Page 17 - Afet Yönetimi

MAKALE

aşamasında ise tahmin ve erken
uyarı sistemlerinin etkin bir biçimde
kullanılmasında fayda vardır.

Risk Analizi ve Zarar
Azaltma

Bu evre afet yönetim planının ilk
aşamasını oluşturur. Bu aşama afet
yönetimi açısından çok önemlidir
(Şekil 3). Yürütülen çalışmalar ülke
ve bölge bazında yapılmakta oldu-
ğundan çok geniş bir alanı, dolayı-
sıyla çok sayıda yerleşim birimini ve
nüfusu ilgilendirmektedir (Ergünay
1999). Risk analizi ve zarar azaltma
evresi, afet için uygulanacak yasal
düzenlemelerin ülke ihtiyaçlarına
Şekil 3: Modern ve Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi ve Evreleri göre oluşturulması, yapılanma ve
(Ergünay 1996; Kadıoğlu 2008 ve Türkoğlu 2014’ten yararlanılarak çizilmiştir) afetlere ilişkin yönetmeliklerin ye-
niden düzenlenmesi, afet oluşma
riskinin yerel ve bölgesel hatta ülke
bazında yeniden belirlenmesi ve
üç başlık altında toplamak müm- afet zararlarının en aza indirilme- tehlike haritalarının hazırlanmasın-
kündür (Geray 1978). Bu evrelerin si amaçlanmakta ve afet yönetim
beşli olarak sınıflandırılması ge- planları da ona göre hazırlanmak- dan oluşmaktadır (Ergünay 1996).
Afet riskini önleyici ve afet zararını
rektiği yönünde görüşler de vardır. tadır (Geray 1978). Bunun gerçek- azaltmaya yönelik mühendislik ted-
Buna göre Ergünay (1996) bu saf- leşebilmesi için doğal ve teknolojik
haları, önleme ve zarar azaltma, afetlerin evrilme durumları da dik- birlerinin uygulanması ve sürdürü-
lebilir kılınması risk analizi ve zarar
afetlere karşı hazırlık, kurtarma ve kate alınarak ülkemizde bütünleşik azaltma safhasında yürütülmesi
ilkyardım, iyileştirme ve yeniden ve günün şartlarına göre çağdaş
inşa şeklinde sınıflamıştır. Türkoğlu normlarda hazırlanmış afet yönetim gereken ana faaliyetler olarak sayı-
labilir. Buradan da görüleceği üzere
(2014) afet planı evrelerini risk ve planlarına ihtiyaç vardır. afet yönetim sisteminde hadiseler,
zarar azaltma, hazırlık, müdahale
ve iyileştirme olarak açıklamıştır. Risk Yönetimi “olay, acil durum ve afet” olarak sı-
nıflandırılabilir (Şekil 4).
Risk yönetiminin birinci aşaması Belli bir zaman veya mekânda var
risk analizi ve zarar azaltma, ikinci olan tehlikeli bir unsurun hasar ya Afetin oluşturduğu risk savunma-
aşaması ise hazırlıktır. Birinci aşa- da kayıp verme olasılığına risk denir. sızlık, tehlike ve maruziyetin kesi-
mada afet olmadan önce tahmin ve Riskin büyüklüğü, tehlikenin boyu- şimidir (Şekil 4). Afet zararlarının
erken uyarı sistemlerinden faydala- tu, maruziyet durumu ve savunma azaltılması için tehlikeler tamamen
nılmalıdır. Kriz yönetiminin birinci durumundaki güçlü ya da zayıf ol- bertaraf edilemeyeceğine göre, top-
aşaması ilk yardım ve müdahale, maya bağlı olarak değişir (Şekil 4). lumun maruziyet düzeyini azaltmak
ikinci aşaması ise yeniden inşadır. Riskin iyi yönetilmesi afetin oluştu- ve savunma gücünü artırmak gere-
Afet sonrası müdahaleden önce etki racağı hasarın azaltılmasında çok kir (Kadıoğlu 2017).
analizinin yapılması gerekmektedir. önemli rol oynar. Bu evre Şekil 3’te
Afet planı çerçevesinde yürütülen gösterilen zarar azaltma ve hazırlık Hazırlık
faaliyetlerin birbirini tamamlaması evrelerini oluşturmaktadır. Burada Hazırlık evresi, yerleşim merkezi ba-
nedeniyle bu evrelerin birbirini ta- asıl amaç zararın minimize edilme- zında afet olmadan önce, risk ana-
kip etmesi gerekir. sidir. Toplumun afetten etkilenme- lizi ve zarar azaltma evresi çalışma
sinin önüne geçilebilmesi için afet sonuçlarından hareketle afetin olası
Dünyadaki mevcut durumdan ha- öncesi teknik, yasal düzenlemelerin sonuçlarına yönelik ihtiyaçların be-
reketle afetlerin tümüyle önlenme- yapılması ve organizasyon planla- lirlenmesi, acil eylem planın hazır-
si mümkün değildir. Bu nedenle rının hazırlanması gerekir. Hazırlık lanmasını kapsamaktadır. Ayrıca

İller&Belediyeler 15