Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

zim  mevzuatımızda  i§ hukuku  ve  özellikle 274   unsurlardan  olmadığı  ortaya  konmuş  ve böyle­
          ve  275  sayılı  kanunlar  bakımından  işçi  tabirinin  ce  Devlet Tiyatrosu  sanatçılarının  274  sayılı ka­
          ifadesinde  birtakım  karışıkhklar  mevcuttur.  Te­  nunun  ilgili  hükümlerine  göre,  kanun  bakımın­
          şekküllerin  personeli iş hayatını  düzenliyen ka­  dan  işçi  olduklarını  kabul  etmiştir.  Bu arada
          nunların  ışığı  altında  işçi  mi,  yoksa idare  huku­  Yargıtay  7. Ceza Dairemiz  ise 657  sayılı  Devlet
          kuna  tabi  memur  mu  oldukları  halen  münakaşa  Memurları    Kanununun      kabulünden    sonra
          konusu  olmaktadır.  Teşekküllerde  çalışan  perso­  23.11.1965 tarihinde  8260 esas ve  9170  sayılı  ka­
          nel  3659 sayüı  kanuna  tabidir.  Bu  kanun  maaş  rarında  Devlet  Tiyatrosu  sanatkârlarının  Millî
          ve  ücret  meselesini  halletmiştir.  Fakat  Anaya­  Eğitim  Bakanlığından  maaş  almaları,  Emekli
          samızın  117 nci maddesinin  tarifine  göre  me­   Sandığına  tabi  olmaları,  Devlet  Memurları  Ka­
          murlar  dışında  kalan  hizmetlilerin  memur adde­  nununun  1. maddesine  göre  de kamu   hizmeti
          dilmemesi  dolayisiyle  bu teşekküllerin  persone­  görmeleri  ve genel  bütçeden  hizmet  karşılığı al­
          linin  çalışma  mevzuatı  bakımından  durumlarını  maları  gerekçeliği  ile bunların  işçi  değil,  memur
          tesbit  Damştayımızın  ve Yargıtayımızm  birbir­   olduklarını  belirterek  grev  tertip ve ilân  edemi-
          lerine zıt  kararlariyle  henüz  aydınlığa  kavuşma­  yeceklerini kabullenmiştir.  Bütün  bu  misallerden
          mıştır.  Anayasamız  memuru tarif  ederken  "dev­  sonra  Anayasamızın  117 nci  maddesindeki me­
          letin  ve diğer  kamu  tüzel  kişilerinin  genel idare   mur  kavramını  aşan  ve  274  ve  275  sayılı  kanun­
          esaslarına  göre  jöirütmekle  yükümlü  oldukları  larla  650 sayılı  Devlte  Memurları  Kanununun
          kamu   hizmetlerinin  gerektirdiği  aslî  ve sürekli   işçi  tarifini  zedeleyen  hükümlerinin  Anayasaya
          görevleri  yapanlar"  memurlar  olarak  ifade  edil­  aykırı  bulunduğu  ve iptal  dâvası  ikame  olundu­
          diğinden  3659  sayılı  kanuna  tabi  teşekküllerin  ğu  takdirde  bu kanunların  ilgili  hükümlerinin
          genel  idare  esaslarını  yürütmedikleri  şüphesiz  iptal  edümeğe  mahkûm  bulunduğu  da aşikârdır.
          ortada  bulunmaktadır.   Bu durum    karşısında     İşçiyi  tarif  konusunda  Yargıtayımız  9.  Hukuk
          Anayasamızın   memur   tarifiyle,  3659  sayılı ka­  Dairesi  en  isabetli  görüşü  ortaya  koymuş bu­
          nunun  hükümlerine  tabi  personelin  memur  mu,    lunmaktadır.  Böylece  26.10.1965  tarih  ve 5036
          işçi  mi addedilecekleri  konusunda  Yargıtay  9.   esas,  7183  sayılı  Yargıtayımız  9. Hukuk  Dairesi
          Hukuk   Dairesinin  oldukça  yeni  iki karan  grev  kararı  hizmetin  kamu  hizmeti  olması  ve  verile­
          yönünden  memur   ve  işçi tarifini  nispeten  aydın­  cek  ücretin  yasa ile düzenlenmiş bulunması,  söz­
          lığa  çıkarmıştır.  Böylece  devlet  veya  kamu tü­  leşmenin  niteliğini  ve  bu  sözleşmenin  hizmet ka­
          zel  kişilerine  bağlı  olup,  ücretle  çalışan  perso­  bul  eden  kimsenin  hukukî  durumunu  değiştire­
          nelin  memur  değil,  işçi bulundukları  malî  hakla­  cek  unsurlardan  bulunmadığına  göre.  Sendika­
          rın  hangi  kanunla  düzenlenmiş  olursa  olsun,    lar  Kanununun  2. maddesi  ve Toplu  îş Sözleş­
          yapılan  işin  mahiyetinin  işçiyi  tarifte  esas teş­  mesi Kanununun  56,  Devlet Personel Sendikalar
          kil  edUeceği  kabul  edilmiştir.  Fakat  bu  arada  Kanununun  1. maddesi kamu  hizmeti  görevlileri
          Danıştayımız  4.7.1964 tarihli  esas:  674 ve  344  arasında  işçi  niteliği  taşıyan  ve  taşımıyanlar
          sayılı  karariyle  (içtihadı  birleştirme  kararı)  tarzında  bir  aynm yapmaları, görülen  işin  kamu
          Devlet  Tiyatrosunda  çahşanlarm  hangi  tarz ve    hizmeti  olmasmm, bu hizmeti görenlerin  işçi sa­
          şekilde  hizmete alınırlarsa  ahnsmlar  devamlı  bir  yılıp  jsayılmamasına  tesir  etmiyeceği  böylece
          âmme   hizmeti  kabul etmelerinden  dolayı  Memu­   ortaya  çıkmış  bulunmaktadır.
          rin Kanununun    1 inci  maddesinde  yazılı  tarife
          göre  müstahdem   oldukları  sonucuna  varmıştır.       Buraya  kadar  yaptığımız  açıklamalarla  işçi
          Fakat, bu karardan  üç ay sonra yine Danıştayı­     ve  işveren  uyuşmazlıklariyle,  toplu  iş uyuşmaz­
          mız  26.10.1964 tarihinde 5036 esas ve  7183  sayılı  lığı  kavramı,  grev  ve lokavt  konusu  üzerinde
          karramda   Yargıtay  9/ Hukuk  Dairesinin  kara­    durarak  memleketimizde bu konuda   uygulanan
          rma  uygun  bir şekilde  durumu  mütalâa  ederek    mevzuatın  ana  hatlarından  bahsettik.  Ayrıca
          yapüan   hizmetin  niteliğinin  kuruluş  ve  amaca  hakem  kurulu  kararlarının  hukukî  mahiyetine
          göre  bir kamu  hizmeti  olması  hahnde verilecek   de  değinerek toplu  iş sözleşmesi konusunda  Yar-
          ücretin  yasa  Ue  düzenlenmiş  bulunması,  sözleş­  gıta5;ımızın  bazı önemli  kararlarını  da hülâsaten
          melerin  nitehkleri  ve bu sözleşmelerde  hizmet    verdik.  Son olarak  da 275 sayılı  kanun  muva^
          kabul  eden  kimselerin  durumlarmı  değiştirecek   cehesinde işçinin  tarifini  yaparak  kamu  kuruluş


          488
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15