teşvik eder; karar alma, kaynak kullanımı ve hizmet sunum süreçlerinin kalitesini artırır.
• Kurumsal kapasite ve hizmet kalitesini artırır: Yerel yönetim işleyişini ve paydaş ilişkilerini güçlendirir; karar alıcılar ve çalışanlar nezdinde güven ve memnuniyetin artmasına katkı sağlar.
• Mevzuatla uyumlu ve uygulanabilir bir çerçeve sunar: ELoGE ilkeleri; Anayasa, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanunu gibi temel mevzuatla uyumlu olup, mevcut kurumsal mekanizmaları destekler ve güçlendirir.
• Sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlar: Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyumlu olarak, özellikle Amaç 16 (Güçlü Kurumlar) ve Amaç 17 (Ortaklıklar) doğrultusunda yerel yönetimlerin kalkınma hedeflerine katkısını güçlendirir.
• Kapsayıcı ve adil hizmet sunumunu destekler: Çocuklar, kadınlar, engelliler, yaşlılar, göçmenler ve diğer kırılgan grupların yönetişim süreçlerinde gözetilmesini teşvik eder.
• Yenilikçi ve esnek yönetim anlayışını teşvik eder: Teknolojik ve tasarım temelli yeniliklerin kamu hizmetlerine entegrasyonunu destekleyerek değişen ihtiyaçlara daha etkin çözümler geliştirilmesini sağlar.
• Kurumsal dayanıklılığı ve risk yönetimini güçlendirir: Yerel yönetimlerin güçlü ve zayıf yönlerini tespit etmelerine, riskleri daha etkin yönetmelerine ve performanslarını sürekli geliştirmelerine imkân tanır.
• Ulusal ve uluslararası iş birliklerini geliştirir: İyi uygulamaların paylaşımını teşvik eder; yerel yönetimler arasında öğrenme süreçlerini güçlendirir ve uluslararası kaynaklara erişim açısından güvenilirlik sağlar.
• Yerel demokrasi ve katılımı artırır: Vatandaşların ve paydaşların karar alma süreçlerine katılımını güçlendirerek daha şeffaf, hesap verebilir ve katılımcı bir yönetişim anlayışı oluşturur.
Ayrıntılı bilgi için:
https://eloge.org.tr/
https://www.coe.int/it/web/congress/the-european-label-of-governance-excellence-eloge-
Ek: ELoGE Başvuru Rehberi