Page 4 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 4

IstanbuFuîi                                  Fethi




                                                                                         Şükıü  SARAÇOĞLU
                                                                                        Sivil  Savunma  Sekreteri


              11  Mayıs  330  da  imparator  Kostantin,  Haliç'le  dığı  bozgunu»  ile  Trakya  ve  Balkanların  önemli
          Marmara   arasında  yaptırdığı  İstanbul'un,  yeni  bir  kısmını  Bizanslılardan  almış  bulunuyorlardı.
          başkent  olarak  tesisi  merasimini  yapıyordu.  Kos-   Osmanlı  Türkleri  Yıldırım  Beyazıt  zamanında
          tantin'i,  Romayı  bırakıp  saltanat  merkezini  doğu­  Istanbulu  1391,  1395,  1396,  1397  ve  1400  tarihlerin­
          ya  kaydırmasını  icap ettiren  sebepler orasında  din  de  4  defa,  1412  de  Musa  Çelebi  devrinde  bir  de­
          mücadeleleri  yüzünden  italya'nın  çekilmez  bir  hal  fa,  1428  de  II nci  Murat  devrinde  keza  bir  defa  ol­
          alması.  Romanın  İmparatorluğa  yüklenen  ihtiyaç­  mak  üzere  6  defa  kuşatmışlardır.  Bu  kuşatmalar
          ları  karşılıyamaması,  Got  ve  Pers  tehlikelerinin  çok  defa  yarım  tedbirlerle  yapılmış,  ya  da  dış  ga­
          Balkanlar  ve  Asya'da  önem  arzetmesi,  Tuna  hav­  ileler  yüzünden  orduyu  başka  görevlere  sevk  et­
          zasındaki  kavimlerin,  devleti  savunmak  için  zen­  mek  zarureti  hâsıl  olmuştur.  7  nci  muhasara  Fatih
          gin  insan  kaynağı  teşkil  etmesi gibi  hususlar  gös­  II.  Mehmet  devrinde  6  Nisan  1453  ten  29  Mayıs
          terilir,  istanbul'un  coğrafî,  askerî  ve  iktisadî  öne­  1453  e  kadar  (54  gün  sürmüş)  ve  kanlı  bir  müca­
          mi  ortadadır.  Doğu  ve  Balkan milletlerini tabiî  ola­  deleden  sonra  şehir  ele  geçirilmiştir.
          rak  etrafında  toplayabilir.  Belki bu  sonuncu sebep
          yukorıdakilerden  daha  önemlidir.                      BIZANSIN  SON  YILLARI

              Şehir  439  yılında  karadan  ve  denizden  gele­   Paleoloğ  hanedanını  kuran  Michel  Paleoloğ
          cek  tehlikelere  karşı  surlarla  çevrilmiştir.  Durum  1261  de  istanbul'u  Lâtinlerin  elinden  kurtarmıştı.
          böyle  olduğu  halde,  5  inci  yüzyılın  ortalarından  Eski  Bizans  imparatorluğu  yeniden  dirileceğe
           1453  e  kadar  birçok  milletlerin  hücumuna  uğra­  benziyordu.  Fakat başa  geçen  hükümdarlar  sade­
          mıştır.  Hunlar,  Ostrogotlar,  Avarlar.  Islavlar,  Pers-  ce  Lâtinlerle  meşgul  olarak,  Anadolu'da  büyüyen
          1er,  Araplar,  Bulgarlar,  Ruslar.  Ya  istanbul'u  ku­  Türk  tehlikesini.  Balkanlardaki  Sırp  yayılışını  ih­
          şattılar  veya  yakınına  gelerek  tehdit  etmişlerdir.  mal  etmişlerdi.  Bulgarların  geniş arazi talepleri  ve
           1079  tarihinde  Selçuk  Ordusu  Üsküdar'a  kadar  bu  yüzden  Bizansm  iç  işlerine  karışmaları  bir  ya­
          geldi.  1096  ve  1204  tarihinde  Haçlı  orduları  istan­  na,  dahilde  sürüp  giden  din  ve  mezhep  çekişmele­
          bul'u  ele  geçirdi.  1147  de  Alman  kiralı  3 üncü  Kon-  ri  devleti temelinden  sarsıyordu.  Saltanat  kavgala­
          rat  ve  Fransız  kiralı  7  nci  Lui'nin  kuvvetleri  istan­  rı  da  eksik değildi. Meselâ  I nci Andronik aleyhine
          bul'u  zaptettiler.  25  Temmuz  126rde  şehir  tekrar  torunu  müstakbel  III üncü  Andronik  isyan  etmiş,
          Greklerin  eline  geçti  ve  Paleoloğ  hanedanı  1282  savaş  1321  den  1328  e  kadar  sürmüş,  şehir  âsilere
          ilâ  1453  e  kadar  imparatorluğa  hâkim  oldu.  Bir  teslim  olmuştu.  Bir  süre  sonra  Jean  Cantacuzfene
          ara  Sırp  kiralı  Douchan  istanbul  önlerine  kadar  (1341)  imparatorluğunu  ilân  etti.  Fakat  saltanatı
          keldi  ise  de  ansızın  ölümü  üzerine  ordusu  geri  çe­  kısa  sürdü.  Yerine  başkaları  geçti.
           kildi  (1355).  Osmanlılar  1326  da  Bursa'yı  almışlar,  15  inci  asırda,  aşağı  sınıflar  doğuş  ve  zengin­
           1338  de  Boğcriçi'ne  dayanmışlardı.  1357  de  Gelibo­  lik  asaletine  karşı  isyan  halindedir.  Savaşlar  yü­
           lu'ya  geçen  Osmanlı  Türkleri,  1363  te  «Sırp  Sm-  zünden  harap  olmuş  bir  memlekette  emlâk  ve  ver-


          358
   1   2   3   4   5   6   7   8   9