Page 4 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 4

Gerçekten    belediyeler  bugün    gittikçe  bÜ5m-            Eski   Roma'da    ve   Yunanistan'da      Pericles
          yerek   geleneksel   sınırlarından   taşan   şehirlerin       devrinde   köyden   şehre  akın  bir  âfet  telâkki  edi­
         idaresinde   genişliği  ve  çeşitliliği  artan  ihtiyaçlar     liyordu.  Eski  Bizans'da   hem   zirai   bölgelerdeki
          karşısında   yeni  şartların  istediği  intibak  ve  de­      istihsali  muhafaza,   hem    de  İstanbul'daki   müs-
          ğişikliği  göstermen,   sür'atü   şehirleşme   hareke­        tehhk   sayısını  artırmama    gayesiyle   şehre  giriş
          tinin  yarattığı  problemlere    ayak  uyduracak     bir      kayıt  altına  alınmakta   idi. Osmanlı   devrinde   de
         yenilik  ve  yaratıcıbk   ruhu  içinde  daha   tesirli  ve     buna  benzer   tedbirler  alınmıştır.  Fakat   modern
         şümullü      hizmetlerin    sorumluluğunu        üzerine       dünyada    köyden   şehre    akının  cebri  yasak   re­
          almahdır.                                                     jimleriyle  önlenmesi   değil,  ancak   bunun   uygun
               Sanayi   inkılabı  şehirleri  birer   imalâthane         şartlar  içerisinde  cereyanın   sebep   ve  neticeleri
         haline   getirmiştir.  Buna    paralel  olan  haberleş­        bakımından    düzenlenmesi     ve  bilhassa   şehirleş­
         me   inkılabı  neticesinde  her  memlekette    şehirler­      meden    doğan   durumun     ıslahı  bahis  konusu   ol­
         de  ticari,  kültürel  ve  fikrî  merkezler    teşekkül       maktadır.
         etmiştir.  Sanayiin     meydana      getirdiği   iktisadi           Mahallî   idarelerin,  bu   arada   belediyelerin
         çekici  kuvvet   yamnda,    şehirlerde   ki  sosyal  ha­      karakteristik    vasıfları  Birleşmiş   Milletlerin  bir
         yatın   ve  kültür   gelişmesinin    daha   zengin   un­      dökümamnda       şöyle  izah  edilmektedir   :
         surları  da  şehirlere  akını  hızlandırmıştır.                     Mahallî   idare  aşağıdaki    vasıfları  haiz  bir
                                                                       hükümet     ünitesidir.
               Bugün    bütün   dünyada    köylerden    şehirlere
         ve  şehirlerden   şehirlere  doğru   devamlı,   bir göç,            a.  —  Muayyen    ve  meskûn    bir  sahada   yet­
         şehirleşme    hareketine   kaçımimaz    bir kuvvet   ka­      kili  olmak,
         zandırmaktadır.     Şehirlere   göç ve  şehirleşme   ye­            b.  —  Ayrı  bir  bütçe  ile  ve  hiç  ohnazsa  bir
         ni  kamu    hizmetleri    ihtiyacım   da  peşinden   sü­      dereceye kadar     malî  serbesti  içinde  ayrı  bir  ka­
         rüklemektedir.     Bilhassa    iktisadi  bakımdan     az      nunî  hüviyeti   bulunmak,
         gehşmiş    ülkelerde   hızlı  şehirleşme    çok  önemli             c.  —  Mahallî   işlerin  görülmesi   hususunda
         sosyal   problemleri   ifade  eder.  Şurasım   ehemmi­        yetkili  olmak,
         yetle  belirtmek   lâzımdır  ki, modern    dünyada   şe­            d.  —  Merkezî  hükümetten     a3n:ı  ve  bilhassa
         hirleşme',  sanayileşmenin,    kültürel   ve  ekonomik        seçimle   gelen  üyelerden   kurulduğu    takdirde   bir
         değişmenin      ayrılmaz    bir   parçasıdır.   İktisadi      dereceye   kadar   serbestiyi  haiz  olmak,
         bünyedeki    değişme    neticesinde   şehirlerin   hızla            Bu  hüviyeti  ile  mahallî  idareler  ve  bu  ara­
         büyümesinden       doğan   problemleri    ve   bunların       da  belediyeler,  halkın  halk   için  halk  tarafından
         halli  için  teşebbüs   edilecek  politikaları,   tatbi­      idaresinde   ilk  kademeyi    teşkil  eder.  Biz  mem­
         katta,  topyekûn    millî  kalkınma    hareketinin   ge­      leketimizde    demokratik    idarenin   samimi    taraf­
         rektirdiği   iktisadi,  siyasi,  idari   problemlerden        tarları  ve  müdafileri  olarak,  bütün   m,ahallî  ida­
         ayırmaya    imkân    yoktur.                                  reler  gibi,  belediyelerin  de  halk  iradesini  sada­
                                                                       katle  aksettiren,  ondan   aldığı  yetki  ile  kanunlar
               Şehirleşme    hareketinin    getirdiği  muazzam         çerçevesinde    ona  hizmet   eden   demokratik    mü­
         ve  çeşitli  meseleler  karşısında   belediyelerin   bü­      esseseler   şeklinde  idaresini  Anayasa'mızda      ifa­
         yük    güçlüklerin   baskısına    maruz    kaldığı   bir      de  edilmiş  bir  icap  sayarız.
         gerçektir.   Zaman    zaman    yalmz   belediyeleri  de­            Bununla    beraber   mahallî   idarelere  verile­
         ğil,  bizzat  devleti  düşündürecek   çetin  gerçekler­       bilecek  yetkilerin  genişlik  sımrları,  bugün   siya­
         le  karşı  karşıya  bırakan   şehirleşme,  memleketin         set  ilminde artışma     konusu   olan  bir  meseledir.
                                                                                     t
         değişen   ve  gelişen  bünyesinin     icabıdır.   Bazan       Bilhassa    batıda  modern    millî  devletlerin  orta­
         belediyelerin   karşılaştıkları    güçlükleri    önleme       ya  çıkmasına akaddüm        eden  tarihi  devirlerden
                                                                                        t
         bakımından     şehirlere  akım     yasak  tedbirleriyle       kalmış   şehir  idarelerinin  bağımsızlığı  yavaş   ya­
         durdurma      düşüncesinin    ileri  sürüldüğü   de  gö­      vaş  merkezî    hükümetin    tarih  içinde  genişleyen
         rülmüştür.    Toplımı    hayatının   bünyesinden     ge­      yetkileriyle  daralmaya     başlamış   ve  plânlı  eko­
         len  bu  hareketi,  bilhassa  demokratik    düzen   için­     nominin   tatbikatı  mahallî   idarelerin  yetkileriyle
         de  caiz  görülebilecek   tedbirlerle  önlemek    müm­        merkeîâ    mükûmet     yetkileri  arasında   kalkınma
          kün  olmadığı  gibi esasen bu arzu    edilecek  bir şey      icaplarına   uygun   bir  dengeyi     lüzumlu   kılmış­
          de  değildir.                                                tır.


          194
   1   2   3   4   5   6   7   8   9