Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

Yetkili  mahkeme istanbul  belediyesinin  bu   biyet  verdiği  zararların  da,  bir  tazmin  davası
     istihkak  davası  ve  iddiası  neticesinde  taraf­  konusu  olamıyacağı  malûmdur.  Böyle  bir  za­
     lar  arasında  bir  <bağıt  münasebeti >  bulun­   rara  uğrayanlar  ona  katlanmağa  mecburdur­
     madığını  ve  belediyenin  bu  kullanma  dolayı-   lar.  Kanun  koyan,  haksız  fiil  ile,  sebepsiz  ik­
     sile  bir  zarara  uğramadığını  gözönüne  alarak  tisabı  birbirinden  ayırmış  olduğu  için  başka­
     istanbul  belediyesinin  vaki  gasp  olayı  karşı­  sının  malını  haksız  olarak  kullanmanın  bir  se­
     sında  davasını  reddetmiştir.  Yargıtay  1.  hu­  bepsiz  iktisap  teşkü  edeceği,  bundan  tekrar,
     kuk  dairesi  gasıplardan  biri  hakkındaki  kararı  sebepsiz  iktisap  borcu  doğacağı  da  iddia  olu­
     onamış,  dördüncü  hukuk  dairesi  de  diğer  ga­  namaz.  Çünkü  burada  bir  iktisap  bahis  mev­
     sıp  hakkında  kararı  (başkasının  mülkünü  hak­  zuu  değildir,  iktisap  ancak  hukuki  bir  mua­
     sız  olarak  zaptedenlerin  ve  kullananların  ecri-  mele  ile  olur.  Gasıpta  ise,  ne  bir  taraflı,  ne  de
     misil  ile  mükellef  olacakları  düşüncesile)  boz­  iki  taraflı  bir  hukuki  muamele  vardır.  Gasıp
     muştur.                                            onu  işleyenin  haksız  bir  fiilidir  ki,  bununla
                                                        gaspeden  hem  kanunun  yasağına  karşı  gelmiş
         Bu  durum  karşısında  4.  Hukuk  dairesinin   olur  ve  hem  de  malını  gaspettiği  kimsenin,  ka­
     kararından  mülk  sahibinin,  zarara  uğramış      nunun  koruduğu   zilyetlik  hakkını  ihlâl  eyle­
     olduğu  ve  zararın  miktarını  ispata  muhtaç  ol­  miş  olur.
     maksızın  taşınmaz  malın  mislinin  getirebilece­
     ği  bir  kira  karşılığı  istemeğe  haklı  olduğu  ne­  Bizim  mevzuatımızda  başkasının    elinde
     ticesi  çıkmaktadır.  Taraflar  arasında  bir  an­  bulunan  eşyayı  gaspeden  veya  ona  zorla  teca­
     laşma  bulunmadığı  için  belediyenin  kira  kar­  vüz  eden kimse  gasıp  ve  tecavüzden  ileri  gelen
     şılığı  isteyip  istemiyeceği  hususu  Yargıtay    zararı  da  tazmin  edeceği  gibi  bundan  çok  yön­
     1.  hukuk  dairesince  tartışılmış  ve  4.  hukuk  da­  lü  sorumlu  bulunmaktadır.  Medenî  kanunumu­
     iresi  ise  ecrimisil  mevzuunda  mükellefiyeti  ka­  zun  695  ve  696  ve  908  inci  maddelerinde  bu
     bul  etmiş,  böylece  de  içtihadın  birleştirilmesi  hususlar  açıkça  işaretlenmiştir.
     lüzumu  hasıl  olmuştur.                               Konumuzda    temas  ettiğimiz  istanbul  bele­
                                                        diyesinin  davasında  da  görüldüğü  gibi,  beledi­
      .  BORÇLAR     KANUNU      VE  GASBIN    DU­      yenin  ecrimsil  adı  altındaki  isteğini,  toplamış
     RUMU.                                              ve  elde  edilmesi  ihmal  edilmiş  semerelerin  taz­
                                                        mini  şeklinde  <iddiayı>  anlamak  ve  böylece
         Bizim  borçlar  kanummıuzda  gasıbın  kira­
     cı  sayılarak  kira  karşılığı  ile  mükellef  tutula­  yorumlamak  da  mümkün  değildir.
     cağına  dair  bir  hüküm  mevcut  olmadığı  gibi,      Semere   toplamayı  ve  ihtilâf  mevzuu  olan
     adî  ve  hasılat  icarına  dair  maddelerden  ve   şeyi  semerelendirmeyi  kurmamış  böyle  bir  ni­
     borçlara  ait  bütün  kaidelerden  böyle  bir  hü­  yette  bulunmamış  olan  kimsenin  ne  toplanan
     küm  çıkarmak  da  mümkün    olamamaktadır.        semerelerin  ve  ne  de  toplanması  ihmal  edilen
                                                        neticelerin  (mahsulün)  tazminini  istemeğe  hak­
         Zira,  başkasının  malını  haksız  olarak  kul­  kı  vardır.  Çünkü  bu  halde  faydalanmanın  or­
     lanmak  bağıt  hükümlerine  (anlaşma-sözleşme)     taya  çıkması  veya  faydalanma  halinin  ihmal
     tabi  bir  hukukî  muamele  olmayıp,  borçlar  ka­
     nununun  haksız  fiilden  doğan  borçlara  müte­   edihnesile  mevzuun,  malikinin  mevcutlarından
     allik  hükümlerine  tabi  haksız  bir  fül  olarak  bir  eksilmeyi  meydana  getirmemiş  olduğu  aşi­
                                                                Yani,
                                                        kârdır.
                                                                      malik
                                                                                 zarara
                                                                                         uğramamıştır.
                                                                             bir
     mütalâa  olunmaktadır.
                                                        Bu  düşüncelerden  ötürü  başkalarının  <ta§ın-
         Haksız  fiillerden  borcun  doğabilmesi  için  maz  mallarını >  haksız  olarak  zaptedip  kullan­
     haksızlığa  uğrayan  kimsenin  bu  yüzden  zarar   mış  olan  kötü  niyetli  gasıplann,  o  taşınmaz
     görmüş,  zarara  uğramış  olması  şartı  aranmak­  malı  haksız  olarak  elinde  tutmuş  olmasından
     tadır.  Zarar  ise,  mumelekte  bir  eksilme  hu­  doğan  zararları  ve  elde  ettiği  veya  elde  etme­
     sule  gelmesile  vücut  bulacağı  gibi,  zararın   ği  ihmal  ettiği  mahsulleri  tazmin  ile  mükellef
     tazmin  borcu  da  ancak  kanunda   yazılı  olan   olup,  bir  zarara uğramış  olan  malik  veya  zilye­
     hallerde  ortaya  çıkıp,  tazmin  borcunun  doğu­  de  ecrimisil  adı  veya  başka  bir  ad  altında  her­
     racağı  kanımda  yazılı  olmayan  fiUlerin  sebe­  hangi  bir  tazminat  vermekle  mükellef  olmadı-
                                                                                                    101
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12