Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

Erzurum  Belediyesinin gazetelerde  basılan    ve  vasıta  ile olursa  olsun  yapılacak  diğer  ilân
           ihale  ilânlarındun  ihale  bedeline  göre  %10  ilân  ve  reklâmlardan  belediye  meclislerince  düzen­
           resmi  almak  istemesi,  haklı  olarak,  Danıştay   lenecek  esas  ve tarifelere  göre  resim  alınır"
           9.  Dairesini yine  aynı  kanunun  ilâna  ilişkin   yolundaki  hükmün   ilâna  ilişkin  bölümünün
           hükmünün    de iptali  talebiyle  Anayasa  Mahke-   Anayasa'ya  aykm   olduğuna  ve iptaline  oybir-
           mesi'ne  itir&zda  bulunmaya  zorlamıştır.  İptal   Uği  ile  3.7.1969  da karar  verildi.
           dâvasına  konu  olan  dosyanın  tarihi  1966'dır.
            (Aynı  yıl içinde  bize başvuran  Erzurum Beledi­      iptal  hükmünün   31.12.1969  da  yürürlüğe
           yesi  ilgililerinden  böyle  maksattan  uzak, çok   girmesi  kararma  karşı  çıkarak  muhalefet  şer­
           yüksek  ilân  resmî  tarifesinin  belediye meclisin­  hi  veren 6 üyeden  hiçbiri,  iptal  hükmünün  dör­
           ce  iptaliyle  Anayasa  Mahkemesine  gidilmesinin   düncü  fıkramn  tamamına  ve  son  bölümündeki
           önlenmesi  istenilmişti),  işte,  bu  defa  Anayasa  reklâmlara  da  teşmili  öngörmemiştir.  Esa­
           Mahkemesi, bu dâva,   münasebetiyle  5237  savı-    sen  Danıştay  9. Dairesi de Anayasa  Mahkeme­
           h  Belediye  Gelirleri  Kanunun  ilân  ve  reklâm   sine  itirazda  ve  iptal  talebinde  bulunurken 4.
            resmine ait 4. fıkrasının  son bölümündeki  ilâna  fıkranın  son bölümündeki  ilâna  ilişkin  hükmün
            ait  hükmü  iptal  etmiştir.                       iptalini  istemiştir.
                                                                   Bu  durum   karşısında  "Meydanlara,  yolla­
                Karar  iyice  tetkik  olununca  iptal  keyfiye­  ra,  sokaklara  ve umuma  açık  yerler  ile nakil
            tinin  4.  fıkranın  tamamını  kapsamadığı  görü­  vasıtalarına  ve herkesin  görebileceği  sair  yer­
           lür.  Nitekim  7 Şubat  1970 tarih  ve 13420  sayılı  lerde  asılan,  gösterilen  ve  dağıtılan  ilânlarla
            Resmî  Gazetede  yayınlanan  Anayasa  Mahke-       her  ne suretle  ve vasıta  ile olursa  olsun  yapı­
            mesi'nin  1969/41  numaralı  ve  3.7.1969  günlü   lacak  diğer  reklâmlardan  belediye meclislerin­
            iptal  kararı  bu  hususu  bütün  ayrıntılariyle   ce  düzenlenecek  esas  ve tarifelere  göre  resim
            açık  bir şekilde  ortaya  koymaktadır.            alınmasına"  devam  olunacaktır.  Sadece  gaze­
                                                               te,  dergi  ve kitaplarda yayınlanan  ilânlara ait
                5237  sayılı  kanunun  21. maddesinin  ilân ve
            reklâma  ait 4. fıkrasının  tam metni  şöyledir,   hüküm  ortadan  kalkmış  olmaktadır.

                "MEYDAN,    SOKAK    VE YOLLARDA VE                Anayasa'nın  61.  maddesine  göre  "Herkes,
           UMUMA     AÇIK   YERLER    ÎLE  NAKİL    VASI­      kamu  giderlerini  karşılamak  üzere  malî  gücü­
           TALARINDA      VE  HERKESİN     GÖREBlLECE          ne  göre  vergi  ödemekle  yükümlüdür.  Vergi,
            ĞI  SAlR  YERLERDE      ASILAN,    GÖSTERİ­        resim  ve harçlar  ve benzeri  malî  yükümler an­
            LEN  VE DAĞITILAN      İLÂNLARLA       her ne      cak  kanunla  konulur." Keyfi  ve takdiri  uygula­
            suretle  ve vasıta  ile olursa  olsun  yapılacak  di­  maları  önleyecek  ilkelerin  gözönünde  bulundu­
            ğer  ilân  ve  reklâmlardan  belediye meclislerin­  rulması,  kanunla  sınır  tâyiniyle  mümkün  olur.
            ce  düzenlenecek  esas ve  tarifelere  göre  resim  Bazı  büyük  şehir  belediyeleri kanun  maddele­
           alınır."                                            rinde  ve  fıkralarında  sınır  ve  çerçeve  olmadığı
                                                               halde  daha  münsif  ve Anayasa'nın  bu  hükmü­
                Anayasa   Mahkemesi,  yukarıya  tam met­       ne  uygun  tarifeler  düzenlerken,  bazı  belediye­
           nini  aldığımız  ilân  ve reklâm  resmine ait 4. fık­  lerin  buna  uymamaları,  bütün  belediyelerin
            ranın  büyük  harflerle  yazdığımız  kısmına hiç   büyük  gelir  kayıplarına  uğramalarına  yol  aç­
            dokunmamış,  iptal  hükmü  dışında  bırakmış, ip­  maktadır.
            tal  keyfiyetine konu  teşkil  eden  son bölümün­
            deki  diğer  ilân  ve rekâmların  sadece  ilâna  iliş­  Son  iptial  kararları  muvacehesinde  Danış­
           kin  kısmı  iptal  etmiş,  reklâmlarla  ilgiH  olanla­  tay  9. Dairesi, Anayasa  Mahkemesi'nin bu  ka­
            rı  yürürlükte  koymuştur.  Bu suretle  radyo ve   rarları  karşısında  levha,  liman,  işgal  ve  ilân
            gazetelerde  yayınlanan  (ilân  dışındaki)  reklâm  reklâm  resimlerinde  olduğu  gibi,  itirazlı,  geç­
           1ar  da resme  tâbi  olmıya  devam  edecektir.      miş  yıllara  ve iptal  tarihinden  önceki  dönemle­
                                                               re  alt  resimleri de, başka  hüküm  ifade  eden
                iptal  karan  aynen  şöyledir:  "5237  sayılı  kanun  maddelerine  dayanarak  terkin  etmekte­
           Belediye  Gelirleri  Kanunu'nun  21. maddesinin     dir.  Tetkik  edilirse, bu maddeler  savunulan hü­
            dördüncü  fıkrasında  yer  alan  "Herne  suretle   kümlerin  dayanakları  değildir.  Öte yandan ip-


            392
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15