Page 3 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 3

Belediyeler                          Tüzel               Kişi            Olarak



                                                    m  •             _
               Derneklere                          Uye               Olabilirler






                                                                                  Doç. Dr. Nuri  TORTOP

            Tüzel kişüerm  hak  ve  yükümlülükleri  Türk   olmalarını  engelleyen  bir  anlam  çıkarmak  ola­
       Medeni  Kanunun   45  ve  onu  izleyen  maddelerin­  naksızdır.
        de  saptanmıştır.  Medeni  Kanunun  46ncı  mad­        Dernek  kurma  hakkı  başlığmı  taşıyan  Der­
        desinde  "Tüzel  kişüer,  cins,  yaş,  hısımlık  gibi  nekler  Yasası'nm  2 nci  maddesi  de  tüzel  kişUe-
       yaradılış  icabı  olarak  ancak  insana  has  olan­  rin  üyeUğini  engellememektedir.  Bu  madde  de
       lardan  maada  bütün  hakları  iktisap  ve  borçları
                                                                                                     "Me­
                                                                                    s
       iltizam  edebilirler"  denilmektedir.  Tüzel  kişile­  gerçek  kişüerin  nitelikleri aptanmaktadır. yaşmı
                                                           deni hakları kullanma ehliyetini
                                                                                                 18
                                                                                          haiz ve
       rin  nasü  kişilik  kazandıkları  ve  gerçek  kişi  gibi  bitirmiş  bulunan  herkes  önceden  izin  almaksı­
       bir  kişi  oldukları  Medenî  Kanunun  45 inci  mad­
                                                                                      sahiptir"
                                                                                                       bu
                                                                                               denilen
                                                                      kurma
                                                                             hakkma
       desinde  belirtümiştir.  47 nci madde  de  tüzel  ki­  zın  dernek gerçek  kişilerin  demek  kurma  yönün­
                                                           madde
                                                                  de
       şilerin  medeni  hakları  kullanma  yetkisinden  söz  den  sahip  olmaları  gereken  yetenek  ve  yeterlik
       edilmiştir.  Tüzel  kişilerin  derneklere  üye  ohnası,  söz  konusu  edilmektedir.  Tüzel  kişiler  bu  yete­
       cins,  yaş, hısımlık  gibi  insanların  yaradılışı  ica­
       bı  yararlandıkları  hakların  dışındadır.  Öyle  ise  neklere  sahiptirler.  Medeni  hakları  kullanma
                                                                                                 ncı
                                                                                                     mad­
                                                           ehhyetleri
                                                                                              46
                                                                             Medeni Kanunun
                                                                     vardır.
       tüzel  kişilerde  derneklere  üye  olma  hakkından  desine  göre:  "Cins,  yaş,  hısımlık  gibi  yaradılış
       yararlanabUirler.
                                                           icabı olarak  ancak insana  has  olanlardan  maada
                                                           bütün  hakalrı  iktisap  edebileceklerinden",  tüzel
                                                           kişilerin  yaşları  söz konusu  olamaz.  Burada  yaşı
            D E R N E K L E R  YASASENDAKt  DURUM
                                                           deyiminin  kullanılması,  tüzel  kişilerin  dernek
            1630  sayılı  Dernekler  Kanununun  birinci    kurma  haklan  yoktur  anlamına  gelemez.  Yasa,
       maddesinde  "kazanç  paylaşma  dışında  belirli  ve  gerçek  kişilerin  dernek  kurması  halinde,  ne  gibi
       ortak  bir  amacı  gerçekleştirmek  üzere  en  az  7  yeteneklere  sahip  olması  gerektiğini  saptamış­
       kişinin  bilgi  ve  çalışmalarmı  sürekli  olarak  bir­  tır.  Tüzel  kişiler  bu  yeteneklere  esasen  salıiptir-
       leştirmeleri  suretiyle  kurulan  dernekler  bu  ka­  1er.  Medeni  haklan  kullanma  ehliyetleri  vardır.
       nun  hükümlerine  tabidir"  denilmektedir.  Bura­   Yaşları  da  söz konusu  değildir.
       da  gerçek  kişi  deyimi  kullanılmamıştır.  Sadece
       kişi  denilmiştir.  Tüzel  kişilerde  birer  kişidir,  ki­  Görülüyor  k i  Demekler  Yasası'nda  tüzel
       şiler  gibi hareket  olanağına  sahiptirler.  Hatta  7  kişilerin  demek  kurmalannı  ve  demeklere  üye
       tüzel  kişi  biraraya  gelerek  bir  dernek  kurabilir­  olmalarını  yasaklayan  hiç bir  hüküm  yoktur.
       ler.                                                Yaş'tan  bahsedilmiş  diye  ve  tüzel  kişilerin
                                                           yaşı  yok  diye.  Medeni Kanunun  genel  hükümle­
            Şu  halde  1630  sayılı  Dernekler  Yasası'nm  rini  dikkate  almadan  tüzel  kişilerin  demeklere
       birinci  maddesinde tüzel  kişilerin  derneklere  üye  üye  olamıyacağı  ve  demek  kuramayacakları bi-
                                                                                                       49
   1   2   3   4   5   6   7   8