Page 3 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 3

im                Fil





                  Belediye          Seçimleriyle              ilgili     Meseleler


                                                                                     Muzaffer  AKALIN
         Mahallî  seçimler  hakkmdaki  son  kanunların   tem  her  partinin  kazandığı  oy nisbetinde  Belediye
     başlıca  hükümleri  214 sayılı  deremizin  başyazısın­  Meclisinde  temsil  edilmesini  ve  Mürakabe  yapabil­
     da  yayınlanmıştı.  Biz  bu yazımızla  Belediye  seçim­  mesini  sağlamaktadır.
     leri  konusunu  ele  alacak  ve  bazı  inceleme  ve  açık­  Sistem,  Millet  Vekili  seçiminde  olduğu  gibi iş-
     lamalar  yaparak  okuyucularımıza  yeni  hükümlerin  liyecektir.  Yalnız  tasnifi  güçleştiren,  tatbikatta, ne­
     özellikleri  hakkında  bilgi  vermeye  ve  eski  hüküm­  ticeleri  değiştirecek  kadar  önemli  bir rolü  olmadı­
     lerle  farklarını  belirtmeye  çalışacağız.         ğı  anlaşılan  tercih  işaretinin  kullanılması  Belediye
         Önce  mahallî  seçimler  hakkında  yeni  kanunlar  seçimleri  için  kabul  edilmemiştir.
     çıkarılmasına  neden  dolayı  ihtiyaç  görüldüğünü      Belediye  Başkanlarının  tek  derece  ile seçilme­
     belirtmek  isteriz.                                 si  Türk  Belediyecilik  Derneği  Kongrelerinin  dai­
         Seçimlerin  temel  hükümleri  ve  Seçmen Kü­    ma  üzerinde  durduğu  bir konu  idi.  Yeni  sistem ile
     tükleri  hakkındaki  298  sayılı  kanun  bütün  seçim­  Kongre  dileklerinden  birisi  yerine  gelmiş  bulun­
     lerde  uygulanacak  müşterek  esasları  içine  almış  maktadır.
     ve  Millet  VekiUeriyle  Cumhuriyet  Senatosu  seçim­   Batı  Dünyasında  Belediye  Başkanı  seçiminin
     leri  için  özel  kanunlar  çıkarılmıştı.           çeşitli  şekilleri  vardır.  Tek dereceli  seçim  Başkan­
         Mahallî  idareler  seçimlerinin  de,  298  sayılı  lara  fazla  yetki  verilen  yerlerde  uygulanır.  Bu  şe­
     kanun  dışında  kalan  özelliklerini  ayrı  ayrı  kanun­  kilde  seçilme,  Meclis  içinden  seçilmeye  nisbetle
     lara  bağlamak  gerekli  idi.  Zira  bu  İdareler  seçim­  Başkanlara  daha  üstün  nüfus  sağlar,  Mevkilerini
     leri  için  esas  tutulmuş  olan  5545  sayılı  Millet Ve­  sağlamlaştırır.  Ancak  bizde  Başkanların  yetkisini
     killeri  seçimi  Kanunu  yürürlükten  kalkmış  bulu­  arttırmak  düşünüldüğü  için  değil,  r.^sbî  temsil  esa­
     nuyordu.                                            sına  göre  seçilen  Meclislere  kendi  içlerinden  Baş­
         Diğer  taraftan  seçimlerin  hangi  usul  ile yapı­  kan  seçtirmek  güç olduğu  için  tele  dereceli  seçim
     lacağını,  zamanını  ve  adaylık  şartlarını  yeniden  yoluna  gidilmiştir.
     belirtmek  ve  Anayasanın  116 ncı maddesine  aykı­     Gerçekten,  Belediye  Kanunumuza  göre  Bele­
     rı  hükümleri  değiştirmek  icap  ediyordu.         diye  Başkanları  karar  organı  değil,  icra  organıdır.
                                                         Karar  organları  Belediye  Meclisleriyle  Encümenle­
         SEÇlM    ŞEKLÎ
                                                         ridir.  Belediye  Başkanlarının  en  büyük  Belediye
         Evvelce  yalınız  Belediye  Meclisi  için  seçim ya­  âmiri  ve  Mümessili  sıfatiyle  vazifeleri  1580.  sayılı
     pılırdı.  Belediye  Başkanını  Meclis  seçerdi.  Şimdi  Belediye  Kanununun  99 uncu  ve 100 üncü  madeJe-
     Meclis  için  ayrı,  Başkanlar  için  ayrı  seçim  yapı­  rinde  sayılanlardan  ibarettir.
     lacaktır.                                               Ancak  medenî  bir topluluğun  insanca  yaşama­
         Belediye  Meclisi  evvelce  çoğunluk  sistemine  sı  için  gerekli  şartlar  hakkında  fikir  sahibi  olan,
     göre  seçilirdi.  Yeni  Kanun  Belediye  Meclisi  için  Beldenin  ihtiyaçlarını  ve  kanunun  kendisine  ver­
     nisbî,  Başkanların  seçimi  için  çoğunluk  esasını  ka­  diği  görevleri  lâyıkiyle  bilen  Belediye  Başkanları­
     bul  etmiştir.                                      nın  işlere  yön  vermekte  ve karar  organlarından  ge­
         Meclis  seçimlerinin  çoğunluk  esası  üzerine ya­  rekli  kararları  almakta  büyük  tesirleri  olabilir.
     pıldığı  zaman  az bir  oy  farkiyle  bütün  üyelikleri  Başkanlık  boşaldıkça  her  defasında  yeniden
     bir  Partinin  adayları  kazanıyor,  diğer  partilerin  Başkan  seçimi  yapılması  lâzınıgelecektir  ki bu da
     Mecliste  temsil  edilerek  belde  ihtiyaçları  hakkında  hayli  ağır  bir külfettir.  Ancak  Başkanlar  için  ye
     söz  sahibi  olmalarına  imkân  kalmıvordu.  Nisbî  sis-  dek  seçilmediğinden  bu  külfete  katlanmak  zorun-

                                                                                                    481
   1   2   3   4   5   6   7   8