Page 7 - TBB
P. 7

r/tnan      \\ovA\y\k

                        3628       SAYILI         MAL        BİLDİRİMİNDE

                                BULUNMASI                  RÜŞVET            VE

                         YOLSUZLUKLARLA                            MÜCADELE

                     KANUNUNDA                   ÖNGÖRÜLEN                    SUÇLAR

                                                                            b
                      y
              R ü ş v e t  ve olsuzluklar  m ü c a d e l e  her  4)  Genel ve atma ütçeli  daireler,  il zel  idareleri,  belediyeler
                                                                                        ö
                                                                       k
           devletin  her ö n e m d e  ü z e r i n d e  d u r d u ğ u  en  ve  bunlara  bağlı  k u r u l u ş  veya  alt u r u l u ş l a r d a ,  k a m u  iktisadi
                                                                                    k
                    d
           önemli  konulardan  biridir.  Özellikle  kriz ve              teşebbüsleri  (iktisadi  devlet eşekkülleri  ve
                                                                                             t
                             p
                                                                                              b
                                                                             i
           iktidar  d ö n e m l e r i n d e  ö n lana ıktığı  da  bir   Atilla  İNAN  k a m u ktisadi  kuruluşları)  ile unlara  bağlı
                                 ç
           gerçektir.                                   Emekli Sayıştay   m ü e s s e s e ,  bağlı  ortaklık  ve şletmelerde,  özel
                                                                                            i
                                                                                       k
                                                                                               v
              Yurdumuzda  3628  sayılı  Yasadan  önce,  Uzman  Denetçisi  kanunlarla veya  özel anunların erdiği  yetkiye
                                                                                          k
           1930  tarihli  1609  sayılı  değinilen  konuda                dayanılarak  kurulan  ve a m u  hizmeti  g ö r e n
                                                                       k
                                                                                  b
                                                                                           k
           s o r u ş t u r m a  ve  muhakeme  u s u l ü n ü  düzenleyen  kamu  k u r u m  ve uruluşları  ile unların  alt u r u l u ş l a r ı n d a  veya
                                   "
                    t
                                                                                   ö
                                                                                             s
           yasa ve  1983 arihli  ve 871  sayılı Kamu  Görevleri  ile  ilgili  Mal  k o m i s y o n l a r ı n d a  aylık,  ü c r e t  ve d e n e k  almak uretiyle  k a m u
                           2
                                                                                       t
                                                                                 n
           Bildirme  K a n u n u "  y ü r ü r l ü k t e  o l m u ş t u r .  Söz  konusu ki yrı  hizmeti  g ö r e n  m e m u r l a r ı ,  işçi iteliği a ş ı m a y a n  diğer  k a m u
                                                    a
                                                 i
                                                                     y
                                                                              d
                              a
                                         t
           k a n u n  3628  sayılı  yasayla yrıntılı  olarak ek ir  yasa  halinde  görevlileri  ile ö n e t i m  ve enetim  k u r u l u  üyeleri,
                                            b
           düzenlenmiştir.                                     5) Mülga:  2 4 / 6 / 1 9 9 5 - K H K .  5 5 7 / 2 1  md.)
                                                                 (
              3628  sayılı  yasanın  l'inci  maddesinde macının, üşvet ve   6)  Siyasi arti  genel aşkanları, akıfların  idari  organlarında
                                                                                     v
                                                                             b
                                                                     p
                                          a
                                                 r
           yolsuzluklarla  m ü c a d e l e  c ü m l e s i n d e n  olarak  bazı  k a m u  görev  alanlar,  kooperatiflerin  ve irliklerin aşkanları,  yönetim
                                                                                           b
                                                                                   b
                                                                                    y
           görevlerinin  mal ildiriminde  b u l u n m a l a r ı ,  bildirimlerin  kurulu  üyeleri  ve genel  müdürieri, eminli  mali  müşavirler  kamu
                       b
                                                                                      d
           yenilenmesi,  mal  edinenlerin  denetimiyle,  haksız  mal  edinme  yararına  sayılan  dernek  yönetici  ve enetçileri,
           veya  g e r ç e ğ e  aykırı  bildirimde  b u l u n m a  halinde  uygulanacak  7)  Gazete ahibi  gerçek  kişiler  ile  gazete ahibi  şirketierin
                                                                      s
                                                                                             s
                    k
                                  s
                                            s
           kurallar,  b u anunda  belirlenen uçlarla  bazı u ç l a r d a n  dolayı  y ö n e t i m  ve enetim  k u r u l u  üyeleri, orumlu  m ü d ü r i e r i ,
                                                                                     s
                                                                    d
                             i
