Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

cesine  göre  altı  aydan  üç  seneye  kadar  hapis  günlü  Resmî  Gazete'de yaymlanan  1968/152  sa­
    olunur., hükmü  konmuştur.  Bu maddenin  amacı      yılı bir karannda  "memnu haklarm iadesi sade­
    yukarıda  zikrettiğimiz  maddelerdeki  gibi  görevi  ce  çekilmiş  ceza  hükümlülüğünün  kanun  bakı­
    kötüye  kullanmayı  da  kapsayan  nitelikleri  belli  mından  meydana  getirdiği  yoksunlukları  orta­
    fiillerin  dışmda  görevlerini  kötüye  kullananların  dan kaldırmayı  hedef  tutarsa  da,  suçu  ve suçlu­
    cezasız  bırakılmamalarım  sağlamaktır.   Taşıt     luğu  ortadan  kaldırmaz.  Memnu hakların  iadesi
    Kanununım   16 mcı  maddesinde  zikredilen  fiille­  karan  almı  şolan  kimselerin seçüme  yeterliğin­
    ri  ise  kanun  açık  olarak  saptadığma  göre  bu  den yoksun sayılması gerekir." diyerek bu mem-
    maddedeki  füUer  ile 240 mcı  madde  arasında bir   nuiyeti  giderebilecek bir hukukî  olanağı  tanıma­
    ilişki  yoktur. Bu bakımdan  16 mcı  maddede  sa­   mıştır.  Böylece  Onbirinci  Daire  karariyle  ilgili
    yılmış  olan  fiilleri  nitelemeye  ve  Ceza  Hukuku  yönünden  ortaya  tamir  edilmez  olumsuz bir  so­
    kalıplarmdan  birisine sokmaya  da  gerek bulun­    nuç çıkmaktadır.  Şöyleki;
    mamaktadır.   Bunu kanun   koyucu  kendiliğinden
     yapmış  ve  müeyyidesini  de  göstermiştir.  Bunu      Belediye Kanununım   24 üncü maddesi  seçü­
    göz önünde  tutmadan yargıcın  füh niteleme yet­    me  şartı  olarak  bir süre  sınırlaması  yapmadan,
     kisini  aşması  ilgilisi  yönünden  ağır  hukukî  so­  91 inci  maddeye  göre  belediye  başkanlığmdan
    nuç  ortaya  çıkarmıştır.  Onbirinci  daire  resmî  düşmemiş   olmayı  öngördüğünden,  onbeş  yıllık
     aracm tahsis olunduğu  işin gayrısmda  kullanma    avukatlıktan  sonra  belediye başkanlığına  seçilen
     fiilini  memuriyet görevini kötüye  kullanma diye   fakat  hakkında  bu  maddeye  göre  düşme  kararı
    niteleyen  ceza  yargıcmın  bu  nitelemesine  bağlı  verilen bir kimse  artık  bütün  ömrü  boyunca iki
     kalarak beş gün hapis  cezası  alan  ve  bu  cezası  bin  nüfuslu  bir  belediyenin başkanlığına  seçile­
     ertelenmiş bulunan belediye başkanmm Belediye      meyecek,  fakat  Anayasa  Mahkemesi   üyesi  ve
     Kanununun 91 inci maddesine  göre  başkanlıktan    hatta  bu Yüksek  Mahkemenin başkanı  dahi ola­
     düşürülmesini  karara  bağlamıştır.                bilecektir.
         1580  sayılı  Belediye  Kanununun  B  fıkrası       Anayasanın  55inci  maddesinde;   "Vatan­
     belediye  başkanlığına  seçilebilmek  için  gerekli  daşlar,  kanunda  gösterilen  şartlara  uygım  ola­
     şartlar  meyanmda  "91 inci  maddeye  göre  baş­   rak,  seçme  ve  seçilme hakkına  sahiptir."
     kanlıktan  düşmemiş  olmayı"  da  ön  gördüğüne
     göre  Onbirinci  Dairenin bu karariyle bir vatan­       Onbirinci  maddesinde  de;  "Temel  hak  ve
     daş  kamu  haklarının  bir  kısmından  müebbeden   hürriyetler,  Anayasanın  sözüne  ve  ruhuna  uy­
     memnuiyet cezasma çarptırılmıştır.  Artık bu şa­   gun  olarak  ancak  kanunla  sınırlanabilirler.
     hıs ömrü  boyunca  belediye başkanlığma  seçilme        Kanun, kamu yararı,  genel ahlâk,  kamu dü­
     hakkından  yoksun kalacak  ve böylece  bir  alan­  zeni,  sosyal  adalet  ve  millî  güvenlik  gibi sebep­
     da  kamu  kudretinin icrasına  katılamayacaktır.   lerle  de  olsa, bir hakkm ve hürriyetin  özüne  do­
     Ceza hukukunda,   asıl  ceza  ile birlikte  hıdematı  kunulamaz."
     ammeden    memnuiyet   cezasma  da  çarptırılmış
     olanlardan  bu  memnuiyet  ve  ehliyetsizliklerden      hükümleri  yer  almıştır.  Bu  hükümler  kar­
     kurtulmak isteyen kimseleri namuslu bir şekilde    şısında  bir  vatandaşın  seçilme  gibi  temel  bir
     yaşamaya    teşvik  için  memnu  hakların  iadesi  haktan  müebbeden   yoksun  bırakılmasını  Ana­
     müessesesine  yer  verilmiştir.  Nitekim  T.  Ceza  yasanın  özü ile bağdaştırmak  mümkün  değildir.
     Kanununun   121-124 üncü  maddeleriyle  de mem­         Nitekim;  442 sayılı Köy Kanununun  25 inci
     nu  haklarm  iadesi  düzenlenmiştir.  Ancak  Ceza  maddesinin  13 üncü  bendinde,
     Kanunundan   gayn  bir alandaki bir kanun  hük­
     münün  uygulanmasından   meydana  gelen kısmtı-         4541 sayılı  şehir  ve  kasabalarda  mahalle
     larm  (konumuz olan olaydaki gibi)  memnu hak­     muhtar ve ihtiyar  hey'etleri teşkiline dair kanu­
     larm  iadesi yoluna baş vurmak suretiyle  gideri­  nun  287 sayılı kanunla değiştirilen  8 inci  madde­
     lip  giderilemeyeceği  henüz  içtihatm  ve  doktri­  sinin  9 uncu  bendinde,
     nin  çözemediği  ve  açıklığa  kauşturamadığı  bir      îdare-i  Umumiye-i  Vilâyat  Kanunu muvak-
     husustur.  Bununla  iivgili  olumsuzluğa  örnek    katmın  306  sayılı  Kanunla  değiştirilen  105 inci
     vaxdir. Nitekim  Yüksek  Seçim  Kurulu  26.6.1968  maddesinin  10 uncu  bendinde.

                                                                                                     53
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12