Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

HAZİRAN    - TEMMUZ'92   • İLLER ve  BELEDİYELER

    fusu,  ekonomik    ve  toplumsal   yapısı  aynı      rütülen    hizmetlerdir.   Bunların    yerinden
    olan  iki  birimden  adı  belediye  olanda  de­      yönetilmesinin   hizmetlerde   etidliligi  artıra­
    mokrasi   eğitiminin  adı  köy  olandan  neden       bileceği  varsayılmaktadır.  Bunda    b ü y ü k  bir
    farklı  olacağını  anlamağa  olanak  yoktur.         gerçek  payı  da  vardır.  İl  yerel  yönetiminin,
                                                         görevlerinin  artırılması  konusunda     bir  es­
         Vergi  toplama   yetkisinin  Yerel  yöne­       nekliği  bulunması   da  savunulmaktadır.
     timlere  verilmesi  olumlu  bir  yaklaşımdır.
     Birçok  batı  ülkelerinde,  belediyeler,  anaya­         İl  yerel  yönetiminin  genel  karar  organi
     saların  ve  yasaların  çizdiği  sımrlar  içinde,   olan  İl" Genel  Meclisinin  varlığının  korun­
     vergilerde  artırma  yoluna  gidebilmekte   ve      ması,  Genel   Meclis  üyelerinin  b a ş k a  yerel
     bütçe  açıklarını  bu  yoldan  kapatabilmekte­      yönetim   birimlerinde  de  görev  almaları  yo­
     dirler.                                             lunun   açılması.  Meclis  üyelerinin  sayısının
                                                          lOO'ü  geçmemesi,  Valininin,  b u g ü n  olduğu
          Öte  yandan,  yerel  birimler  üzerindeki      gibi  Meclis  kararlarını  onaylaması   uygula­
     vesayet  denetiminin   en  az  düzeye  indiril­     masına   son  verilmesi istenmektedir.   Valiye,
           b
     mesi, unun yerini   çeşitli düzeylerdeki  yerel     yalnız,  uygun gömiediği   Meclis  kararlarının
     yönetim   birimlerinin  birbirlerini  demokra­      bir  kez  daha  görüşülmesini   isteme  yetkisi­
     tik  yöntemlerle  denetlemelerinin  alması  da      nin  verilmesi  daha   uygun    gönlılmektedir.
     raporda   öne  sürülen  görüşler  arasındadır.      Uyuşmazlık     durumunuda,       yargının    ha­
     KAYA raporu, aynca, yerel yönetimlerle    ilgili    kemliğine   başvurulması     ilkesi  benimsen­
     yasa  sayısının  bire  indirilmesi,  aralarında     melidir.  Genel  Mechsin   dağıtılması,  görev­
     bir  uyum   sağlanması   ve  her  birimin,  bu      lerini  süresi  içinde  yapmaktan  çekinme    ve
     yasanın  bir  bölümünü   oluşturmasını   öner­      işleri  aksatma  gibi  durumlarla  sımrlı  ölçü­
      mektedir. Yasalanmızdaki   Encümen,    Daimî
      Komisyon   gibi  terimlerin  yerine,  "Yürütme     lerde  tutulmalıdır.
      Kurulu"  gibi  adların  konmasının  da,  dilde          KAYA,   devlet  bütçesinden   il  yerel  yö­
      özleştirmeye  yardımcı  olacağı  kabul  edile­     netimlerine   verilen  payların    dağılımında
      bilir.                                             salt  nüfus  ölçülünden  yola  çıkmanın  yeterli

           Hemşehrilere,  o  sıfatlanyla,  yerel  bi­    olmadığım   vurgulamakla,    ildeki  köy  sayısı,
      rimlerin  kararlarına  karşı  yargı  yerlerinde    alanları,  bulunduğu   bölgenin  genişliği  gibi
      iptal davaları açabilme  hcikkınm  tanınması,      altyapı  hizmetlerini  etkileyen  başka  öğelere
      birçok  uygar  ve  demokratik  ülkede  benim­      de  yer  verilmesini  önermektedir.  Bu  amaçla
      senmiş  bir yöntemdir.  Bunun yanı   sıra,  ye­    bir  özel  malî  denkleştirme  (malî  levzin)  ya­
      rel  meclislerin  de,  önemli  kararların  önce­   sasının  çıkarılmasında    yarar  görülmekle­
      sinde,  kamuoyuna    başvurabilmeleri   yolu­      dir.  Merkezî  yönetimce  toplanan   vergilere.
      nun   açılması,  halkın,  alınacak   kararlar      Genel  Meclis  kararlarıyla  eldemeler  yapma
      üzerindeki   ağıriiğım  artıracaktır.  Aynca,      önerisi  de,  çağdaş  eğilim  ve  uygulamalara
      bügünkündün     farklı  olarak,  yerel  yönetim    uygundur.    Raporda,   il  yerel  yönetiminin
      birimlerinin.  Bakanlar Kurulu'ndan   izin  al­    merkezî   yönelimle  ve  öteki  yerel  yönelim
      maya   gerek  kalmaksızın  birlik  kurabilme­      birimleriyle  ilişkilerinin  düzenlenmesinde
      leri  önerilmektedir  ki, bu  da  yerel  özerklik  hizmet  bütünlüğüne    ve  demokratik    kural­
      ilkesinin  doğal  bir  sonucudur.                  lara  uymayı  zorunlu  saymakladır.   İlçe  Ge­
                                                         nel  Meclisinin  kararlarına  karşı,  en  büyük
           KAYA  projesi  bulgularında  dikkati  çe­     mülkî   amirlere,  meclis  üyelerine,   siyasal
      ken  sistem  değişikliğinin  esasları,  yerel yö­  parti  gruplarına  ve  yurttaşlara,  il meclisle­
      netimleri  dört  ana  kümede  toplamaktadır.       rine  başvurma    hakkını   da,  proje  öngör­
     Bunlar   hakkındaki   önerileri  kısaca  özetle­    müştür.
     yelim:
                                                              B)  İlçe  Yerel  Yönetimi
          A)  îl  Yerel  Yönetimi
                                                              İlçeler  düzeyinde  tüzel  kişiliği  olan  ye­
          İl  düzeyindeki  yerel  yönetim  birimine,     rel  yönelim  kademelerinin    oluşturulması,
     il  düzeyinde  merkezî   yönetimin   taşra  ör­     ülkemizde   uzun  süredir   savunulmakladır.
     gütlerinin  görmekte  oldukları  hizmetlerden       Bu  yerel  birimlerin  halkın  yönelime  ve  hiz­
     çoğunun      devredilmesi      önerilmektedir.      metlere  katkısını  daha  iyi  sağlayabilecek,
     Bunlar,  bilindiği  gibi,  millî  eğitim,  sağlık,  özerk  ve  demokratik   kuruluşlar    olmaları
     bayındırlık  ve  iskân,  tarım,  köy  işleri  ve  or­  öngörülmekledir.  Bu  sayede,  köyler  ve  kü­
     man,  sanayi  ve  ticaret,  kültür,  turizm,  sos­  çük  belediyeler  eliyle  yürütülmesine  olanak
     yal  hizmetler,  spor  ve  beden  terbiyesi  gibi   bulunmayan     komün   hizmetlerinden   birço­
     müdürlükler   ve  bölge  kuruluşları  eliyle  yü­   ğu  bu  düzeyde  rahatlıkla  karşılanabilecek-


     272
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15