                         s
                                               t
           k a m u  görevlileri  ve u ç a ştirak  edenler  h a k k ı n d a akip ve   başyazarları  ve ıkra  yazariarı,
                                                                       f
           yargılama  u s u l ü n ü n  d ü z e n l e m e k  o l d u ğ u  belirülmiştir.  8)  Özel  k a n u n l a r ı n a  g ö r e  mal  bildiriminde  b u l u n m a k
                  a
                                                                          k
              Yine ynı  yasanın  gerekçesinde,  ,3628  sayılı  yasayla  zorunda  olanlar  b u a n u n  h ü k ü m l e r i n e  g ö r e  mal  bildiriminde
           d ü z e n l e n e n  suçların  b ü y ü k  b ö l ü m ü n ü n  devlet  idaresi  aleyhine  b u l u n m a k  z o r u n d a d ı r ,
                                            ö
                               a
                                      n
           işlenen  suçlar  a r a s ı n d a  yer ldığı,  b u edenle zellikle  devlete  3628  sayılı  Kanun  öncesi  uygulama  d ö n e m i n d e  2871  sayılı
                                                                                           a
           ve opluma  sosyal  ve  mali  y ö n d e n  olumsuz tkisi  de  K a n u n  dışında  kendi  özel  k a n u n l a r ı n d a  yer lan  mal  bildirimi
             t
                                          e
           b u l u n d u ğ u n d a n ,  suçların akibi  ve avaların  kısa  s ü r e d e  ile lgili  d ü z e n l e m e l e r  de u k a r ı d a k i  şekilde kinci  madde
                                    d
                              t
                                                                              y
                                                                                            i
                                                              i
           sonuçlandırılmasının  kamu  d ü z e n i  açısından  zorunlu  o l d u ğ u  h ü k m ü n e  yerieştirilmiştir.  B u nedenle  de. öz  konusu  maddenin
                                                                                         s
                       d
           belirtilmiştir.  B u urumda  yasının  amacının  kı.saca  "rüşvet  ve  son ıkrasında: Özel  Kanunlarına  göre  mal ildiriminde  bulunmak
                                                              f
                                                                                         b
                                                                      "
           yolsuzluklarla  m ü c a d e l e  olarak"  ifade tmenin  m ü m k ü n  o l d u ğ u  zorunda  olanlar  da  b u  K a n u n  h ü k ü m l e r i n e abidir"  h ü k m ü n e
                                                                                           t
                                      e
           açıklanmıştir..                                 yer  verilerek  mal  bildirimi  y ü k ü m l ü l ü ğ ü n e lişkin üm.
                                                                                                t
                                                                                           i
                               a
                                              s
              Yasanın  a m a c ı n d a n  da nlaşılabileceği  gibi. öz  konusu  uygulamalara  3628  sayılı  K a n u n  b ü n y e s i n d e  toplanmıştir.
           yasa  h e m o r u ş t u r m a  u s u l ü n ü  h e m de uç  olarak  nitelendirilen  B-  Mal Bildirimi  Konusu
                                       s
                  s
           eylemleri  düzenlemiştir.                           Mal  bildiriminin  konusu  ise; 628  sayılı  Kanun  k a p s a m ı n a
                                                                                    3
                                                                                          v
                                                                                  e
              Yasada u ç  olarak  nitelendirilen  a)  mal  bildiriminde  giren  görevlilerin  kendilerine, şlerine  ve elayetleri  altindaki
                    s
                      y
                                         t
                                   i
           bulunmama,  b) apılan  bildirinin çeriğini utmama,  c) e r ç e ğ e  çocuklarına  ait ulunan:
                                                   g
                                                                       b
                                                  k
           aykırı  bildirimde  bulunma,  d) aksız  mal  edinme,  mal a ç ı r m a   1)  T a ş ı n m a z  malları,
                                h
                                                                                           t
                                                                                                b
           ya  da izlemedir.  Biz  b u azımızda  3638  sayılı  yasayla  ö n g ö r ü l e n  2)  Kendilerine  aylık denenler,  net aylık utarın eş  kaündan,
               g
                                                                             ö
                            y
           yukarda aydığımız  suçları ncelemeye  çalışacağız.  aylık  ö d e m e y e n l e r i n  ise Genel dare  Hizmetieri ınıfında  l ' i n c i
                               i
                 s
                                                                                  İ
                                                                                              s
              A-  Mal Bildiriminde Bulunma  Zorunda  Olanlar  derecenin  l'inci  kademesindeki u b e  m ü d ü r ü n e  ö d e n e n  net
                                                                                   ş
              K a m u  hizmetinde  b u l u n a n l a r ı n  mal ildirimine  tabi  aylığın  beş  k a t ı n d a n  fazla  değer  ve utarındaki:  a) Para  ve para
                                                                                     t
                                         b
           tutulmaları  1982  Anaya.samızın  Tl'inci  maddesi ereğidir.  Anılan  h ü k m ü n d e k i  kıymetii  kağıtian:  b) Hisse  senedi  ve ahvilleri: c)
                                                                                                t
                                            g
