Page 6 - İller Ve Belediyeler Dergisi
P. 6

MAKALE


             değişiklikler  sonucu  nüfusumuzun  genel     BUGÜNKÜ    - TARTIŞILAN   - SİSTE­
             olarak  artması  yanında  özellikle  de  idari  MİN ANA ESASLARI    NEDİR?
             yahut   sanayi   merkezi   olarak  nüfus
             çekiciliğine   sahip   yerlerde   sürekli     a)  Kuruluş   bakımından:    Sınırları
             yoğunlaşması  sonucunda  başta  İstanbul  ve  içinde  mülki  idare  bölümü  olarak  ilçe
             Ankara  olmak  üzere  yer  yer  bazı  şehirlerin  teşkilatı  (yani  kaymakamlık)  bulunan
              aşırı  büyümesi  karşısında  1580  sayılı  belediyelerde  bir anakent  belediyesi  ve söz
              kanunun  taşıdığı  şube  müdürlü  şehir  for­  konusu  ilçelerin  ana  belediye sınırları  içinde
              mülü  yetersiz  hale  gelmiş  ve  1970'li  yıllar­  kalan  bölümlerinde  de  bir  ilçe  belediyesi
              dan  itibaren nüfus  yoğunlaşmasına  maruz bu   kurulur.
              gibi  yerlerde  yeni  belediye  yönetim  model­
              leri  aranmağa  başlanmış;  çeşitli  ülkelerdeki  Bu  amaçla,  büyükşehir  belediyesi
              (o  yıllarda  benimsenmiş  deyişle)  metropol­  oluşturulmak  istenip  te  bu  tür  ilçe  olmıyan
              iten  idareler  mevzuat  ve  uygulaması  ince­  yerlerde  ilçeler  oluşturulmuş;  1993  yılına
              lenmiş;  1961  Anayasasının  benimsediği köy   sağlanan  bir yetkiye dayalı  504  sayılı  kanun
              -  belediye  -  il  özel  idaresi  kalıbına  bağlı  hükmünde  kararname  ile  getirilen  bir  ek
              kalınması  gerektiği  anlayışı  içinde  İstanbul  hüküm  ile,  sınırları  içinde  ayrıca  ilçe
              ve  İzmir  gibi  bir  büyük  belediyenin  hemen  olmadığı  halde büyük  şehir yapılmak  istenen
              yakınında  ortaya  çıkmış  veya  çıkmakta  olan  yerlerde  sınırları  belli  edilmek  suretiyle  alt
              belediyelerin bir Belediyeler Hizmet Birliği   kademe  belediyeleri  kurulması  imkanı  da
              olarak  yapılandırılmaları  ağırlıklı  görüşü  yaratılmıştır.
              içinde  düzenlemeler  düşünülmüş,  bu  yönde
              yasa tasarı  taslakları  hazırlanmıştı.      b)  Görev     bakımından:   Kalabalık
                                                        nüfusun  ve alan olarak genişilemenin  zorun­
                 Sistemin  özünde,  böyle  bir  birliğin  lu  kıldığı  ana  hizmetler   sayılarak
              başkanlığnıın  o  il'in  valisi  tarafından  üstle­  büyükşehir'e  verilmiş; bunların  dışında  kalıp
              nilmesi,  yürütümün  bir  genel  sekreter  ta  ilke  olarak  1580  sayılı  Belediye Kanunu
              tarafından  sağlanması,  birliğe  giriş  ve  ile  başkaca  kanunlarda  yazılı  belediye
              katılmaların  zorunlu olması, alt yapı  hizmet­  hizmetleri  ilçe  (alt  kademe)  belediyelerine
              lerinin  ana  planlamasının  ve  gerçekleştir­  verilmiştir.
              ilmesinin birlik  başkanlığınca  yapılıp  sağlan­
              maz  istek  ve düşüncesi  vardı.             c)  Organlar  bakımından:   İlçe  (alt
                                                        kademe)  belediyelerinde  başkan  ve  meclis
                                                        üyelerinin  seçmenlerce  seçilmesi;  anakent
                 Ne  var ki, bu taslaklar  tasarı  haline  geldi  belediyesinde  ise  başkanın  halkça  seçilmesi
              ise  de  yasalaşmadı.                     fakat  belediye  meclisinin  ilçe  belediye
                                                        başkanları  ile (bir oran  içinde)  ilçe  belediye
                 1980 yılında  12 Eylül  askeri  hareketinden  meclis üyelerinden  oluşması  öngörülmüştür.
              sonra  söz  konusu  çok  yakın  belediyelerin
              civarında  bulundukları  büyük  belediyelere  d)  Gelirler  bakımından:  Anakentin
              bağlanması  yoluna gidildi.               bulunduğu  yerde  tahsil  edilen  devlet  vergi­
                                                        lerinin  belirli  bir  oranı  (halen  %  5'i)  bu
                 1983  yılı  Kasım  ayında  yapılan  genel  belediyelere  verilmektedir. İlçe  belediyeleri
              seçimlerden  onra  teşekkül  eden  iktdar  önce  diğer belediyelerin tabi olduğu  gelir rejimine
              195  sayılı  Kanun Hükmünde  Kararname  ile  tabidir.  Ana  belediyelin  ihtiyaçlı  ilçe
              ve  hemen  ardından  3030  sayılı  Kanunla  belediyelerine  mali  yardımda  bulunması
              bugünkü  sistemi  yasalaştırdı  ve uygulamaya   mümkündür.  İlçe belediyeleri, emlak vergisi
              koydu.                                    gibi, bazı  vergilerinden büyükşehir  belediye­
                                                        sine  pay verir.



               İLLER VE BELEDİYELEFİ                   48t              EYLÜL   -  EKİM 1996
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11