Page 3 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 3

Belediye       Başkanlarının           ve   Beledi)re       Meclislarî       Üyelerinîn

     Seçilme       Yeterlikleri        ve   Konu      ile   İlgili  Yeni     Bir    Yüksek
     Seçim      Kurulu       Kararı


                                                                               Yazan:  Osman MERİÇ



         Ülkemizde   Mahallî  İdarelerin  Anayasal      nel  karar  organları  halk  tarafından  seçilen
     müessese   olarak  109 yıllık  tarihi  vardır.  İlk  kamu  tüzelkişileridir.»  hükmü  ile  ülkemiz­
     belediye  teşkilâtı  1854  yılmda  imparatorlu­    de  İl,  Belediye  ve  Köy  olmak  üzere  üç  tür­
     ğun  başşehri  olan  Dersaadette  (İstanbulda)     lü  mahallî  idare  öngörülmüştür.
     kurulmuş   ve  1964  tarihli  Vilâyet  Nizamna­         1982  yılı  Anayasasının  127  inci  madde­
     mesinden   sonra  bütün  ülke  alanına  yayıl­     sinin  birinci  fıkrasıda  «Mahallî  idareler, l
                                                                                                     i
     maya   başlamış,   ancak  1876  (1293)  Kanu-      belediye  veya  köy  halkının  mahallî  müşte­
     nu-Esasisinin  112 inci  maddesine    konmuş       rek  ihtiyaçlarını  karşılamak  üzere  kuruluş
     bulunan   «Umuru   belediye  Dersaadet  ve  taş­   esasları  kanunla  belirtilen  ve  karar  organ­
     ralarda  bilintihap  teşkil  olunacak  devairi     ları,  gene  kanunda  gösterilen,  seçmenler  ta­
     belediye  meclisleri ile idare  olunacak  ve  bu   rafından  seçilerek  oluşturulan  kamu   tüzel­
     dairelerin  sureti  teşkili  ve vezaifive  azasının  kişileridir.»  hükmü  ile  1961  Anayasası  gibi
     sureti  intihabı  kanunu  mahsus  ile  tayin  kı­   üç  türlü  mahallî  idare  birimi  olduğunu  ve
     lınacaktır.»  hükmü   ile  Anayasal  müessese       bunların  temel   fonksiyonunu    belirtmekle
     haline  gelmiştir.                                  beraber  tüzelkişiliğin  karar   organlarının
         1921   TeşMIâtı-Esasiye   Kanunu,    nev'i      halk  tarafından  seçilmesini  öngörmüştür.
     şahsına  münhasır   bir  teşkilâtlanmayı   ön­          Mahallî  İdare   birimlerinin  temel   ka­
     görmüş,   11  inci  maddesi  ile  İllerin  16 mcı   nunları  Idarei-Umumiyei-Vilâyat     Kanunu
     maddesi   ilede  bucakların,  mahalli  umurda       Muvakkati,   Belediye  ve  Köy  Kanunlarıdır.
     tüzelkişiliği  ve  muhtariyeti haiz  olduklarını    Bu  kanunlar  Mahallî   İdare  birimleri  için
     ifade  etmiş  ve  diğer  maddelerindede    her      yürütme,  müzakere   ve  karar  organları  ka­
     ikisindede  halk  tarafından  doğrudan    doğ­      bul  etmiştir.
     ruya  seçilmiş  üyelerden  müteşekkil  Şûralar
     bulunacağını   hükme   bağlamıştır.                     Yürütme   organı  İllerde  Valiler,  Bele­
                                                         diyelerde  belediye  başkanları,   köylerdede
          1924  Teşkilâtı  -  Esasiye  Kanununun  90     muhtarlardır.
     ıncı  maddesinde  ise  «İllerle  şehir,  kasaba  ve
     köyler  tüzelkişilik  sahibidirler»  hükmü  yer         Karar  organları  ise  İllerde  Genel  Mec­
     almıştır.                                           lisler,  Belediyelerde  belediye  meclisleri  ve
                                                         Köylerdede  İhtiyar  Kurullarıdır.  (Köy  der­
          1961  Anayasasının  116  mcı  maddesinin       nekleri  nazarî  kalmış  fiilî  bir  varlık  göste­
     birinci  fıkrasında  yer  alan  «Mahallî  İdare­    rememişlerdir.)
     ler,  İl,  belediye  veya  köyler  halkın  müşte­       Ancak   illerin  ve  belediyelerin  karar
     rek  mahallî  ihtiyaçlarım  karşılayan  ve  ge­     organları  her  zaman   toplantı   halinde ol-


                                                                                                   449
   1   2   3   4   5   6   7   8