Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

I


       nu  tatlı  suya  çevirme  usuliyle  çözmek  için,  gerekli  Deniz  suyunu  tatlı  suya  çevirmek  için  bugün
       etüdlerin  de  şimdi  başlanan  etüdler  arasında  ele  alın-  çeşitli  usuller  kullanılmaktadır.
       masmı  dilemekteyiz.  İstanbul  Boğazmın  yakalan  100
       kilometre  uzunluğundadır.  Hele  Birleşmiş  Milletle­  Osmos,  suyu  dondurma,  buharla  kompresyon  ve
       rin  raporunda  belirtilen  Marmara  havzası  sahili  de  elektrodialys  uslleri  bunların  başlıcalarıdır.  İstikbal­
       İstanbul  -  İzmit  ve  İzmit  -  Yalova  arası  dahil  300  de  ise  müteaddit  destilâsyon  usullerinin  kullanılacağı
       kilometreyi  geçmektedir.  Bu  kadar  uzun  bir  sahile  anlaşılmaktadır.  Bu  usulde  tuzlu  su  ısıtılmakta  ve  al­
       yayılan  bu  büyük  şehrin  su  ihtiyacım  çok  uzak  me-  çak  tazyikli  bir  hücrede  soğutulmakta,  bu  hücrede
       safelerdeki  kaynaklardan,  Istanbula  kadar  yüzlerce  suyun  bir  kısmı  buharlaşmakta,  teksif  edilmekte  ve
       kilometre  uzunluğunda  büyük  çapta  borularla  getir­  soğutulmakta  ve  temiz  tatlı  su  haline  getirilmekte-
       mek  ve  sonra  bu  ana  borulardan  alınacak  suları  yi­  dir.
       ne  kilometrelerce  gayrı  meskûn  araziden  geçirerek  Uzun  çalışmalar  neticesinde.  Birleşik  Amerika-
       meskûn  yerlere  akıtmak  için  milyarlarca  lira  sarfı  da  bin  galon  tatlı  suyu  900  kuruşa  maletmek  müm­
       gerekecektir.  Bu  kadar  uzun  boruların  tedariki  ve  kün  olmuştur.  En  son  yapılan  ıslahat  ile  bin  galon
       döşenmesi  de  yine  uzun  bir  zamanda  mümkün  ola­  tatlı  su  180  kuruşa  maledilmiştir.  Bu  hesaba  göre,
       caktır.  Bu  uzun  sahiller  arasında  meskûn  yerlere,  de­  yani  bir  metre  hüp  tatlı  su  46,8  kuruşa  elde  edilmek­
       niz  suyunu  tath  suya  çeviren  küçük  çapta  modern  tedir.
       tesislerin  kurulması  daha  ekonomik  olacaktır.  Hele
       ilk  iş  olarak  bugün  Istanbuldan  tankerlerle  su  taşı­  Bugün  deniz  suyundan  günde  200.000  ile  600.000
       nan  Büyükada,  Heybeli,  Burgaz  ve  Kınalı  adalarına  metreküp  tath  su  yapan  tesislerin  inşasına  çalışıl­
       bu  tesislerin  derhal  yapılması  her  bakımdan  büyük  maktadır.  Bu  tesisler  kuvvet  santraliariyle  elektrik
       faydalar  sağlayacaktır.  Son  gelen  Avrupa  dergilerin­  enerjisi  üretimiyle  kombine  çalışacak  ve  hem  elektrik
       de,  deniz  suyunu  tatlı  suya  çevirmek  için  yapılan  enerjisi  ve  hem  de  tatlı  su  elde  edecektir.
       çalışmaların  ekonomik  sonuçlar  verdiği  belirtilmekte­  Bu  usul,  içme  suyu  az  olan  İsrail,  Kıbns,  Sicil­
       dir.
                                                           ya,  Halta,  Tunus,  Kanarya  Adaları  ve  Meksika  ile
                                                           Amerika  sahillerindeki  birçok  adalarda,  ekonomik
           Dünyada  bataklık  sulariyle  içinde  çok  maden  şekilde  kullanılabilecektir.
       bulunan  sulan  tatlı  suya  çeviren  çalışmalara  1930
       senesinde  başlanılmıştır.  Ilk  büyük  tesis,  1948  sene­  Halen  dünyada  en  büyükleri  24  saatte  4000  ton
       sinde  Kuveyt  Şeyhliği  için  Acem  Körfezinde  kurul­  tatlı  su  istihsal  eden  200  tesis  çalışmaktadır.
       muştur.
                                                               Hülâsa  itibariyle,  Boğazımızın  temiz  ve  berrak
           Sahillerindeki  şehir  ve  kasabaların  tatlı  suya  sulanndan,  tatlı  su  elde  etmek  için,  dünyaca  yapıl­
       muhtaç  bir  halde  olmalarını  gözönüne  alan  Birleşik  makta  olan  çalışmalardan  istifade  imkânlarımızın  da
       Amerika  hükümeti,  1952  senesinde,  İçişleri  Bakan-  araştırılmasını  dilemekleyiz.
       lıgmda  (Tuzlu  Sular)  Dairesini  kurmuştur.  Bu  daire­
       nin  direktifiyle,  evvelâ,  beş  tane  tecrübe  istasyonu  4  •—'  tstanhulun  bugünkü  su  tesisleri:
       kurulmuştur.  Bunlann  herbiri  günde  (1000)  galon  tat­  1  — Istanbulun  bugünkü  su  tesisleri,  Romalıla­
       lı  su  elde  etmek  için  tesis  edilmişti.  Küba'da  Kastro  rın,  Bizanslılann,  Koca  Mimar  Sinan  gibi  birçok
       hükümeti  Amerikan  Deniz  Limanı  olan  Guantana-  Türk  mimarlarının  ve  son  asır  içinde  Terkos  İdare­
       mo'nun  içme  suyunu  keser  kesmez  bu  tecrübe  istas­  sinin  seneler  süren  uzun  çalışmalarının  mahsulüdür.
       yonlarından  biri  olan  Kaliforcina'da  Sandiego  şeh­  Yalnız  İstanbul  bentleriyle  kemerleri  ve  çeşmeleri  için
       rinde  çalışan  tesisler  sökülmüş  ve  Küba'ya  nakledi­  son  500  sene  içinde  200  milyon  altın  lira  harcanmış­
       lerek  kısa  zamanda  faaliyete  geçirilmiştir.
                                                           tır.
           1962  senesinde,  bir  Amerikan  firması  tarafından  Avrupanm  en  meşhur  hidrolik  kitaplanndan
       Teksas'ta  bir  çukulata  fabrikasına  deniz  suyundan  birinin  müellifi  olan  Avusturyalı  Profesör  Dr.  For-
       günde  615  ton  tatlı  su  yapan  bir  tesis  kurulmuştur.  heimer,  50  sene  evvel  Istanbulda  Yüksek  Mühendis
       Haiti  Adası  yanındaki  Virgin  Adalarının  St  Croix  Mektebinin  Ders  Nazırlığına  tâyin  edildiği  zaman,
       kasabasında  halen  bir  Alüminyum  Şirketi  için  günde  Istanbuldaki  eski  su  tesislerine  büyük  merak  sarmış,
       6000  ton  tatlı  su  çıkaran  bir  tesis  kurulmaktadır.  cılık  bacaklarının  üzerinde  büyük  bir  zindelikle  taşı-

                                                                                                      439
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14