Page 3 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 3

Şehirlerin          büyümesi            {çarşısında           motıalli        idûreierin         roiü



                                                                      15-20  Şubat  1965  tarihleri  arasında,
                                                                  (Orta  Doğu  Teknik  Üniversitesi)  nde  CENTO
                                                                  tarafından  tertiplenmiş  olan  "Mahallî  İdare­
                                                                  lerin  Milli  Kalkınmadaki  Rolü"  konıdu
                                                                  Simpozyum'a  Türk  Delegasyon  Hey'eti  üyesi
                                                                  olarak  katılmış  bulunan  Ankara  Belediyesi
                                                                  Reis  Muavini  Ali  Çankaya,  sözü  geçen  Sim­
                                                                  pozyum'a  aşağıdaki  "tebliğ"  ile  katılmıştır.
                                                                  Bu  tebliğ,  tartışmalardan  sonra  kabul  edilip
                                                                  Simpczyum  dokümanları  arasmda  yer  almış­
                                                                  tır.
                                                                           Yazan  :  Ali  ÇANKAYA
                      I.  BÖLÜM                         etkisi  yaratarak,  ya  köy  dediğimiz  küçük  yer­
         GÎRÎŞ  :                                       lerden  büyük  yerlere  çok  hızlı  bir  nüfus  akımı
         (Şehircilik)  adlı  bilim  dalında  kıymetli  bir  doğmuş  veya  küçük  yerler  birden  bire  büyüye­
     söz  vardır  :                                     rek  büyük  şehirler  meydana  gelmiştir.  Bu  akı­
         "Sokak  ve  caddeler  şehirlerin  kartviziti­  ma   ( Ş e h i r l e ş m e )  diyoruz,  bilhassa  19.
                              f
    dir."  denir.  Önemli  bir  çok ikir  ımsurlarını  kap­  yüzyıl  üe  20.  yüzyıl  arasmda,  bu  akım  veya  ge­
    sayan  bu  bilimsel  sözden  faydalanarak  diyebi-  lişmeyi  (Geometrik  Ulan)  la  oranlarsak  bir
    lirizki,  sokak  ve  caddeler  bir  şehrin  kartviziti  gerçeği  aritmetik  kesinlikle  deyimlemiş  oluruz.
    ise  şehirler  de  bir  memleketin,  bir  ülkenin  uy-  Örneğin,  1800  yılında  dünya  nüfusunun  %  2.4  ü,
    garlıkdaki  sosyal  gelişimindeki  derecesini  gös­  20.000  veya  daha  fazla  nüfuslu  şehirlerde  ya­
    teren  en  belirli  ölçülerdir;  başka  bir  deyimle  şıyordu.  1950  de  bu  nisbet  Sr  21  e,  1960  da
    şehirler  de  bir  memleketin  kartvizitidirler.    %  37  ye  yükselmiştir  (1).  Bu  hal,  memleke­
         Gerçekten  bu  esas,  insan  topluluklarının   timizde  de  aynen  vukubulmuştur.  Konumuzu,
     sosyal  nitelik  kazanmaya  başladıkları  ilk  çağ­  memleketimizin  bu  yönü  teşkil  ettiği  cihetle
    lardan  itibaren  kendisini  göstermeye  başlamış   aşağıdaki  bölümlerde  bu  noktaya  geniş  ölçüde
    tıpkı  "UBİ  SOCIETAS,   U B l  JUST  =  nerede     yer  verilecektir.
    bir  cemiyet  varsa  orada  hukukun  mevcut  oldu­      Şehirleşme  üe  uygarlığın  gelişimi  birbirle­
    ğu"  gibi,  nerede  sosyal niteükte  bir  topluluk  te­  ri  ile  paralel  olarak  yürürler.  Tarihten  önceki
     şekkül  etmişse  orada  ş e h i r ,  ş e h i r l e ş ­  çağlardan  tutunuz  da  zamanımıza  kadar  olan
    me,    ş e h i r l e r i n  b ü y ü m e s i  veih-  devrede  ve  bundan  sonra  da  "İnsanoğlunun  zih­
    tiyaçlarmın  giderilmesi  gibi  problemler  de  ken­  nî  çalışmasının  en  güzel  üriinlerine,  teşebbüs  ve
    disini  göstermiştir.  Bu  hususu  J.  J.  ROUSSEAU  başarının  en  olumlu  örneklerine"  şehirlerde
     "İnsanlar,  karınca  gibi  birarada  kaynaşmak     rastlanmış  ve  rastlanmakta  da  devam  edilecek­
    için  değU,  oturdukları  memlekete  yayılmak  için  tir.  Bu  sebepledir  ki  bâzı  S o s y o l o g l a r ,
     yaradılmışlardır."  sözü  ile  dile  getirmektedir.  uygarlığı  "birkaç  şehrin  hikâyesi"  olarak  yo­
     Bu  hal  bilhassa,  18.  yüzyıl  sonlarına  doğru  eko­  rumlarlar.  Bu  fikirde  büyük  bir  gerçek  payı
    nomik  hayattaki  büyük   gehşmelerle  kendisini    vardır.  Zirâ,  bir  yerde  uygarlığın  gelişebilmesi
    daha  fazla  hissettirmiş;  endüstri  ve  teknolojide  için  o  yerde  kesif  bir  nüfusa  ihtiyaç  vardır.
     kaydedilen  hızlı,  büyük  gelişme  ve  ilerlemeler  Müesseselerin  doğmasına,  keşiflerin  yapılması­
    insan  toplulukları  arasında  çekici  bir  kuvvet  na  en  büyük  âmil  (Beşerî  İhtiyaçlar)  olduğuna

                                                                                                   193
   1   2   3   4   5   6   7   8