Page 8 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 8

kararları  "belirsiz  süreli  toplu  iş  sözleşmesi"  sendikasımn  iş  kolunda  da  çoğunluğu  haiz  ol­
          hükmündedirler. Fakat  bu, ancak toplu  menfaat     madığının,  işveren  sendikasmın  iddiası  halinde
          uyuşmazlıkları  için  bir mâna  taşımaktadır.  Top­  bu  iddiasını  ispat  edecek  belgeleri  ortaya  koy­
          lu  hak uyuşmazlığında  kanunî  hakem  kararının    ması  mecburiyetini  behrtmiştir.  Ayrıca  işyerin­
          neticeleri,  tıpkı  özel  hakem  kararlan  gibi  genel  de  toplu  iş sözleşmesinin  mevcut  olması,  o işye­
          hükümlere tabi olmak gerekir. Ayrıca,  uyuşmaz­     rini  de  kapsamak  suretiyle  iş  kolunda  toplu  iş
          lığın  her safhasında  taraflar' anlaşarak  özel ha­  sözleşmesi  yapılmasına  engel olmıyacağım,  aynı
          keme başvurabilirler, ister uzlaştırma, ister grev   şekilde  iş kolunda toplu iş sözleşmesi  bulunması
          veya  lokavt  safhasında,  ister  kanunî  hakemlik  da,  işyeri  seviyesinde  toplu  iş  sözleşmesi  yapıl­
          safhasında  uyuşmazlık  bulunsun  taraflar  özel    masına  mâni  teşkU  etmiyeceğini  ve  bu  arada
          hakeme   başvurmak   istediklerini  yetkih  maka­   iş  kolu  seviyesindeki  toplu  iş  sözleşmelerinin
          ma  bUdirince,  uyuşmazlık  derhal  özel  hakeme    genel normları  tesbit ettiğini,  yani  normatif bir
          intikal  ettirihr.  Bir  tarafın  müracaatı  üzerine,  nitelik  taşıdığını,  işyeri  seviyesindeki  toplu  söz­
          özel  hakeme  gidilmesi  mecburiyeti  275 sayılı ka­  leşmeler  ise,  fer'i  bir  karaktere sahip  bulundu­
          nunun 43 üncü  maddesinde  açıkça işaret  edildiği  ğunu  Yargıtayımız  belirtmiştir.
          gibi,  ancak  toplu  iş  sözleşmesinde  bu  yolda ka­   Keza  yine  9  uncu  Hukuk  Dairesi  3.1.1966'
          yıt  bulunmasına  bağlıdır.  Toplu  iş  sözleşmele­  tarih,  esas  5919-62  sayılı  karariyle  bir  iş  kolu
          rinde  yer  alan  böyle  hükümler,  bu  hükümlerin  veya  işyerinde  çoğunlukta  bulunan  sendikamn
          şümulüne  giren konularda grev  ve lokavt  hakla­
                                                                                 yapmağa
                                                                      sözleşmesi
          rının  kullanılmasından  feragat  anlamını  da  ta­  toplu  iş bildiri,  üân şartlarının yetkili  bulunduğu­
                                                              nu
                                                                                                  kavramınm
                                                                                            yetki
                                                                 ve
          şır.  275  sayılı  kanunun 26.  maddesinin  2.  fıkra­  kapsamı  içinde  mütalâa  etmeye  imkân  bulun­
          sı  böyle  hükümlere  cevaz  bulunduğunu  belirt­
                                                                                                    kanunun.
