Page 8 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 8

şan  bir  iktidar  gibi görmektedir.  Özeksel  ik­  sajada  cılız  gelir  kaynağı  bırakılmıştır.  Baş­
               tidar,  musluğun  ağzını  elinde  tutmak  eğili­  ka  bir anlatımla,  yerel yönetim  gelirleri  için­
               minden  vazgeçememektedir.                      de,  devlet  gelirlerinden  alman  payların  ora­
                                                               nı  çok büyüktür.  ANAP iküdan,  bu  konuda­
                   Yasama   Meclislerine,  yerel  yönetimleri  ki  yasağı  doğrudan  değiştirmeksizin,  bütçe
               atlama  taşı  yaparak  gelenlerin  de  konuya   yasalarına  koyduğu  maddelerle,  ayrılacak
               bu  açıdan  baktıkları,  yerel  yönetimleri  bir  paranın  tavanını  özel  yasada  öngörülen  en
               anlamda unuttukları  gözlemlenmektedir.         üst  orana  çıkarmayarak,  belediyelere  dağı­
                   Yerel  yönetimlerin  muhalefetten  olma­    tılmasında  nüfus  sayısı  gibi  nesnel  ölçütler
               ları  durumunda  bugün  olduğu  gibi,  ulusal,  dışında,  yandaşlarını  kayırmaya  elverişli,
               özeksel  iktidar,  yerel  yönetimin  başarısızlı­  esnek,  heryana  çekilebilecek  ölçüüer  koya­
               ğından  "sadistçe  bir  zevk" duymaktadır.  İk-  rak  ya  da  yedek  ödeneğe  aktararak  istediği
               tidann  bu  tür  kıskaçlarına,  baskılanna,     gibi dağıtmak  istemektedir.
               partizanca  tutumlarına  karşı  yerel  yönetim­     Muhalefetin  iktidarda  olduğu  belediye­
               lerin  gerçekten  özerk,  bağımsız  bir  tüzel  ko­  lerde  karşılaşılan  akçal  bunalımın  kayna­
               numa   sokulması,  haklarının  güvence  altına  ğında  belediyelerin  büyük  ölçüde  devlet  ge­
               alınması,  bununla  ilgili  Anayasal  ve  yasal  lirlerinden  aldıkları  paylara  bağımlı  olmaları
               değişikliklerin yapılması  zorunludur.          yatmaktadır.  Belediyelerin  başlı  başına  ver­
                    Ülkenin   demokratikleşmesinin   yerel     gi  koyabilecekleri  zengin  gelir  kaynaklan
               yönetimlerin  konumlarında  da  bu  doğrultu­   yoktur.
               da  iyileşmeler  getireceği,  daha  doğrusu  ye­    Ne  de  gelir,  kurumlar,  katma  değer
               rel  demokrasiye  ulusal  demokratikleşme       vergileri  gibi  vergilerin  yüzdelerine  ekleme
               süreci  arasında  karşılıklı  bir  etkileşim  oldu­  yapma  (munzam kesir) yetkisi  vardır.  Kaldı­
               ğu  açıktır.                                    rılan  meslek vergisi ya  da  hemşehrilik  vergi­
                    Ulusal iktidarda başannm  yerel  iktidar­  si  niteliğinde  yerel  vergilerden  belediyeler
               daki başan  derecesiyle orantılı  olduğu  bilin­  yoksundur.  Alışverişle  doğudan  ilişkil i
               mektedir.  Bu  nedenle,  azınlığa  düşen  ANAP  ICDVnin  belediyelere  bırakıirrası  ya  da  pa>'
               iktidarının  yerel yönetimlerde  muhalefet  be­  verilmesi  hiç  düşünülmemiıUr.  Kısacası,,
               lediyelerinin  başarısızlığa  düşmesi  için  elin­  yerel  yönetimlere  görevleriyle  orantılı  geliı-
               den  geleni yapmağa  çaba  göstermesi,  yalnız­  sağlanacağına  ilişkin Anayasa buyruğu  sav-
               ca  bir öcalma tutkusuna  bağlanamaz.           saklanagelmektedir.
                                                                   Belediyelerin  tahvil  çıkarma  yetkisini,
                    KARAR    ALMA    SÜRECİNDEKİ               aynı  zamanda  iktidar  partisi  genel  başkanı
                    DARBOĞAZ                                   olan  başbakanın  değerlendirmesine de bırakıl­
                                                                                                    akçal
                                                               ması,
                                                                                   denetim,
                                                                                            hem
                                                                     hem
                                                                          yönetsel
                    Geçici  ve  yerel  yönetimlerin  olgunluk  kaynak  yaratma  açısından  olumsuz  bir  ör­
               çağına  gelmelerini  sağlayıcı  nitelikte  olması  nektir.  Buna karşın  Ankara  Bûyükşehir  Be­
               gereken "yönetsel  denetim", Türkiye'de gide­   lediyesi  tahvil  yoluyla,  devlet  güvencesi  ol-
               rek  azalacak  yerde,  yoğunlaşmaktadır.  Ör­   rrıaksızın  dış borç sağlamayı  başarmıştır.
               neğin,  İmar  Yasalarımızda  ve  geleneğinde
               bugüne  değin  yerel yönetimde  bulunan yet­         KAMU    YATIRIMLARKNDA
               kilerin  belli turistik  projeleri  kayırmak  ama­  Y E R E L  YÖNETİMLEFIİN      ETKİSİ
               cıyla  alınıp  Bakanlığa  geri  verilmesi  doğrul­
               tusundaki  son  uygulamalar,  bu  açıdan  alı­      Yerel  yönetimlerin  kamu    yatırımları
               şılagelmiş  yönetsel  denetimi  kuram  ve  uy­  içindeki  payının  büyüyebilmesu  için  enflas­
               gulamasına  da  aykırıdır.  Bu,  özeksel  genel  yon  yüzünden  daraljın,  iküdaı-ın  partizanca
               yönetimin  istencini  yerel  yönetimin  istenci  tutumu  yüzünden  azalan  gelirlerinin  arüşı
               yerine  koyarak,  onun  adına  karar  alması    kadar,  belediyelerin  yeni  yeni  Isaynaklar  ya­
               demektir,  yerel  demokrasiye  indirilen  bir   ratmasına  bağlı  kalmaktadır.  Bu  da  çeşitli
               darbe niteliğindedir.  Meclis gündeminde  yer   açılardan  sınırlılıklar göstermet  Ltedir.
               alan  İmar  Yasası  değişikliği  bu  açıdan  bü­     Burada  kamu   işlerini  do ğrudan  sun­
               yük  sakıncalar  taşıyor.                       mak   yerine  "Yap-İşlet-Devref',  ortaklıklar
                                                               kurmak  ya  da  özel  kesim  orta ıklıklarma  işi
                    AKÇAL    BAĞIMSIZLIK                       üstermek  gibi  bir  tür  özelleşüı  -me  niteliğin­
                                                               deki  girişimlerin  sakıncalarını  vurgüiâmak
                    Yerel  yönetimlerin  vergi  koyma  yetkile­  isterim.  Kimi  kez,  26  Mart  1989'dan  önce
               ri yoktur.  Bunun  gibi  kendilerine  vergi  top­  vergi  toplamanın  bile  özel  firmalara  üsteril-
               layabilecekleri  özkaynak  niteliğinde  pek  az  dlğine ilişkin  örnekler  görülmüştür.

               6
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13