Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

gulandığı  takdirde  onlar  için  de  getirilmiş  sa­  V  — Mahallî   idarellerin  iktisadî  işletmele­
         yılabilir.                                             rinin  alım,  satmı  ve ihaleleri :

             Ancak,  bu tasarının  da  mahallî  idarelere       Genel  olarak,  mahallî  idarelere  bağlı  ikti­
         aynen  uygulanmasmda   yine  bir çok  sakıncalar   sadî  işletmelerin  ahm, satım  ve  ihale  işleri,
         kendini  gösterecektir.  Ezcümle:  1)  Yine  bu ta   bağlı  oldukları  idarelerin  tâbi  oldukları  hüküm
         san  da,  esas  itibariyle  Devlet  alım,  satım  ve  lere  uyagelmiştir.
         ihaleleri  için  hazırlanmış  olduğu  c.'hetle,  bura­  (Yeni  Belediye  kanununun  163.  maddesi­
         da  da, tabiî  olarak,  mahallî  idarelerin  özel du­  ne  tevfikan  tanzim  olunan  müzayede,  münaka­
         rumu  nazara  alınmamış,   komisyonlar  Devlet     şa  ve  ihaleler  hakkındaki  17.11.1930  gün ve
         teşkilâtı  esas ahnarak kurulmuştur  (Md. 5, 77).   10198  sayılı  nizamname)  nin  3.  maddesini-n D
         2)  Yine  bir çok  hususlarda  muhtelif  bakanlık­  bendinde  "Belediyeye  bağlı  olup  belediye  mec­
         lara  veya  bakanlar  kuruluna  yetkiler verilmek­  lisi  karariyle  mütedavil  sermaye  ile ticarî ma­
         tedir ki bunların  mahallî  idareler  ahm, satım   hiyette  idare  olunan  fabrika  ve müesseseler ile
         ve  ihaleleri'nde  de  uygulanıp  uygulanmayacağı  diğer  iktisadî  teşebbüsler  için  pazarlıkla  veya
         askıda  kalmaktadır;  uygulanacaksa    mahallî     emaneten  alınıp  yapılmasında  menfaat  husule
        .idarelerin  muhtariyetini çok  kısıtlayıcı  nitelik­  geleceği  belediye  encümenince  de  kabul  edilen
         te  olacaktır  (Md.  12,  13, 22, 24,  47,  49, 61,  62,  şeyler"  in pazarhkla  veya  emanet  usulü  ile  ya­
         63,  75, 77, 81) ;  3)  Pazarlık  usulüne  tâbi  işler  pılmasının  caiz  olduğu  belirtilmek  suretiyle,
                           i
         için  yine  merkez, l, ilçe  ayırımı  yapılmıştır  bu  çeşit  işletmelerin  de esas  belediyelerin  tâbi
                                                                               ve ihale
                                                                                         hükümlerine
                                                                                                       tâbi
         (Md.  47 a) ;  4)  Mahallî  idareleri  ilgilendirme­  olduğu  alım,  satım encümen  kararından  geçmek
                                                                       ancak
                                                            oldukları;
         yen  TCDD,  limanlar,  PTT,  millî  savunma,  or­  şartiyle  yukarıda  sözü  edilen  kolaylığın  sağlan­
         mancılık,  tarım,  veterinerlik,  sağlık,  millî em­  dığı  anlaşılmaktadır.
         lâk,  tekel,  v.s. ile ilgili  bir çok  özel  hükümler
         mevcuttur  (Md.  47,63,72,73,75,76,85)  ;  5)  Yi­     Bu  nizamnameyi   zımnen  yürürlükten  kal­
         ne  mahallî  idareler  için  anlaşılması  ve uygu­  dırdığı  kabul  edilen  2490  sayılı  kanunun  birin­
         lanması  güç bazı  külfetli  ve müphem  hükümle    ci  maddesinin  ikinci  fıkrasında:  "Ancak  bu
         ri  ihtiva  etmektedir  (Md. 12, 13, 18, 30, 41,  47,  daire  ve müesseselerin  ve bunlara  bağlı  müte
         49,  62, 72, 73); 6)  idarî  vesayet  hiç düşünül­  davil  sermayeli  teşekküllerin  hususî  kanunla­
         memiştir.  Zira  aslında  bu  kanunun  mahallî  idar-  rındaki  hükümlere  göre  bilanço  ile gösterilme­
         relere  uygulanmayacağı  ve  mahallî  idarelerin   si  lâzım  olan ticarî  mahiyetteki  işleriyle  serma­
         ahm,  satım  ve ihaleleri için  özel  kanun  çıkarı­  yesinin  yarısından  fazlası  Devlete  ait olan mü-
         lacağı,  bu  özel  kanun  çıkıncaya  kadar  da bu   esseseleri'n  inşaat  ve  esaslı  tamirattan  başka
         idarelerin  bu çeşit  işleri  hakkında  eski  hüküm­  işlerinde  bu kanun  hükümlerinin  tatbiki  mec­
         lerin  uygulanacağı  tasarının  geçici  2.  madde­  burî  değildir"  deyimi  kullanılmış  olup;  mahal­
                                                                        bağlı
                                                            lî
                                                              idarelere
                                                                              iktisadî
                                                                                                     genel
                                                                                                 için
                                                                                      işletmeler
         sinde  ön görülmüş  bulunmaktadır.  (Tasarının     olarak  uygulanabilecek  özel bir kanun  mevcut
         bu  maddesi  Millet  MecUsi  Geçici  Komisyonun­   olmadığı  cihetle,  aşağıda  açıklananlar  dışında
         da"  îl  Özel  İdarelerinin  ve  Belediyelerin bu   bu  idarelere  bağlı  işletmelerin  alım,  satım  ve
         kanunun  birinci  maddesinde  yazılı  işleri  hak­  ihaleleri  de  2490  sayılı  kanuna  bağlı  olagel­
         kında  özel  kanun  çıkıncaya  kadar  bu  kanun    miştir.
         hükümleri  uygulanır"  şeklinde   değiştnrlmiş-        2490  Sayılı  kanuna  bağlı  olmayan  mahal­
         tir).  Bu  geçici  maddenin  1 ve 2 No. lu bentle­  lî  idare  işletmeleri  şunlardır:  istanbul  Sular
         rinde  ,geçici  dönemde,  mahallî  idarelerde ku­  idaresi  (2226  s.k.),  I.E.T.T.  (3645  s.k.), Anka­
         rulacak  alım,  satım  komisyonları  ve  bunların  ra  E.G.O.  ve  Adana  Elektrik  işletmesi  (4325
         üzerinde  bakanlıklar  vs.  yerine  encümenlerin   s.k.),  Ankara  Sular  idaresi  (5363  s.k.),  izmir
         kaim  olacağı  hakkında  bazı  hükümler  mevcut­   E.S.H.O.T.  (4483  ve  4583  s.k.'lar),  Antalya,
         sa  da, bunlar  dahi,  bilhassa  uzun  bir  süre  için,  Trabzon  ve  Malatya  Belediyelerinin  Elektrik
         tatmin  edici nitelikte  olmayacaktır.             idareleri  (4596  s.k.),  genel  olarak  bütün  ma-

                                                                                                       535
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14