Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

YARININ                      ŞEHİRLERİNİN                                   SORUNLARI





                                                                                          Doç. Dr. Nuri   TORTOP





            Son  yılların  en  önemli    konularından   biri     nun   belirtileri  gecekondulaşma,   mesken   buhra­
       şehirleşmedir.  Dünyada    nüfusu  yirmi  bini  geçen      nı,  kirlilik,  şehir  merkezlerini  toı-ketme,  tarihi
       şehirlerin  nüfusu   halen  bir  buçuk    milyardır.      ve  artistik  sanat  eserlerinin  \apramnasi,  suçla­
       Gelecek   yirmi  beş  yü  içinde,  2000  yılında,  bu     rın  artması  biçiminde  görülmektedir.   Bu  neden­
       rakam   üç buçuk   milyara  ulaşacaktır.  Ümit  edil­      le  bazı  kötümser  görüşler  yirmi   birinci  asrın
       meyen   bu  artış  dolayisiyle,  yirmi  beş  yıl  içinde  şehirleşmesinin   NEKROPOLİS'e         dönlişeceğini
       şehirlerde  iki  milyar  nüfusu   barındıracak   çok      kabul   etmektedir'.  Bugünün    sorunîlu   yönetici­
       sayıda  mesken   yapmak    zorunluluğu   bulunmak­        lerinin  böyle  bir  gelişmeye  sejdrci  kalac<ıkları
       tadır.                                                    düşünülemez.    Şehirleşmeye  yön vermek ve    olum­
                                                                 suz  etkilerini  en  asgari  düzeye  indirmeye yara­
            1970  nüfus   sayımı  sonuçlarına   göre,  Tür­
       kiye'de  nüfusu   yirmi  bini  geçen  şehirlerin  sayı­   yacak   önlemler  almak    ödevi   ve  sormnluluğu
                                                                 ile
                                                                     karşı
       sı  129 dur.  On bin ile yirmi  arasındaki  şehirlerin    hizmetinde  karşıyadırlar.   Şehirlerin   insanların
                                                                                      ve
                                                                                         rahat
                                                                                                                 sağ­
                                                                                                ve
                                                                                                    huzurlarını
                                                                              olacak
       sayısı  ise  134: dür.  1975  yılı  sonlarmda  yapılan    layacak   biçimde  geliştirilmeleri  zoımnludur.  Şe­
       yeni  Nüfus   sayunı  geçici  sonuçlarına  göre   bu      hirler  insanlara  serbest  hareket   etme   olanağı
       rakamlarm    daha   çok  arttığı  görülmektedir.
                                                                 vermeli   ve  insanları  sıkmamalıdır.    Böyle  bir.
            Nüfusu   20  bini  geçen  şehirlerin  sayısı  149,   ortamm    yaratüması   düzenli  ve  planlı  bir  şehir­
       100 bini  geçen  şehirler  37  ve  50 bin  ile  100 bin   leşme  sayesinde  sağlanabüir.
       arasındaki  şehirlerin  sayısı  27 ye  yükselmiştir.
            Gelişmekte   olan  ülkelerde  şehirleşme   ora­           Şehirlerden  Banliyölere   Kaçış
       nı  daha  fazladır.  Sanayileşen  ve  gelişmiş  ülke­
       lerde  ise,  şehir  merkezleri  boşalmakta  ve  met­           Şimdiye    kadar,   geçmiş    yıllarda,  ku-sal
       ropoliten  bölgeler  ile  banliyö  merkezlerinin nü­      alanlardan  şehirsel  alana  yapılan  nüfus  akmm-
       fusu  çoğalmaktadır.   Kırsal   alanlardan    büyük       dan  ve  büyük    şehirlerin  nüfus  artışından  ve
       şehirlere  ve  çevrelerine  akın  devam  etmektedir.      bunların  ortaya  çıkardığı  sorunlardan  söz edili­
       Gelecek kuşakların   daha çok şehirleşmiş bir dün­        yordu.  Son  yıllarda  gelişmiş   ülkelerin  büyük
       yada  yaşayacakları   anlaşılmaktadır.   Bu  durum        şehirlerinin  beUi  başlı   sorunu,    çevrelerinde
       karşısuıda  uzmanları  m.eşgul  eden konu, gelecek­       meydana   gelen  yeni  yerleşme  yerleri,  banliyöler
       teki  gelişmelere  göre  planlar   hazırlanması   ve      veya  peyk  şehirlerdir.  Büyük  şehirlerden  civar­
      buna   göre  önlemler  alınması  sorunudur.                daki  banliyö  merkezlerine  akın  başlamıştır. Bü­
                                                                 yük  şehirler  çekici  olmaktan çıkmıştır.  Gürültü,
                                                                 hava  kirliliği,  trafik  sıkışıklığı  vb.  nedenlerle,
           Büyük    Şehirlerin  Bunahmı                         şehirler  yaşanılır  yer  olmaktan  çıkmıştır.  Orta
           Hızh   şehirleşme,   şehirlerde  çeşitli  sıkıntı­
      lar  doğurmaktadır.    Ulaşım   güçleşmekte,  insan­       (1)  Vedovato  (M.G.)  L'urbanisation  un  d6fi  et  ııne
      lar  adeta  birbirleri  üzerine  yığılmaktadır.  Bu-          chance  pom-  L ' Europe,  Avril  1975.


                                                                                                                  53
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12