                                                                                    Zaten
          miştir.  Buna  mukabü  yine  aynı  maddenin 1 inci   madığını  behrtmiştir.  kolunda 275  sayılı işçUeri ço­
                                                                nci
                                                                    maddesi,
                                                              7
                                                                                           çalışan
                                                                             bir iş
          fıkrası,  ferdî  hizmet  akitlerine grev  veya  lokavt  ğunluğu  temsil  eden  işçi  federasyonunun  veya
           baklandan  vazgeçirmesine  veya  bu  hakların kı­  iş  kolu esasına  göre  kurulmuş  işçi  sendikasının,
           sılmasına  dair  hükümler  konulamıyacağını,  şa­
                                                                                                         söz­
           yet  konulmuşsa  bunların  bâtıl  olacağını  belirt­  o iş kolundaki işyerlerini  kapsayan toplu iş ifade
                                                              leşmesi
                                                                                       olduğunu
                                                                                yetkili
                                                                      yapmaya
                                                                                                 açıkça
           miştir.  Görüldüğü  gibi,  275  Sayılı  Toplu ş  Söz­  etmiştir.  Keza  kanunun  12  nci  maddesi  de üân
                                                  î
           leşmesi,  Grev  ve  Lokavt  Kanunu  "kısmî  ser-   ve  bildiri  şartlarını  yetki  kavramının  kapsamı­
           besthk  sistemim"  çeşitli  yönlerden  kabul ederek   na  koymağa  müsait  bir  metin  getirmemiştir.
           düzenlemiştir.  Prensip  itibariyle  taraflar  iş  u-  Keza  yine  Yargıtayımız  Hukuk  Genel  Kurulu
           yuşmazhklannın   halli  hususunda  serbesttirler.  10.11.1965 tarih  ve  9/643 ve  405 sayılı  karariyle
           Fakat  bir yandan  grev  ve  lokavt  tahditleri, di­
                                                                       sözleşmesindeki
                                                                    iş
           ğer  yandan uzlaştırma  safhasından  geçme  mec­   toplu  haklarını  işverenden tahkim  şartlanmn  ki­
                                                                                                       bağla-
                                                                                         istiyen,
                                                                                                 işçiyi
                                                              şisel
           buriyeti,  grev  ve  lokavt  kararını  karşı  tarafa  rmyacağım,  tahkim şartının  işçi  sendikasiyle iş­
           bildirdikten  sonra,  bekleme  mecburiyeti  gibi çe­  veren  arasında  cereyan  ettiğini  ve  özel  hakeme
           şitli  kısıtlamalar  kanunda kabul edümiştir.  Böy­
           lece toplu iş sözleşmesi,  toplu  görüşme,  uzlaştır­  başvurmanın  teşmil  edUemiyeceğini  işaretlemiş­
                                                              tir.
           ma,  tahkim,  grev  ve  lokavt  müesseseleri  "kısmî
           serbest  sisteminin"  birer  parçası  olarak  ortaya    Bir  iş  kolunun  tümü  hakkında  değil,  bir
           çıkmaktadır.                                       kısım  işyerleri  hakkmda,  iş  kolu  esasına  göre
                                                              toplu  sözleşme  yapılabileceği  Yargıtayımız  9.
              TOPLU   İŞ SÖZLEŞMESİ     KONUSUNDA             Hukuk   Dairesinin  26.11.1965  tarihli  kararında
                YARGITAYIMIZIN       BAZI  ÖNEMLİ             belirtilmiştir.  Keza  toplu  sözleşmenin  bir  hük­
                    KAKARLARININ       TETKİKİ                münün   sözleşmeye  aykırı  olarak  uygulanmasın­
               Toplu  iş  sözleşmelerinin  yapılması  safha­  dan  mütevellit  anlaşmazlıkların  iş  mahkemele­
           sında  birinci  derecede  önemh olan konu, işçi sen­  rinde  halledileceğini,  çağrı  yetkisi  üzerine  çıkan
           dikasının  iş  kolunda  çoğunluğu  meselesidir.    ihtilâfta  Çalışma  Bakanhğı,  yahut  Bölge  Ça­
           Yargıtajnmızın  9  uncu  Hukuk  Dairesi 7.2.1966   lışma  Müdürlüğü  tarafından  verilen  kararlar
           tarihinde  E. 1252  ve  K. 10  sajalı  karariyle,  işçi  aleyhine  süresinde  Danıştaya  iptal  dâvası  açı-
           486
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13