Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

TOPLU    GÖRÜŞME     SAFHASINA     GEÇİŞ         tarafın  başvurmaları  üzerine  devletin bir organı
                                                         olarak  vazife  görecek  olan  hakem  kurulları  u-
          Bilhassa  toplu  menfaat  ujruşmazlıklarmda
     önce  toplu  görüşme  safhasına  kanunen  başvur­   yuşmazlığı  çözme  yetkisine sahip  kılınmışlardır.
      mak  zarureti  vardır.  Bu  görüşmelerde  bir  an­  Karşı  tarafın  buna  razı  olmaması  önem  taşımaz.
     laşmaya  varılırsa  toplu  iş sözleşmesi  yapılmak­  Nihayet  hakem  kurullannm kesinleşmiş  karar­
     tadır.  Bu  görüşmelerin  netice  vermemesi  halin­  larına  taraflar  uymak  mecburiyetindedirler. 275
      de  taraflarca  seçilen  birer tarafsız  aracı  ile bir   sayılı  kanunun  bu  konuya  temel  olan  19.  mad­
      üçüncü  tarafsız  aracıdan  teşekkül  eden  uzlaş­  desinin  3.  bendinin  2.  fıkrası  devamlı  tenkit
      tırma  kurulu  ile  uzlaştırma  safhası  başlar,  ta­  mevzuu  olmaktadır.  Nitekim  tenkitler  daha zi­
     raflar  bu  kurulun  çoğunlukla  aldığı  kararı  ka­  yade  bu  maddenin  kötü  tarzda  kaleme  alınmış
      bul  ederlerse  mesele  kalmaz  ve  toplu  sözleşme  olduğu  yolundadır.  Bu maddede zikri  geçen hal­
     yine  yapılır.  Kanun, uzlaştırma  kurulu  kararla­  lerde  greve  veya  lokavta karar  verilmesi kanu­
      rının  toplu  iş  sözleşmesi  hükmünde  olduğunu   nen  caiz  olmıyan  hallerde  taraflar,  özel  veya
     beürtmiştir.                                        kanunî  hakeme  başvurabilirler  denmektedir. Bu
          Şayet  uzlaştırma  safhasında  netice  alına­  hükümden,  hangi  halde  kanunî  hakeme  gidilece­
                                                                  önce
                                                            daha
                                                         ği,
                                                                                         uzlaştırma
                                                                                                    saf­
                                                                                      ve
                                                                       toplu
                                                                             görüşme
      mazsa  bu  keyfiyet  bir  tutanakla  tesbit  edilir.  halarından  geçmenin  şart  olup olmadığı,  kanunî
      Bu  tutanak  alındıktan  sonradır  ki,  işçi  teşek­  hakeme  gitmek  için  taraflardan  birinin  müra­
     külü  greve,  işveren  ise lokavta gidebUir. Demek   caatının  kâfi  sayılıp  sayılmadığı  anlaşılmamak­
      ki  uzlaştırma  kurulunda  teklifleri  kabul  edilen  tadır.  Fakat  madde  metni  kanunî  hakeme baş-
     taraf  da bu uzlaştırma  kurulu  kararını  diğer  ta­  vurulabilmes  için  aşağı  yukarı  iki şart  aramak­
      raf  kabul  etmeyince  onu  icbar  için  greve  veya  tadır:  Bunlardan  birincisi  bir toplu  iş  uyuşmaz­
      lokavta  karar  verebilir. Bununla  beraber  ken­  lığında  grev veya lokavt kararı  alınabilecek  saf­
      disince  yapılması  gereken  işlemleri  yapmıyarak  haya  gelinmiş  olmalıdır.  Fıkradaki  bu  madde­
     uzlaştırma  toplantısı  yapümasını  imkânsız  hale  de  "zikri  geçen  hallerde"  ibaresiyle bu kastedil­
     sokan  işveren  ise, lokavta, işçi teşekkülü  ise gre­  mektedir.  Demek  ki;  gerek  toplu  menfaat  uyuş­
     ve karar  vermesi  hüsnüniyet  kaidesiyle bağdaş­   mazlıklarında,  gerekse  toplu  hak  uyuşmazlıkla­
     madığı  için  ve kanunun uzlaştırma  konusundaki    rında  vaki  uzlaştırmanın  netice  vermediğinin
     gayesine  aykırı  düşeceğinden  bu  sebeple Yargı-  bir  tutanakla  alınmış  olması  gerekmektedir,
     tayımız  Ceza  Genel  Kurulunun  31.5.1965  tarih   ikinci  şart  da  grev  yeva  lokavt karan  alınması
     ve  212 esas D-7, 221 sajolı  karariyle uzlaştırma   caiz  bulunmamalıdır.  Fıkradaki  "grev  veya  lo­
     toplantısına  gelmiyen, temsilci göndermiyen  ve­   kavt kararı  verilmesi kanunen  caiz olmıyan hal­
     ya  tarafsız  aracı  seçmiyen taraf,  işveren  olduğu  lerde"  ibaresi  bu  noktayı  ifade  etmektedir.
     zaman  işçilerin  grev  yapabüeceğini,  aynı  davra­
     nışta  işçi  teşekkülü  bulunursa  işverenin  de lo­    Grev  kararı  alınması  yasak  olan  hallerde,
     kavt yapabileceğini, fakat  i}/iniyet esaslarına  ay­  toplu  görüşme  ve  uzlaştırma  netice  vermediği
     kırı  davranan  tarafın  bu  haklara  sahip  olamı-  takdirde,  taraflardan  herbiri  uyuşmazlığın  çö-
     yacaklarmı  kabul  etmiştir.                        zülmesindeki  toplu  iş  uyuşmazlıklariyle,  iş  kolu
                                                         seviyesinde  olup  da  yalnız  bir  Ude  bulunan iş­
          Grev  veya  lokavt  karan  alan  tarafın  yu­  yerlerini  ilgilendiren  toplu  iş  U3ruşmazhklannda
     karıda  sözü  geçen  tutanağı  aldığı  tarihten  itiba­  il  hakem  kuruluna,  birden  fazla  üde  bulunan
     ren  6 iş günü  içerisinde  bu kararım  karşı  tarafa
     yazılı  olarak  bildirmesi  gerektir.  Bu  bildiri  ta­  işyerlerini  ilgilendiren  iş  kolu  seviyesindeki  u-
      rihinden  itibaren  6  iş  günü  beklendikten  sonra  yuşmazlıklarda  yüksek  hakem  kuruluna  yapıl­
                                                              gerekmektedir.
                                                         ması
     taraflar  işçi  teşekkülü  ise  grev,  işveren  ise  lo­
      kavt  kararını  uygulayabUirler. Grev  ve  lokavt
     kararı  alınamıyan  haller  için  kanunumuzda  ka­      HAKEM     K U R U L U  KARARLARININ
      nunî  hakeme  başvurma  imkâm   düzenlenmiştir.                HUKUKÎ     MAHİYETİ
     Bu,  bir  mecburi tahkim sistemidir.  Yani  taraf-      275  sayılı  kanunun  37.  maddesinin  birinci
     larm  hakeme   gitme  konusunda  hiçbir  rıza  ve   fıkrasında  ifade  edildiği  gibi,  kesinleşmiş l ha­
                                                                                                  i
     taahhütleri  bulunmamasına   rağmen  yalnız  bir    kem  kurulu  kararlariyle yüksek  hakem  kurulu

                                                                                                    485
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12