Page 4 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 4

Elektrik  İşleri  Etüd  İdaresince  yapılan    Dir kısmını  cobra metodu  ile direği  yerinden  hiç
        araştırmalarda  1958  yılında  Türkiye'de  :        sökmeden  emprenye   edersek  direk  ilâve  olarak
                                                            on-onbeş  yılık  bir  ömür  daha  kazanmış  olur.
          800  000  adet  Posta  Telefon  ve  Telgraf  İdaresinin  Bu  işlem  bir  defa  daha  tekrarlanarak  en  az  40
           44  000  »  Devlet  Demiryolları  İdaresinin
         1  400  000  »  Jandarma  ve  Emniyet  Teşkilâtmm  yıllık  ömür  temin  edilir.
          620  000  »  Orman  İdaresinin                        Böylece  40  yıl  vazife  gören  bir  ağaç  direk,
           18  848  »  Elektrik  İşletmelerinin             demir  ve  beton  direk  ile  boy  ölçüşebilir  bir  ha­
                                                            le  gelmiş  demektir.
         ağaç  direği  vardı.  Toplam  takriben  3.000.000
        dur.  Buların  çok  cüz'i  bir  kısmı  emprenye  edil­  Beton,  demir  ve  ağaç  direklerin  maliyet
        miştir.  Tamamının  emprenye   edilmediğini  ka­    mukayeseleri hakkında  kısaca  aşağıdaki  rakam­
        bul  edersek  kulanılan  direk  hacmi  600.000  m'  lara  bir  göz  atmakta  fayda  vardır.
        dür.  Ormandan  kesilerek  kullanılan  bu  direkle­     En  küçük   tepe  kuvveti  beton  (vibre  ve
         rin  vasati  ömrü  5  yıl  olduğuna  göre  her  yıl  santrifüj),  demir  ve  ağaç  direklerin  mukayese­
         120.000 m'  lük  kısmı  yeni  kesilmiş  direkler  ile
                                                                                                        bir
                                                                         edinilmesi
                                                                                   mümkündür.
                                                                                                 Ancak
         değiştirilmektedir.  Bu  rakam  bize  orman  kat-  sinden  fikir elektrik  şebekesinin  mukayeselerini
                                                            kasabanın
         liamındaki  faciayı  göstermeye  kâfidir.  Bu  du­  de  görmek  daha  faydalıdır.
         rumda  akla  ilk  gelen  fikir  katiyen  ağaç  direk
         kullanmamaktır.  Bu  ise  yazımızın  ana  fikrine      En  küçük  tepe  kuvvetli  ve  bir  biri  yerine
         aykırıdır.  Ağaç  direk  kullanmamız  bir  mecbu­  kullanılabilecek  direklerin  mukayesesi.
         riyettir.  Ancak  mutlaka  emprenye edilmiş  ağaç
         direk  kullanmamız  lâzımdır.                                              Tepe  kuvveti
                                                            Direk  cinsi   Tipi     P  Kg-.  p-w  Kg.  Vasati  ömür
             Tabiî  hali  ile  ağaç  direkler,  cinsine,  kulla­
         nıldığı  yere göre  3-10  sene arasında  çürümeden  Demir          83      300-90  240/50  40  sene
         kullanılabilir.  Göknar  3-4  senede çürüdüğü  hal­  Ağaç         10/16-22  180   150      20  »
         de  Meşe  ve  Kestane  10  sene,  bazan  daha  uzun  Santrifüj  beton  10/2  200   17,9    40  »
         dayanabilir.  En  bol  ve  düzgün  bulduğumuz  sarı  Vibre  beton  A  2     270/85  —      40  >
         çam  ve  kara  çamların  ortalama  ömrü  ise  5  se­
         nedir.                                             P  :  Rüzgârsız  tepe  kuvveti,  -w :  Rüzgâr  tazyiki.

             Ağaç   direkler  emprenye  edilirlerse  daha        Ağaç  direk,  cobra  tuzu  ile  son  20  yılda  iki
         uzun  ömür  kazanırlar.  Bir  çok  emprenye  me-   defa  ilâçlanarak  20  sene daha  ömür  kazanarak
         todları  vardır.  Türkiye'de  Kazanda  basınç  al­  demir  ve  beton  direk  ömrüne  sahip  olur.  Diğer
         tında  emprenye tesisleri  kurulmuş  olup  biri  İz­  taraftan  demir  direklerin  5  senede  bir  boyan­
         mit  - Derince'de  Devlet Demiryolları  Genel  Mü­  ması  gerekir. Beton  ve  demir direkler  40  senelik
         dürlüğüne  diğeri  Bolu  - Karacasu'da Orman  Ge­  süre  içinde  birer  defa  yer  değiştirirler.  Bütün
         nel  Müdürlüğüne  aittir.  Diğer  metodlardan  biri  bu  işlemlerde  yapılan  masraflarla  beraber  ilk
         de  dikili  ağaç  direğin  ömrünü  uzatmak veya  ye­  tesis  ve  işletme  masrafları  aşağıda  verilmiştir:
         ni  kesilmiş  direği  emprenye etmek  için  kullanı­
         lan  Cobra  metodudur.  Bu  metod  1962  yılından                                          Yıllara
         beri  PTT  İdaresi  ve  İller  Bankası  tarafından                   İlk tesis  Toplam      düşen
         kullanılmaktadır.                                  Direk  cinsi      masrafı     masraf    masraf

             Kazanda  basınç  altında  veya  Cobra  enjek-  Demir            604,—  T L .  1.054,—  T L .  26,3  T L .
         te  ve  fırça  metodları  ile  emprenye  edilen  Gök­  A t a ç      300,—  »    400,—  »   10,0  »
         nar  ve  Çam  ağaçları  en  az  yirmi  senelik  bir  Santrifüj  beton  779,—  »  979,—  »  24,4  »
         ömür  kazanmaktadırlar.                            Vibre  beton     560,—  »    760,—  »   17,7  »

             Takriben  yirminci  yılda  direk  toprağa  gir­    Görülüyor  ki  ağaç  direklerin  ilk tesis mas­
         diği'  yerde  emprenye  maddesini  kaybetmeye      rafları  ve  bakım  masrafları  diğerlerinden  çok
         başlar.  Bu  yıl  da  toprak  seviyesinde  70  cm. lik   daha  azdır.


         50
   1   2   3   4   5   6   7   8   9