Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

Belediyelerimiz                ve     Mali       Kaynaklar



                                                                                            Turgut  Acar
                                                                                    Çanakkale  Belediye  Muhasibi

               Belediyelerimizin  kuruluş,  görev  ve  yetki­  leri  Özel  idarelerce  tahsil  edilmekte,  sadece  bi­
           lerini  kapsayan  1580  sayılı  Belediye  Kanunu,  na  vergisinden  belediyelere  %20  pay  verilmek­
           günümüzün   şartları  bakımından  yetersiz  bir    tedir.  Özel  idarelerin şehir  ve  kasabalarda yap­
           duruma   girmiş,  taşıdığı  hükümler  itibariyle,  makta  olduğu  veya   yapacağı  hiç  bir  hizmet
           esasında  birer  ademî  merkeziyet  organı  olan   yoktur.  Bu  gayrimenkuUere    bütün  hizmetler
           belediyeleri,  normal  vesayet  müdahaleleri  dı­  belediyece  götürüldüğüne  göre  verginin  de  be­
           şında,  adeta  merkezî  idarenin  bir  uzvu  haline  lediyeye  ait  bulunması,  gelir  eşittir  ve  hizmet
           getirmek  suretiyle  koyu  bir merkeziyetçi  zihni­  prensibinin bir icabıdır.
           yete  bağlamış  bulunmaktadır.  Bu durum muva­          c)  Kara  taşıt  araçlarından  alınan  resim
           cehesinde  de  belediyelerin  rasyonel  bir  çalışma  kaldırılmış,  yerine  dağıtılan  trafik  resmî  pay­
           düzen  ve  sistemine  yönelmesi  tabiatıyle  müm­  ları  eskisinin  miktarını  bulmamıştır.  1969  malî
           kün  olamamaktadır.                                yılından  itibaren  tekel  maddelerinden  verilen
               Bu  itibarla,  mahallî  idareleri  teşkil  eden  paylar,  sessiz  sedasız  çıkarılan  bir kanunla kal­
           Köy,  Özel  İdare  ve  Belediyelerin  gaye  ve  bün­  dırılmış  yerine  henüz  bir  gelir  getirilmemiştir.
           yelerinde  var  olan,  ademi  merkeziyet idareleri-  Levha  (Tabelâ)  resmi,  liman  işgal  resmi  gibi
           nen  gerektirdiği  niteliğe  kavuşmaları  görüşü-  gelirler  "Tavan  miktarı  belli  olmadığı"  gerek-
           müzce  elzemdir.  Bu  hususa  kısaca  değindikten  cesile  Anayasa  Mahkemesince   iptal  olunmuş,
           sonra  esas  konumuza  geçelim.                    üç  yıldan  beri yeni  bir  hüküm  getirilmemiştir.
               MALÎ KAYNAKLAR        :                             3  —  Çağımızda  hâkim  olan  fikir  ve  dü­
               Belediyelerin  malî  kaynaklarını  incelersek  şünceye  göre,  bir hizmetin  ifasında  yararlanan­
           görürüz  ki,  kendisine  tahmil  edilen  esas  ve  çe­  ların  da  katkısı  olmahdır.  Buna  göre  de  veril­
           şitli  yasalarla  verilen  ek  görevler  yanında  hiç  miş  olan  ödevin  gerçekleşebilmesine  yardımcı
           mertebesinde  ve  pek  cılız  kalır.  Bir çok  beledi­  olmak  üzere  karşıhğının  yani  malî  imkânının
           yemiz  sağladığı  bu  gelirlerle  değil  görev  yap­  hazırlanması  gerekir,  Belediye  hizmetlerinde
           mak,  personel  giderlerini  dahi  karşılıyabilmek-  ise  bu prensibe  bağlı  kalınmadığı,  bittabi  hizme­
           ten  uzak  kalmaktadır.  Durumu   kısaca  şöyle    tin  yerine  getirilemediği  görülür.  Örneğin:  Te-
           özetliyebiliriz:                                   mizhk  ve  aydınlatma   hizmetleri  karşılığında
               1  —  Belediye  teşkili  için  2000 nüfus  yeter­  alınan  temizleme  aydınlatma  resmi.
           li  görülmüştür.  Halbuki  2000  nüfuslu  üniteler,    4  —  Belediyeler  gelir  sağlayıcı,  rantabih-
           kuruluşun  görev  yapma  ve  rahatça  çalışabilme­  tesi  mevcut  tesisler  kurmağa,  bu  maksatla  ko-
           si  için  gerekli  sosyal,  malî  ve  ekonomik  nitelik­  rulmuş  veya  kurulacak  kurumlara  katılmağa
           ten  mahrumdur.                                    yönelememektedir.  Kurduğu  iktisadî  tesisler,  ya
               2  —  Belediye  gelirlerine ait esas yasa  olan  saların  kısıtlıyıcı  hükümleri  karşısında  işletme­
           5237  Sayılı  Belediye  Gelirleri  Kanunu,  muhte­  ciliğin  gerektirdiği  aktiviteden  mahrum  kaldı­
           vası  bakımından  bugünün  şartlarına  uymamak­    ğından  zamanla bir  külfet  haline  gelmektedir.
           ta,  arzulanan gelir  kaynaklarını  vermemiş  bu-       5  —- Belediye  yatırımlarının  finansman
           lunmakt'adır.                                      kaynağı  İller  Bankasıdır.  Ancak, taleplerin  çok­
               a)  Kanunda  belirtildiği  üzere  bazı  p-elirleri  luğu  karşısında  bankanın  plâsmanları  yetersiz
           merkezi  idarece  tahsil  edilmekte  belediyelere  kalmakta,  birçok  yatırım  projeleri bu  yüzden
           muayven   oranda  pay   verilmektedir,  örneğin    tatbik  edilememektedir.  Bu  durum  hem  kalkın­
           Gelir-Kurumlar  Vergisi, Gümrük  Vergisi, Akar­    ma  hızı  yüzdesine  tesir  etmekte  hem  de  beledi-
           yakıt  îstihsal  Vergisi, Trafik  Resmî  payları.  hizmetlerin  aksamasına   veya  rantabl   yatı­
               b)  Tamamen   belediyelere  ait  olması  gere­  rımların  gecikmesine  sebeb  olmaktadır.  Diğer
           ken  sınırları  içindeki  bina,  arsa  ve  arazi  vergi-  taraftan  uygulanan  faiz  (gider  vergisi  dahil)
           56
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15