Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

yenilemeden  orasmı  boşaltmayarak  işgalin  de­       E C R ı M Î S I L Î N  T A L E B I  I Ç Î N  A R A N ı N
     vamı  suretile  faydalanmak,                       H U K U K Î  Ş A R T L A R  N E L E R D I R .

         Bu  hallerde  belediyelerin  taşınmaz  mal­        Belediyenin  mülkiyetinde  bulunan   taşın­
     dan  istifade  edenler  hakkında  yetkili  mahke­  maz  malların  fuzulî  işgale  mâruz  kalıp kalma­
     melere  başvurarak  gereğini  yapmaları  icap  et­  dığını  araştırmak  için  her  şeyden  önce  bu iş­
     mektedir.  Fuzulî  işgalin  bir  şekili  olan  ve  bi­  galin  fiili  durumunun  tesbiti  gerekir.  Tesbit
     rinci  maddede  yer  alan  tarzda bir  belediye ta­  yalnız  ecrimisil  talebi  için  değil.  Belediyenin
     şınmaz  malının  gasıp  tarafından  işgal  edilip  mülkiyetinde  bulunan  taşınmaz  mallardan ka­
     kullanılması  veya  bunun  üzerinde  izinsiz  in­  mu  idaresi  olarak  istifade  edilebilmesi  için  de
     şaat,  tesis  vücude  getirilmesi  hallerinde  uygu­  gereklidir.  Bugün  memleketimizde  büyük  şe­
     lanmak  üzere  medenî  kanunumuzun 648,  651  ve   hir  Belediyelerinin  dahi  özel  kanunlarla,  6188
     656  ncı  maddeleri  vardır.                       sayılı  kanunla  mülkiyetlerine  devredilen  hazi­
                                                        ne  arazilerinin  dahi  henüz  (taşınmaz  mallar
         648  nci  maddenin  2.  fırkasında,  bir  kimse  envanteri)  nin  yapıldığını  söyleyemeyiz.  Çoğu
     sahibinin  rızası  olmaksızın  bir  arsa  üzerinde  zaman  Belediyeler  şehrin  neresinde,  nelere  sa­
     bina  yaparsa,  arsa  sahibi  sökülmesi  fahiş  bir  hiptirler  bunu  bilememektedirler.  Bunun  sonu­
     zararı  icap  ettirmedikçe  bu  binanın  yıkılma­  cu  da  Belediyelerin  taşınmaz  malları  bâzı  açık­
     sını  istiyebilir  ve  yıktırma  masrafı  da  izinsiz  gözler  tarafından  işgal  edilip  menfaatlanma
     inşaat  yapan  kimseye,  yani  bina  sahibine  ait  konusu  olur.
     olur.  Bu  nokta  üzerinde  imar  kanununun hü­
     kümlerini   hatırlamamak   mümkün     değildir.        Yargıtayımızm,   yazımızın  başında  belirt­
     Medenî  kanunumuz   bu  hükmü   getirmiş  olma­    tiğimiz  içtihat  birleştirici  kararında  görüldüğü
     sına  rağmen  6785  eayılı  imar  kanunim izinsiz   gibi  bir  taşınmaz  malın  yalnız  işgal  edilmiş
     inşaatların  yıkılabileceği  halleri  özel  kanun  obnasmdan   dolayı  ecrimisil  istenemez.  Ecrimi­
     olarak  ayrıca  teferruatiyle  düzenlemiştir.  Ko­  sil  davasının  açılabilmesi  için  mülk  sahibinin
     numuzun   dışında  olduğundan  bu  mevzu  üze­     bir  zarara  mâruz  kahnası  şarttır.
     rinde  fazla  durmıyacağım.  Medeni  kanunumu­
     zun  656.  maddesi  ise  bir  malikin  hakkını  te­    ECRlMlSlL                             DO­
     cavüz  etmesinden  dolayı  bir  zarara  uğrayan                     T A L E B I  B I R  Z A R A R ı N
     veya  uğramak  tehlikesinde  bulunan  kimsenin,    Ğ U Ş  Ş A R T ı N A  B A Ğ U D ı R .
     eski  halin  iadesini  veya  tehlikenin  izalesi  için  Demek  oluyor  ki, bir  kimse,  kamu idaresi
     lâzımgelen  tedbirlerin  yapılmasını  talep  edebi­  taşmmaz  malını  kendi  haline  terkeder  ise,
     lir  demektedir.  Ayrıca  uğranılan  zarar  ve  zi­  başkasının  o taşınmaz  malı  işgali  dolayisile  bir
     yanın  da  tazmin  ettirileceğini  işaretlemiştir.  zararı  olduğunu  iddia  ederek  ecrimisil  isteye-
     Bu  hükme   görede  tecavüz  bir  arsaya  izinsiz  memekte,  ancak mâlik  taşınmaz  malını  kıymet­
     inşaat  şeklinde  vaki  olursa arsanın  maliki olan   lendirmek  bakımından  bir  menfaat  karşılığını
     belediye  eski  halin  iadesini,  yani  inşaatın  ber­  kaybetmiş  ise  (bundan  mahrum  kalmışsa)  bu
     taraf  edilerek  arsanın  eski  haline  getirilmesini  hususu  isbat  etmek  kaydile  ecrimisili  isteye-
     istiyebilir.  Ancak  bu  hükümler  mutlak  değil­  bilmektedir.
     dir.  Çünkü  medeni  kanunumuzun  650  nci mad­
     desine  nazaran binanın  kıymeti  açıkça  arsanın      Belediye  idarelerinin  tutumları  sonucu  ta­
     kıymetinden  fazla  ise,  hüsnününiyetle  hareket  şmmaz   mallarını  fuzulî  işgallere  terketmiş  ol­
     eden  levazım  sahibi  haklı  bir  tazminat  muka­  dukları  anlaşılırsa  açılan  ecrimisil  davalarının
     bilinde  tamamının  mülkiyetinin  kendisine  ve­   kazanılmasına  imkân  yoktur.  Ancak  Belediye­
     rilmesini  istiyebilir.                            ler  mevcut  tecavüzün  ortadan  kaldırılmasını
                                                        isteyebilirler.  O  takdirde  de  5917  sayılı  kanun
                                                        hükümlerinin  yerine  getirilmesi  gerekmektedir.
         Diğer  taraftan  648  nci  maddenin  aksi  ma­
     nası  da, eğer  binanın  yıkılması  bina sahibi  için   Bu  kanun  hükümlerinin  bugüne  kadar  ge­
     fahiş  bir  zarara  sebep  oluyorsa  o  takdirde bi-  reği  gibi  işlediğini  iddia  etmek  mümkün  de­
     nanm  yıkımı  cihetine  gidilmeyecek  demektir.    ğildir.  Ancak  küçük  merkezlerde  adlî  vak'ala-


                                                                                                    103
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14