Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

labileceğini  ve  bilhassa  Çahşma  Bakaıüığı, ya­  nildiğini.  Sendikalar  Kanunu  ise "hizmet  akdine
     hut  Bölge  Çalışma  Müdürlüğü  kararı  üzerine iş   göre  çalışmayı  veya  nakUye  mukavelesine  göre
     mahkemesine   yahut  Yargıtaya  başvurulmuş  ol­    bedenî  hizmet  arzı  suretiyle  çalışma,  yaJıut  ne­
     ması  halinin  ve bu adlî  mahkemeler  tarafmdan    şir  mukavelesine  göre  eserini  naşire  terketmeyi
                                                                                           ş
     yetki  uyuşmazlığı  ve çağrı  yönünden  herhangi    meslek  edinmiş  bulunanlar  ve adî irket  muka­
     bir  karar  verilmiş  bulunmasının,  çağrı  yetkisi  velesine  göre  ortakhk  payı  olarak  esas  itibariyle
     üzerine  çıkan  ihtilâf  dolayisiyle Bakanlığın  ve­  fizikî  veya  fikrî  emek  arzı suretiyle bir  işyerinde
     ya  bölge  müdürlüğünün  kararlarına  karşı Da-     çalışanlar  bu kanun  bakımından  işçi  sayılırlar"
     mştaya  başvurmaya   mâni  bir halin  bulunmadı­    demektedir.
     ğım  Danıştayımız  8.  Dairesi  21.12.1965  tarihli
                                                             Bu
                                                                        muvacehesinde
                                                                 tarifler
     esas  1864  ve 3574  sayıh  karariyle  belirtmiştir.  acaba  işçi  kavramını  tesbit  için grev  bakımından
                                                                                                    üze­
                                                                                        hangi arif
                                                                                              t
          Yargıtayımız  9.  Hukuk  Dairesi  22.9.1966    rinde  durulacaktır?  Bu konuda  muhtehf  düşün­
     tarih  ve  8992  esas,  30 sayılı  karariyle iş  kolu  celerin  ortaya  atılmasmdan  sonra  274  Sajolı
     seviyesinde  toplu  iş  sözleşmesi  yapmaya  yetki
     alan  ve ajmı  iş kolunda  kurulu  diğer  sendikamn  Sendikalar  Kanununun  2. maddesindeki  işçi ta­
                                                         rifinin
                                                                       itibariyle
                                                                                 grev bakımından da na­
                                                                prensip
     yetki  itirazı  reddedilmek suretiyle, yetki durumu   zara  alınmasının  gerektiği  üzerinde  ısrarla du­
     kesinleşen  sendika,  o iş koluna  bağlı  bütün iş­  rulmaktadır.  275 Sayıh  Toplu  Iş  Sözleşmesi,
     yerlerinde  değil,  yalmz  yetki  aldığı  işyerlerinde  Grev  ve Lokavt  Kanununda  grev,  toplu  sözleş­
     toplu  iş  sözleşmesi  yapabileceğini,  bu  suretle  me  yapılmasını  veya  ona riayeti sağlıyacak bir
     alınan  yetki  kararının  diğer  işyerlerinin  işveren­  mücadele  vasıtası  olarak  belirtildiğinden,  toplu
     leri  için  kaziyei  muhkeme  olmadığmı  belirtmiş­  iş  sözleşmesi  ise, ancak  hizmet  akitleriyle  ügili
      tir.  Böylece  Yargıtayımızın  bazı  önemli  kararla-  bulunduğundan  275 sayılı  kanundaki  işçi  tabiri­
     rma  temas ederek toplu  iş sözleşmesi,  yetki me­  nin  hizmet  aktine  müsteniden  çalışan  bir  kim­
     selesi  ve diğer  önemli  hususlar  üzerinde  açıkla­  seyi  istihdaf  ettiği  anlamı  çıkmaktadır.  Demek
     malarda   bulunmuş  olduk.
                                                                   I
                                                         oluyor  ki, ş Kanunu  şümulüne  giren bir yerde
                                                         çalışıp  çalışmama,  bedenî  veya  fikrî  mesailerin
     ŞİMDİ   D E 275 A Y I U  KANUNUN      G R E V L E   üstün  olup olmaması,  iş verenin temsil  yetkisini
                     S
           İLGİLİ  HÜKÜMLERİNİN       ÖNEMLİ             haiz  olup  olmama,  bir fark  yaratmadan  hizmet
            NOKTALARINI      BELİRTECEĞİZ                akti  dolayisiyle ister  Iş Kanununun,  ister  diğer
          1961  Anayasamızın  yürürlüğe  girmesinden     çalışma  sahalarım  tanzim  eden  Iş  Kanunlarımn
     sonra  15.7.1965  tarihinde  275 No. lu kanun çı­   (Deniziş K. - Basında  çalışanları  ilgilendiren ka­
      karılarak  memleketimizde  grev  müessesesi  or­   nun)  şümulüne  giren bir işte  çalışılsm  veya ça­
      taya  konmuştur.  Anayasa  Mahkememizin  kara­     lışılmasın  önemli  olan husus, hizmet aktine  müs­
     riyle,  î ş  Kanunumuzun  grevi  yasaklıyan 71.     teniden  bir çalışmanm  yapılıp  yapılmadığından
      maddesinin  iptal  edilmesi  neticesinde  bu  kanu­  hareketle,  grev  bakımmdan  işçinin  "hizmet ak­
      nun  çıkarıldığı  malûmdur.  Grev,  topluca  çalış­  tine  müsteniden  çahşan bir kimse"  olduğu  orta­
      mamak  suretiyle  işçUerin bir iş kolunda  veya iş   ya  çıkmakladır.  Bu arada  iktisadî  devlet  teşek­
      yerinde  faaliyetlerini  durdurmağıdır.  Grevin ta­  külleri  personehnin  durumuna  grev  bakımından
      rifi  için  de, herşeyden  evvel işçi  kavramının tes-  ve  işçi  tabiri  dolayisiyle temas  etmek  lüzumlu
      biti  gerekmektedir.                               olacaktır.


                    İŞÇİNİN   TARİH                              İKTİSADÎ    TEŞEKKÜLLERDE
                                                              G R E V  YÖNÜNDEN   İŞÇİ  V E HİZMET
          275  sayılı  kanunda,  bu bakımdan  bir sara­
      hat  yoktur. Ancak Iş Kanunumuzun  birinci  mad­              AKTI  MÜNASEBETLERİ
      desiyle 274 Sayih  Sendikalar  Kanununun  2. mad­       Bugün  memleketimizde   devlet,  iktisadî  ve
      desinin  1.  bendi  "işçiyi"  tarif  etmiştir.  Fakat  ticarî  sahaya  çeşitii  şekillerde  müdahale  etmek­
      bu  tarifler  ayrı  a5mdır.  îş Kanunu  "bir iş akdi   tedir.  Karma  ekonomi  içinde  mütalâa  edilen bu
      dolayisiyle  başka  bir şahsın  işyerinde  bedenen  teşekküller  kamu  teşebbüsü  olarak  bizde  (İkti­
      veyahut  bedenen fikren  çalışan  kimseye işçi" de­  sadî  Devlet Teşekkülü)  olarak  isimlendirilir.  Bi-

                                                                                                     487
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14