Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

seçilen  bu  organların  çalışıp  iş  görmelerini,  kendi­  İçişleri  Bakanına  böyle  bir  yetki  tanınabileceğini
      lerine  verilen  görevleri  yerine  getirmelerini  sağla­  ayrıca  göstermiştir.
      yacak  diğer  temel  tedbirler  alınmadıkça,  mahallî  Değişiklik  kanunlarının  getirdiği  yeniliklerden
      idarelerin  kuruluş  ve  işleyişi  ilgili  ana  problemle­  biri  de  seçimle  işbaşına  gelen  mahallî  idare  organ
      rinin  halledilmesi,  özellikle  gelir  ve  personel  im­  ve  kurullarının  merkezî  hükümet  tarafından  fes-
      kânlarının  düzeltilmesi  gerçekleştirilmedikçe,  bu­  hedilebilme  yetkisinin  kaldırılmasıdır.  Anayasanın
      günkü  cansızlıklarından  kurtulmaları  beklenemez.  «Mahallî  idarelerin  seçilmiş  organlarının  organlık
          Diğer  yandan,  1961  Anayasasının  mahallî    sıfatını  kazanma  ve  kaybetmeleri  konusundaki  de­
      idarelerle  ilgili  116.  ncı  maddesinin  getirdiği  ilke­  netim,  ancak  yargı  yolu  ile  olur»  yolundaki  116.
      ler  bakımından  da  bu  idarelerin  kuruluşlarını,  gö­  maddesi  hükmü  uyarınca,  İl  Genel  ve  Belediye
      rev  ve  yetkilerini,  maliye  ve  kolluk  işlerini,  arala­  Meclislerinin  hangi  hallerde  feshedilebileceği  be­
      rında  birlik  kurmalarını,  merkezî  idareyle  bağ  v«^  lirtilmiş  ve  bu  Danıştayın  kararına  tâbi  tutulmuş­
      ilgilerini  yeniden  gözden  geçirmek  ve  gerekli  ka­  tur.  Ya2;ılı  ihtira,  rağmen  köy  işlerini  ve  kanunla
      nunları  tedvin  etmek  gerekmektedir.  İşte  konuya  verilen  görevleri  yapmayan  muhtarları  görevlerin­
      bu  bakımdan  da  bakmayı  faydalı  bulmaktayız.   den  uzaklaştırma  yetkisi  vali  ve  kajmakamlardan
                                                         alınarak  yetkili  idare  kurullarına  verilmiştir.  Di­
          I I  —  MAHALLÎ  İDARELERİMİZ     VE  SON      ğer  yandan  Köy  Kanununun  49.ncu  ve  mütakip
                KANUN    DEĞİŞİKLİKLERİ
                                                         maddeleriyle ihtiyar  meclislerine tanınan  kazaî  yet­
          Sözkonusu  değişiklik  kanunları,  mahallî  ida­  kiler  kuvvetler  ayrımı  prensibi  uyarınca  kaldırıl­
      re  organlarının  seçimiyle  ilgili  temel  ilkeler  ya­  mış  bulunmaktadır.
      nında,  bu  organların  çalışması  ve  merkezî  idarey­  Kanun  değişikliklerinin  getirdiği  bu  esaslar
      le  olan  bağıntısı  bakımından  yeni  Anayasanın  koy­  dışında  mahallî  idarelerimiz  çeşitli  problemlerle
      duğu  esaslara  uygnn  bazı  hükümler  de  getirmiş  karşı  karşıya  bulunmaktadır.  Şimdi  bunları  kısa­
      bulunmaktadırlar.                                  ca  gözden  geçirelim  :
          Belediye  Kanununda  bazı  değişiklikler  yapıl­   I I I  —  MAHALLİ  İDARELERİMİZİN      ME­
      masına  dair  307  sayılı  kanun,  «Belediye  başkan­       SELELERİNE     TOPLU    BİR  BAKIŞ   :
      lığı»  müessesesine  yeni  bir  şekil  vermiştir.  Bir  ke­
      re  başkanın  doğrudan  doğruya  halk  tarafından  se­  Mahallî  idarelerimizin  meselelerini  başlıca  ü(,
      çilmesi  büyük  bir  yenilik  olarak  ortaya  çıkmakta­  ana  grubda  incelemek  mümkündür  :
      dır.  Belediye  başkanları  aleyhinde  çalışma  raporu  1.  Genel  mahiyetteki  ve  kuruluşla  ilgili  mese­
      veya  gensoru  hallerinde  meclis  tarafından  verile­  leler,
      cek  yetersizlik  kararlarının  üçte  iki  çoğunlukla  2.  Malî  meseleler,
      alınması  mecburiyeti  ve  Danıştayın  murakabesine    3.  Personel  Meselesi.
      bağlı  tutulması  şartı  belediye  başkanları  meclisle­  Bunları  belediyelerimiz,  özel  idareler  ve  köy
      rin  bir  nevi  oyuncağı  olmaktan  bir  dereceye  ka­  idarelerimiz  bakımından  inceleyelim.  Klâsik  an­
      dar  kurtaracaktır.  Bunu  tamamlayıcı  mahiyetteki  lamıyla  mahallî  idare  sayılmayan  şehir  ve  kasaba
      bir  hüküm  de  başkanların  siyasal  partilerin  il  ve  mahalle  muhtarlıklarını  burada  ele  almayı  gerekli
      ilçe  yönetim  kururllarında  başkanlık  veya  üyelik  görmüyoruz.
      görevleri  almasının  kanunla  yasak  edilmesidir.     A.  GENEL    MAHİYETTEKİ       VE   KURU­
      Başkanlıktan  düşürülme  Danıştay'ın  nihaî  kara­        LUŞLA   İLGİLİ  MESELELER      :
      rına  bırakılmıştır.  Demokrat  Parti  devrinde  suis-  Genel  olarak  memleketimizde  mahallî  idareler,
      timal  edilen  diğer  bir  nokta  da  herhangibir  sebep­  idarî  sistemimize  hakim  olan  merkeziyetçiliğin  so­
      le  başkanlığın  boşalması,  izin,  hastalık,  işten  elçek-  nucu  olarak  daha  çok  merkeze  bağlı  büyük  canlı­
      tirme  hallerinde  yeniden  seçim  yapılıncaya  veya  lık  arzetmiyen  kuruluşlar  halinde  bulunmaktadır­
      göreve  tekrar  başlanıncaya  kadar  başkan  vekilinin  lar.  Kendilerine  kanunla  verilen  görevleri  gereği
      mülkiye  amirlerince  ya  da  İçişleri  Bakanlığınca  gibi  yerine  getirecek  imkânlardan  yoksun  bulu­
      tayini  yoluna  gidilmesiydi  (4).  Yeni  kanun,  bu  nan  bu  idarelere  tanınan  idarî  muhtariyet  malî
      hallerde  meclisin  kendi  arasından  birini  vekil  ta­
      yin  edeceğini  açıkça  hükme  bağlıyarak  bu  yanlış  (4)  Muzaffer  Akalm,  Bir  Olayın  Hikâyesi,  is­
      tutuma  bir  son  vermiş,  hangi  hallerde  valilere  ve  tanbul,  1962.

                                                                                                     487
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14