Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

İLLER ve BELEDİYELER      • HAZİRAN -  TEMMUZ'92
             yı  gerektiren  başlıca  nedenleri,  KAYA  rapo­           II.  öneriler
             ru,  yerel  yönetimlerin  güçsüz  bulunmaları,
             antidemokratik    olmaları  ve  etkili  ve  verimli        Rapordaki   öneriler,  yerel  yönetimleri
             hizmet   üretme    işlevlerini  yerine  getirme       demokratik,   güçlü,  etkili  ve  verimli  hizmet
             olanağından    yoksun   bulunmaları    biçimin­       üreten  birer  yönetim  kurumu     durumuna
             de  özetlemektedir.   Bu   arada,  yerel  yöne­       getimıeja   amaçlamaktadır.     Bu   amaçları
             timlerin  görev  alanlanmn    ülkemizde   darlı­      gerçekleşümıek    üzere  yapılan  önerilerden
             ğından   sözedilmekte.   yerel  yönetim   etkin­      bir  bölümü,  genel  nitelikte,  yani  bütün  bi­
             liklerinin  saydamlık   ilkesine  uyularak  ger­      rimleri  ilgilendiren,  hepsi  için  geçerlik  taşı­
                                                                                                        i
             çekleştirilmekte   olmadığı   vurgulanmakta­          yan  ilkelerdir.  Geriye kalanlar  ise, l.  ilçe  ve
             dır.  Görev  alanlarının  kapsamı    yalmz  dar       köy  3'erel  yönetimleriyle  beledij^eleri ilgilen­
             olmakla   kalmamakta,    giderek  daha   da  da­      dirmektedir.  Bunlara   kısaca  göz   atmakta
             raltılmaktadır.  Özellikle  planlama,  personel       ycirar  vardır.
             ve  örgütlenme   konularında,   yerel  yönetim­
             ler  merkezi   yönetimden    onay   almaksızın             Yerel  yönetim    kuruluşlarının."  j^erel
             karar   almaya   çoğu  kez  yetkili  değillerdir.     topluluklarda  başlıca  hizmet  birimi  olması
             Öte  yandan,    akçal  yönden   merkeze   geniş       istenmektedir.  Bunun   sonucu   olarak,  mer­
             ölçüde  bağımlı   durumda    bulunmaları,   ha-       kezî  yönetimin  taşra  örgütleri  eliyle  yürü­
             raket   özgürlüklerini   sınırlamakta,   gerçek       tülen  hizmetlerden   bir  bölümünün,    yerel
             anlamda    demokratik    ve  güçlü  bir  yönetim      yönetimlere    aktarılması    önerilmektedir.
             olmalarım    önlemektedir.                            Böyle bir aktarma,  kuşkusuz,   bu hizmetleri
                                                                   görecek örgüt,  personel  ve araçların  da yerel
                                                                   birimlere ktanlmasım     zorunlu  kılar.
