Page 97 - Güçlü ve Etkin Başkan Yönetiminde Belediyeler

MEVZUATTAN DOĞAN “GÜÇLÜ VE ETKİN” BAŞKAN MODELİ
şehirler de dâhil olmak üzere, güçlü başkanlık modelini benimsemek-
tedir. Bilindiği gibi bu modelde yürütme işi ve dolayısıyla belediye bü-
rokrasisi tamamen başkanın kontrolündedir. Meclisin bu alana müda-
halesi söz konusu değildir.” Nitekim mevzuat hükümlerince bele-
192
diye üst yönetiminin ve personelinin ataması, performans değerlendir-
mesinin yapılması başkanın görevleri arasındadır. Köse’nin belirttiği
üzere “Büyükşehir belediye başkanları, büyükşehirlerde kentsel poli-
tika planlanması süreçlerinin düğüm noktasında bulunmaları sebe-
biyle yerel siyasette liderlik etme rolüne yerleşmişlerdir.” Zira ken-
193
tin tamamını ilgilendiren üst ölçekli mahallî ve müşterek ihtiyaçların
karşılanmasında büyükşehir belediyeleri görevli ve yetkilidir. Netice
olarak güçlü ve etkin başkan modelinin en belirgin olarak görüldüğü
belediyeler, büyükşehir belediyeleridir.

3.3. Belediye Başkanına Vekâlet

Yasa koyucu başkanın görevinin başında olamayacağı dönem-
lerde, “kamu hizmetlerinin sürekliliği” ilkesi gereği, hangi hallerde ve
kimlerin başkana vekâlet edebileceği hususlarını 5393 sayılı Belediye
Kanun’un “başkan vekili” başlıklı 40’ıncı maddesinde açıkça düzenle-
miştir.
194
Kanun maddesi incelendiğinde; başkanın izin ve hastalık dı-
şında, “başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hallerden” anla-
şılması gereken, başkanın herhangi bir sebeple görevinin başında ola-
maması, örneğin belde dışında olması, görevli olarak yurt içi veya yurt
dışına çıkması olarak anlaşılabilir. Zira başkan belde içinde ise, baş-
kana vekâleten hiçbir iş ve işlem yapılamaz. Başkana vekâlet edecek
kişi başkanlık makamına verilmiş yetkileri kullanmaya yetkili olacak-
tır. Derdiman’ın da ifade ettiği gibi “vekil vekâleten görevlendirildiği
makamın tüm yetkilerini asıl yetkilisiymiş gibi kullanabilir. Bu vekâlet
döneminde, zorunlu olmadıkça idari teşkilâtın temel politikalarını de-
ğiştirmek yerine rutin işleri görmek daha doğru görünmektedir.”
195
Yani vekil başkanın günlük idare edilmesi ve yapılması gereken işle-
rini yapacak olup radikal kararlar alamayacaktır.

192 Semerci, der., Yerel Demokrasi Sorunsalı, s. 60.
193 Hami Doruk Köse, “Yeni Kamu İşletmeciliği ve Güçlü Belediye Başkanı: Adana, Eskişehir ve Şanlıurfa
Örnekleri”, Kent Araştırmaları Dergisi, 2021, s. 653.
194 Madde 40- “Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hâllerde,
bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak
görevlendirir. Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir. Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen
aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.”
195 Cengiz Derdiman, “Türk Kamu Hukukunda Yetki Devri”, Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakül-
tesi Sosyal Bilimler Dergisi (Yıl 16 sayı 27, 2014/2), s. 26.

TBB | 83