                                                                                  t
                                                                                            (
                                                                             D
                                                                                                t
           maddede  " K a m u  hizmetine  girenlerin  mal  bildiriminde  A l h n  ve  mücevherata:  d) iğer aşınır  mallan Her üriü  kara,
                                                                               t
                                                                     t
                                                                                    b
                                                                         a
                                  t
                      b
           b u l u n m a l a r ı  ve u ildirimlerin ekrarlanma üreleri  kanunla  deniz ve hava aşıt raçları, raktör, içer-döver,  harman  makinesi
                         b
                                           s
                                                                              i
                                                                                          m
                                                             d
                                                                                    d
                            y
           düzenlenir.  Yasama  ve ü r ü t m e  o r g a n l a r ı n d a  görev  alanlar,  ve iğer  ziraat  makineleri, nşaat ve iğer  iş akineleri,  hayvanlar,
                                                                        e
                                                                              a
                                                                                     k
                 i
                                        a
           bundan stisna dilemezler"  h ü k m ü  yer lmaktadır.  koleksiyonlar,  ev şyaları, ntika  ve ıymetii  tablolar):  e)  Haklan
                      e
                                                                           a
              Anayasamızın  71.  maddesi  h ü k m ü  çerçevesinde  3528  sayılı  (Taşınmaz  mallar  ait yni  haklar  hariç  olmak  ü z e r e  taşınır
                                                                             t
                                                                    i
                                         b
                                 b
           Yasanın  2'inci  maddesinde  mal ildiriminde ulunması  gerekenler  mallara  ait htira  berati, elif  h a k k ı  gibi  haklar):  f)  Alacaklan:
                                                                                        b
                                                                               G
                                                                      s
           belirtilmiştir.                                  g)  Borçları  ve ebepleri: h) elirleri  ve u n l a n n  kaynakları,
               K a n u n u n  2'inci  maddesine  göre:      K a n u n ' u n  5'inci  maddesine  g ö r e  mal  bildirimine  k o n u  teşkil
               1)  H e r ürlü  seçimle şbaşına  gelen  k a m u  görevlileri  ve  etmektedir.
                    t
                              i
                                                                                                   v
                                                   i
                                                                                             e
                                                                                     k
                                         (
           dışarıdan  atanan  Bakanlar  K u r u l u  üyeleri muhtariar ve htiyar  Bildirimde  bulunan  kişi  sadece endisine, şine ve elayeti
           heyeti  üyeleri  hariç).                         altındaki  ç o c u k l a n n a  ait a ş ı n m a z  ve aşınır  mal  ve  kıymetier
                                                                              t
                                                                                       t
       N
       O       2)  Noterier.                                için  bildirim  verecek, elayeti ltında  bulunmayan  çocuklarına,
                                                                                 a
                                                                           v
       Ol
                                                                           d
                                     y
              3)  Türk  Hava  K u r u m u n u n  genel önetim  merkez  denetieme  ana,  baba,  k a r d e ş  ve iğer  yakın  a k r a b a s ı n a  ait allaria lgili
                                                                                                     i
                                                                                              m
       c   k u r u l u  üyeli  ile genel  merkez eşkilatinda  ve ü r k  K u ş u  Genel  bildirimde  b u l u n m a y a c a k t ı r .
                                           T
                                 t
       E   M ü d ü r i ü ğ ü n d e .  Türkiye  Kızılay  Derneğinin  merkez  kurullarında  Taşınmaz  mallar eğeri  ne olursa lsun ildirim  konusudur.
                                                                           d
                                                                                       o
                                                                                           b
                                                                                               t
           ve  Genel  M ü d ü r l ü k eşkilatinda  görev  alanlar  ve unların  ş u b e  Para,  hisse  senedi,  tahvil,  altin,  m ü c e v h e r  ve iğer aşınır  mallan,
                                              b
                                                                                           d
                         t
       N
           başkanları.                                      hakları,  alacaklan  ve elirleriyle  b o r ç l a n n ı n u t a n  görevliye
                                                                                            t
                                                                           g
       •
       6
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12