                                                                             a
                  Bugünkü      durumun      değerlendirilme­
             sinde,  KAYA   raporunda,   ayrıca,  önemli  bir           Nüfusu   500'ü  geçen  bütün  köylerin bir
             yönetim    boşluğundan     sözedilmektedir.   O       geçiş  dönemi  içinde  belediye  haline  getiril­
             da,  kırsal  alanlara  merkezî  yönetimin  taşra      mesi  de yapılan  öneriler arasındadır.  Başka
             kuruluşları  ve yerel  yönetim  birimleri  eliyle     ülkelerde,  köy değil,  kırsal  komün  adını  ta­
             götürülmesine     çalışılan  hizmetler  yönün­        şıyan birimlerin var olduğu  dikkate  alımrsa,
             den  ortaya  çıkan  boşluktur.   Kuşkusuz,   bu       bu  önerinin  Batıya  benzemek    gibi  bir  dü­
             ortaya,  örgütsel   boşluğu   dolduracak   yeni       şünceden   kaynaklandığı kabul edilebilir.  Ne
                           o
             bir modelin luşturulması      sorununu    çıkar­      var  ki, ülkemizde,  köy sayısının  1990  sayı­
             maktadır.                                             mı  sonuçlarına  göre  36.000  ve bunlar  için­
                                                                   de  12.500   kadanmn    nüfuslanmn     500'ün
                  Proje  raporunda,    bunların   yaru  sıra,      üstünde    olduğu   hesaba   katılırsa,  bugün
             belediyelerde   çağdaş   yönetim    tekniklerin­      3000   dolaylarında  olan  belediye  sa>asının,
             den  yararlamlmadıgma      değinilmekte,   bun­       bunların  da  eklenmesiyle,  16 bine  yaklaşa­
             lara  örnek  olarak,  hizmetlere  plan  ve  prog­     cağı  beklenmelidir.  Bunun,  gelirlerinin  bü-
             ram   disiplini  içinde  yaklaşım,  iç  örgütlen­     joik  bölümünü      merkez    kaynaklarından
             me,   liderlik,  iletişim,  eşgüdüm,   denetim,       alan  belediyelere  ek olarak  ne  kazandıraca­
             değerlendirme,     performans     bütçe,   malî       ğı merak  edilmeğe değer bir konudur.   Gerçi,
             analiz, nsangücü     istihdamı,  hizmet  içi eği­     köy  statüsünde   oldukları  takdirde  de,  yine
                     i
                                                                                                       t
             tim  gibi alanlarda  çağdaş  yönetim teknikle­        köyün   pek çok hizmetinin devlet aralından
             rinin  yeterince    kullamimadığı    vurgulan-        sağlanmakta    olduğu  ve  dola>asıyla,  durum­
             mciktadır.                                            da  büyük  bir değişiklik  olmayacağı  öne ü­
                                                                                                              s
                                                                   rülebilir.  Ancak,  o takdirde,  adına  belediye
                  Sistemin   değerlendirilmesine   ilişkin  bir    denilecek  bu  yerlerde,  kent  hizmetleri değil,
                             ş
             başka  gözlem udur:     Yerel yönetimler  konu­       kırsal  nitelikli  birtakım  hizmetler  görüle­
             sunda   çeşitli  dönemlerde  hazırlanmış   tasa­      cektir.  Çünkü,  bu  yerleşim  yerlerinin,  ad­
             rılardan  çoğu  gerçekleştirilememiştir.  Ama,        ları  değişmiş  olsa  da,  kendileri  yine  köy
             1980'lerden   sonra,  düzenleme   konusu  yeni­       olarak,  nüfusları  köylü  olarak  kalacaktır.
             den  gündeme     gelmiştir.  Özellikle,  ilçelerde
             birer yerel  yönetim  kurulması  yolundaki so­             Almanya,    İngiltere,  Japonya  ve  kimi
             mut   önerinin,  6.  Beş  Yıllık  Kalkınma  Pla­      İskandinav   ülkeleri,  küçük  komünlerin   sa­
             nında yer aldığına  değinilmektedir.  Her  türlü      basını  azaltırken,  Türkiye'de,  onların  uzak­
             düzeltim   girişiminin  yarıda  kalmasının   te­      laşmak   istedikleri bir yola girilmesinin,  yal­
             mel   nedeninin   ülkede   yerleşmiş   bulunan        nız ekenomik   yönden bir savurganlık   olarak
             merkeziyetçilik   geleneği  olduğu,  sorunların       kalmayacağı,   aynı  zamanda    bunun   halkın
             bu  yanlış  yönetim  felsefesine  bağlanabilece­      demolu-asi  eğitimi  yönünden   de  fazla  yarar
             ği, raporun  ana  savlan  arasındadır.                saglamayacağı    rahatlıkla  söylenebilir.  Nü-

                                                                                                             271
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14