Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

YEREL YÖNETİM                              SORUNUNA


              KÖKLÜ               ÇÖZÜM GETİRİLMELİ!




                                                                         Prof.  Dr. Cevat  GERAY



           26  Mart  1989  seçimlerinden  sonra,  Si­  lan  seçen  kentlerin halklarını  cezalandırmış
      yasal  iktidarın  özellikle  belediyelere  yönelik  olmaktadır.  Kuşkusuz,  demokrasiyle  bağ­
      tutumunda   büyük  bir sapma görüldü.  Önce     daşmayan   yasa  dışı bir tutum...
      belediyelerin  akçal  olanakları  daraltılma  yo­
      luna  gidildi.  Devlet  gelirlerinden  belediyele­   Muhalefet  belediyelerinin  karşılaştıkları
      re  nüfus  ölçütüne  göre  dağıülan  payları,   bu  sınırlamalar  engellemeler,  ülkemizde  ye­
      özellikle  İller  Bankasından  kendi  yandaşı   rel  yönetim  sorunsalını  yeniden  gündeme
      belediyelerin  seçimlerden  önce  almış  olduk­  getirmiştir.  Genel  özeksel  yönetimin  'öır
      ları  borçlarla  mahsup  ederek,  kağıt  üzerin­  uzantısı  olarak  bakılması  yüzünden  y 'erel
      de  göndermiş  görünmekle  birlikte  gerçekte   yönetimlerin  özerkliği  sürekli  zedelenme  kte-
      hiç göndermeme   yolu  tutuldu.                 dir.  Bu  yüzden,  yerel  yönetim  geleneğ,inin
                                                      kurulamamış,   geliştirilememiş  olması  de­
           1989  ve  1990 bütçe yasalarıyla  paylann  mokratikleşme  açısından  çok üşündün cü-
                                                                                             î
                                                                                   d
      %  lO'u,  Maliye  Bakanlığı'nm  denetimindeki   dür.  Oysa, yerel yönetim,  yöre  halkının  ]lten-
      yedek  ödeneğe  aktarma  yoluna  gidildi.  Nüfus  disini  yönetmek  hakkından  kajoıaklann .lak­
      ölçütü  dışında  her yana  çekilebilir,  nesnel ol­  tadır.  Yerel  yönetimlerin,  demokrasinin  be­
      mayan   kimi  özelliklerine  göre  belediyelere  şiği,  aynı  zamanda  okulu  olmasımn  nedeni
      keyfi  biçimde  dağıtılması  uygulaması  getiril­  budur.  Yerel  halkın  sorunlarına  sahip  çık­
      di.  1990  Bütçesiyle,  kamu  kuruluşlarının    ması,  bunlann  çözümü  için  girişkenliği  ele
      belediyelere  olan  borçlarını  ödemeye  zorlayıcı  alması,  örgütlenmesi,  kenUnin  yöneUınine
      hiçbir  önlem  getirilmezken,  belediyelerin i­  katılması,  onu  denetlemesi  yalnızca  yerel
                                              k
      mi  kamu  kuruluşlarına,  örneğin  TEK"e, olan   demokrasinin  gerçekleşmesi  açısından  de­
      borçlarının  paylara  mahsuben  İller  Banka-   ğil,  aynı  zamanda  ulusal  ölçekte  demokra­
      sı'nca  doğrudan  kesilmesi  öngörüldü.  Ana­   tikleşmenin  de  önkoşuludur.   Demokrasi,
      yasa Mahkemesi   bunu  Anayasaya aykın  bul­    yalnızca  seçimden  seçime  oy  vermekle  ger­
       du.  Buna  karşın  1991  Bütçesinde  de  buna  çekleşemez.  Toplumsal  yaşamın   her  kesi­
      benzer sınırlamalar  getiriliyor.               minde,  her  aşamasında,  her  kurumunda,
                                                      her  örgütünde  gerçekleşmesi,  bir yaşarn  bi­
           Bu  arada  devlet  gelirlerinden  aynlan   çimi durumuna   girmesi gereken bir  süreçtir.
       jaydan  bir  bölümüyle  oluşturulan  "Mahalli
       dareler  Fonu"  uygulamasına  ilişkin  yönet­       Genelde  siyasal,  ulusal  (özeksel)  ikti­
      meliğin,  Belediyelerin  zararına  olarak  fona  dar  ile yerel  yönetimlerle  ilişkilerinde,  yerel
       değil,  İller  Bankası'na  aktarılmasını  öngö­  yönetimlere  özerk  birer  birim  olarak  değil,
      ren  maddeleri  de  Danıştay'ca  iptal  edilmiş  yönetimin  bütünlüğü  ilkesi  çerçevesnde,
       bulunuyor.                                     genel  (özeksel)  yönetimin  bir tür uzantısı gi­
                                                      bi  bakmaktadır.
           Belediyeler  üzerinde  bu  ve  benzeri  ak­
       çal  sınırlamalar,  engellemeler  ile  gerçekte     özekte  işbaşında  olan  ulusal,  si'^asal
       siyasal  iktidar,  yandaşı  olmayan  belediye  erki  elinde  bulunduran  iktidar, kendi  parti­
       başkan  ve  meclislerini cezalandırmakla  kal­  sinden  olsa  bile,  yerel yönetimi  kendi  dışın­
       mıyor,  gerçekte  karşı  partilerden  olan  aday-  da,  kendi  iktidannı  paylaşan,  onunla  yarı-


                                                                                                5
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12