Page 6 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 6

sektörün  yapacağı  yatırımın  yerini  seçmekte    hizmetlerinin  daha  seviyeli  bir  şekUde  görülme­
           müteşebbis  serbesttir.  Bu  yüzden  de  gelişmiş  sine,  öte  yandan  başta  insan  gücü  olmak  üzere
           bölgeleri  daha  emniyetli  bulmaktadır.  Devlet   mahallî  kaynaklardan  akıllıca  faydalanılarak
           hem  âmme  hizmeti  için  yatırım  yapar,  hem  de  özel  teşebbüsün  gelişmesine  yardım  edecektir.
           iktisadî  alanda  teşebbüslere  girişir.  Devletin     c)   Sosyal  erezyon  yaratan  tek  yönlü  şe­
           iktisadî  alandaki  teşebbüslerinde  verimliliğe   hirleşmenin  önüne  ancak  yeni  cazibe merkezleri
           dikkat  etmesi  de  şarttır.  Ancak  şartlar  birbiri­  kurmakla  geçilebilir.  Bu  bakımdan  Ankara,  Do­
           ne  yakın  olduğu  zaman  geri  kalmış  bölgelere  ğudan  Karadeniz'den  İstanbul'a  doğru  gelebile­
           öncelik  vermesi  lüzumu  kalkınma  plânında  be­  cek  insan  selinin  önünde  bir  baraj  vazifesi  gör­
           lirtilmiştir.
                                                              müştür.  Şimdi  de  Ankara  Ue İstanbul'un  bu  tür­
               Devletin  âmme  hizmeti  görmek  için  yapa­   lü  barajlara  olan  ihtiyacı" her  gün  biraz  daha
           cağı  yatırımlar  ve  kuracağı  tesisler  bakımından  artmaktadır.
           durum  çok  daha  başkadır.  Ve  bahis konusu  hiz­    d)   Ekonomik  erozyon  sonucu  olarak  An­
          metlerden  şimdiye  kadar  faydalanmamış   olan     kara  ve  İstanbul  gibi  büyük  şehirlere  her  yıl
           yerlerin  tercihi  yine  kalkınma  plânında  açıkça  akan  ve  toplamı  yüzmilyonları  bulan  sermaye­
           belirtilmiştir.                                    nin  bir  kısmı  cazibe  merkezlerinde  veya  çevre­
               Özel  sektörün  ilgisini  çekebilmek  açısından  sinde  kalacaktır.  Plân,  özel  sektörün  yapacağı
           devletin  âmme  hizmetlerinin  dağılışında  uygu-  işin  kuruluş  yerini  seçmekte  müteşebbisi  ser­
           luyacağı  prensiplerin  büyük  bir  önemi  vardır.  best  bırakıyor.  Belki  şimdilik  gelişmiş  bölge­
           Geri  kalmış  bölgelerin  sağlık,  eğitim,  bayındır­  lerden  geri  bölgelere  sermaye  gitmiyecektir.
           lık,  tarım...  hizmetlerinden  faydalanma  payı   Hiç  olmazsa  büyük  merkezlere  bugün  akmakta
           arttıkça  özel  sektör  buralara  doğru  yönelecek­  olan  sermayenin  bir  kısmının  yerinde veya  çev­
           tir,  ilk zamanlarda, hiç değilse  buralardan  mev­  resinde  bırakılması,  plânlı  kalkınmanın  amaç­
           cut  ileri  bölgelere  akmakta  olan  sermayelerin  larına  büyük  ölçüde  hizmet  edecektir.
           bir  kısmı  yerlerinde  kalacak,  diğer  bir  deyimle  e)   Cazibe  merkezlerinde  yetişen,  tecrü­
           ekonomik  erezyon  hafifliyecektir.                be,  bilgi  ve  görgü  kazanan  aydınların,  teknis­
                                                              yenlerin,  uzmanların  büyük  bir  kısmı  buralarda
               İnsan  gücü  başta  olmak  üzere  bütün  millî  kalacaktır.
           kaynaklarımızdan  gereği  gibi  faydalanmak  ve
           yurt  ölçüsünde  dengeli  bir  yerleşmeye  doğru       f)  Cazibe  merkezleri  çevrenin  iş  gücü  ve
           gitmek  için  yeni  cazibe merkezlerinin  kurulma-  ürünleri  için  büyük  ve  emniyetli  birer  pazar
           sma  ihtiyaç  vardır.  Yoksa  âmme  hizmetlerini   teşkü  edecektir.
           her  yere  eşit  bir  şekilde  dağıtmak  bahis  konu­
           su  olamaz.                                            g)   Memlekette  gelişmeye  elverişli  bir  çok
                                                              kasaba  ve  şehirler  vardır.  Fakat  batıdaki  bir
               Cazibe  merkezlerinin  sayısı  10-12  kadar    kaç  büyük  merkezden  bunların  durumunu  ince­
           olabilir.  Bunların  hepsinin  Ankara'nın  doğu­   lemek  ve  izlemek  kabil  olmuyor.  İşte  yeni  ku­
           sundan  seçilmesi  bir  zarurettir.  Bu  merkezlerin  rulacak  cazibe  merkezleri  bunların  hızla  orta­
           sağlıyacağı  faydalar  şöyle  özetlenebilir  :     ya  çıkmasına  ve  kalkınmanın  amaçlarına  hiz­
                                                              met  edecek  hale  gelmelerine  de  yardım  edecek­
               a)   Şimdiye  kadar  memleketin  yalnız  bir   tir.
           kaç  yerinde  toplandığı  için  bir  çok  âmme  hiz­   h)   Bazı  bölgelerin  ihmal  edildiği,  kalkın­
           metlerinden  faydalanmamış   olan  vatandaşlar,    manın  nimetlerinden  faydalandırılmadığı  türlü
           yeni  kurulacak  merkezlere yakınlıkları  ölçüsün­  tartışmalara  yol  açmaktadır.  Bunun  zamanla
           de  bunlardan  faydalanmaya  başlıyacaklardır.     huzursuzluk  kaynağı  haline  gelmesi,  ancak  ca­
                                                              zibe  merkezlerinin  hızla  kurulup  geliştirilme­
               b)   Bu  merkezlerde   toplanmış  olan  uz­
           manlar,  teknisyenler  çevrenin  imkânlarını,  ih­  siyle  önlenebUir.
           tiyaçlarını,  meselelerini  yakından  görerek  etüd    i)  Köy  kalkınmasındaki  başarı  büyük  öl­
           edebileceklerdir.  Bu  etüdler  bir  yandan  âmme  çüde  bölge  pLâncılığındaki  başarıya  bağlıdır.


           532
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11