Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

azalma  ile  karşı  karşıya  gelmekte;  diğer  yön­  olarak artması  ve  fakat  gelirde bir artışm  olma­
     den  ise  (Devlet  Bütçesi)  nden  bu  işler  için  köy­  ması  Belediyeleri  bu  gün  içinde  bulundukları
     lere  ayrılan  ödenekler  bu  idareler  tarafından  çok  müşkül  duruma  düşürmüştür.  Buna  misal
     sarfedümek  suretiyle  Özel  İdarelerin  hemen  he­  olarak  memleketimizde  programsız  ve  plânsız
     men  bu  konudaki yükten  tamamen  kurtarılmak­    şehirleşmenin  tipik  örneğini  veren  Ankara  Şeh­
     tadırlar.  Bu  sebebledir  ki  (Genel  İdare  Nazari-  rini  dolayisiyle  Ankara  Belediyesini  ele  alalım:
     yatçıları)  Ue  (Tatbikatçıları)  Özel İdarelerin  ta­
     rihî  fonksiyon  ve  sosyal  niteliklerinin  kalmadı­  Yıllar  Ankara  Şehrinin  Ankara  Belediyesi  Bütçesi
     ğı,  bu  yönden  bunları  Belediyelerle  birleştirip           Nüfusu           (Gelir  kısmı,  kesin
     Türkiye'de  köyden  sonra  tek  bir  mahallî  idare                              hesaplara  göre)
     vücuda  getirilmesinin  zaruretine  inanmaktadır­
     lar.                                               1950       288.586           10.443.592 TL.
                                                        1955       327.386           23.101.233 TL.
         2  —  Şehirleşme  hareketlerinin  en  geniş  öl­
     çüde  etki  yaptığı  Mahallî  İdare  topluluğu  B  e-  1960   650.067           61.038.321 TL.
     1  e  d  i  y  e  lerdir.  Belde  dahilinde  cereyan  eden  1962  717.457       88.017.909 TL.
     âmme  hizmetlerinin  %  81'inin  ifasından  sorum­  1963      804.947           90.481.411 TL.
     lu  olmak  gibi  çok  ağır  bir  görevi  yüklenen  Be­
     lediyelerin,  (hızlı  şehirleşme)  ile  yükleri  izah   Türkiye'nin  nüfus  artışı  %  4.2  olmasına
     edilemiyecek  derecede ağırlaşmış;  adeta  bu  ida­  rağmen  (Hızlı  şehirleşme  sonucu)  bu  nisbet
     releri  mefluç  hale  getirmiştir.                 Ankara'da   %  26.4'e  yükselmiş  ve  bu  yükseliş
                                                        bütçe  imkânlarına  tesir  ederek artan  nüfus  kar­
         BUindiği  gibi  "beldenin  ve  belde  sâkinleri­  şısında  orantı  ters  olarak  %  12  gibi  büyük  bir
     nin  mahallî  mahiyette  müşterek  ve  medenî  ihti­  iniş  kaydetmiştir.  (Gelir)  de  düşüş  vukubuldu-
     yaçlarını  tanzim  ve  tesviye  ile  mükellef  hükmî  ğu  için  mahallî  hizmetlerin  şahıs  başına  düşen
     bir  şahsiyet"  (1580  sayıh  Şanunun  1.  maddesi)  (Gideri)  de  düşmüş  ve  bu  suretle  Ankara  Be­
     olan belediyelerin bu  görevi  ifa  edebilmeleri için:   lediyesi  yüklendiği  âmme  hizmetlerinin  gerçeğe
         aa)   Öz  gelir  kaynakları  (Belediye  Gelirle­  uygun  surette  yapılması  için  lüzumlu  bulunan
     ri  Kanunundan  doğan  gelirler)                   büyük  yatırım  ve  büyük  çalışmaları  yapama­
         bb)   Özel  teşebbüs  ve  Belediyenin  emlâ­   mıştır.  Bu  sebepledir  ki  şehirlerin  mahaUî  ve
     kinden, bağışlardan,  genel bütçeden  yapılan  yar­  medenî  ihtiyaçları  ilerliyen  sosyal  hayat  karşı­
     dımlarla  elde ettiği  gelirler.  (1580  sayılı  Beledi­  sında  ya  hiç  giderilememiş  veya  pek  az  üerleme
     ye  Kanunundan  doğan   gelirler)  olmak  üzere    kaydetmiştir.
     başlıca  3  gelir  kajmağı  vardır.
                                                             Ç)  Bu  hal  ne  gibi  sosyal problemler yara­
         1930  yılında  yürürlüğe  giren  1580  sayılı
     (Belediye  Kanunu)  ile  Belediyelerimize  modern  tır  :
     bir  kişilik  verilmiş  ve  görevlerini  yapabilmeleri  (Hızlı  şehirleşme)  memleketimizde  başlıca
     için  de  423  sayılı  (Belediye  Vergi  ve  Resimleri)  üç  önemü  sosyal  problem meydana getirmiştir  :
     Kanununda   önemli  değişiklikler  yapılmıştır.  Bu
     hal,  1948  yılına  kadar  devam etti  ki  bu  tarihler  1  —  Köylerin  boşalması,  henüz  tarımsal  e-
     memleketimizde   (Şehirleşme  hareketleri)  hızla  konomik karektere sahib bulunan memleketimiz­
     geliştiği  yıllara  rastlamaktadır.  1948  yılında  de  yiyecek  maddeleri  ve  kalkınmamız  için  ana
     5237  sayılı  (Belediye  Gelirleri  Kanunu)  çıkarıl­  unsur  olan  sanajdde  lüzumlu  bulunan  (ham
     dı.  Gerçekten  bu  kanun  (Mahallî  Hizmetler)  in  madde)  üretiminin  azalmasına  kalkınmamızın
     yapılmasında  Belediyelere  oldukça  büyük  im­     gerüemesine  bu  suretle  tediye  muvazenemizin
     kânlar  sağlamıştır.  Ancak,  bu  tarihten  sonra   daha  fazla  bozulmasına,  (Açlık)  ın  doğmasına
     Türk   Lirası'nda  başgösteren   (Devalüasyon)      yol  açmıştır.
     kıymet  düşmesi  ve  hizmetler  maliyetinin  artma­     2  —  Plânsız  ve  programsız  olarak  nüfusu
     sı,  bilhassa  hızlı  şehirleşme  neticesi  şehirler  nü­  artıp  genişliyen  (Şehir)  de  açık  ve  gizli  işsizlik
     fusunun  (Belediye  Gelirleri)  ile  ters  orantılı  bütün  şiddetiyle  kendisini  göstermiştir.


                                                                                                    197
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12