Page 6 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 6

3
                                                                                                                \
             inektedir  (5).  Bahçe-şehirlerin  dünya  çapındaki  et­  bazı  modern  şehircilik  ilkelerine  uyulması,  bunla­
             kilerini,  güzel  bir  değerlendirme  yazısı  ile  özetleyen  rın  örnek,  şehirler  haline  getirilmesidir.  Nüfusu  az
             Lewis  Mumford,  20  nci  yüzyılın  başlarında  yeryü­  yoğun,  arsalarının  mülkiyeti  kamusal  makamların
             zünün  şahit  olduğu  iki büyük  buluştan  birinin  uça­  olan,  yeterli  miktarda  oyun  yeri,  park  ve  bahçe  ,
             ğın  bulunması,  diğerinin  de,  bahçe-şehir  fikrinin  gibi  açık  ve  yeşil  sahalara  sahip  bulunan  yerleşme
             ortaya  atılması  olduğunu  ifade  etmektedir  (6). n­  birimleri,  bu  siyasetle  ulaşılmak  istenen  ideal  şe­
                                                         i
             giliz  şehirciliğinde  bahçe-şehirlerin  işgal  ettiği  yeri  ,  hirlerdir.  Şehir  plânlaması  prensipleri,  bu  şehirle­
             en  iyi  şekilde  tâyin  edebilmek,  yeni  şehirler  kurma  rin  teşkili  esaslarını  tesbit  ile  görevlendirilen  ko­
             politikasının  gözden  geçirilmesiyle  olur.       misyonun  nihaî  raporunda  çok  önemli  teklifler  ha­
                                                                linde  özetlenmiş  bulunmaktadır.  Alınacak  çok  ders­
                 II.  Yeni  Şehirlerin  Kurulması:              ler  ihtiva  eden  bu  teklifleri  sırasıyla  aşağıya  al­
                                                                makta  fayda  görüyoruz  (8):
                 İkinci  Dünya  Savağı  başlarında  ingiltere'de    1.  Hem  yeni  şelıir  liurmak,  hem  de  mevcut  kasa­
             sanayiin  ve  nüfusun  dağılış  problemlerini  inceleyen  balardan  bazılarım  genişletmek  uygundur.  Amaç,  hiç­
             Barlow  Komisyonu,  bahçe-şehirlcr  cereyanının  etki-  bir  zaman  sosyal  ve  fizikî  bünye  yönünden  tek  tipe
             Bahçe-şehirler,  yeni  şehirler  ve  memleketimiz  —  2  ulaşmak  olmamalıdır.  Tecrübe  ve  çeşit  bakımlarından
             si  altmda,  nüfusun  büyük  şehirlerde  daha  fazla  te­  tam  bir  özgürlüğe  yer  verilmelidir.  Yani,  yeni  şehirle­
                                                                                             bahis
             merküzünü  önliyecek  olumlu  ve  olumsuz  birtakım  rin  tek  bir  tipe  göre  planlanması genellikle konusu  olamaz.
                                                                       Bir
                                                                               şehrin
                                                                           yeni
                                                                                    nüfusu,
                                                                                                    30.000-50.000
                                                                    2.
             tedbirler  tavsiye  etmiştir.  İkinci  Dünya  Savaşının  olarak  kabul  edilebilir.  Fakat,  ilgili  mıntıka  ile  beraber,
             verdiği  kayıplarla  da  harekete  gelen  ingiliz  Hü­  nüfus  50.000-80.000  olabilir.
             kümeti,  daha  çok  Barlow  Komisyonu  raporunda       3.  Dengeli  bir  sosyal  kaynaşma  hedefi  daima  göz-
             özetlenen  tavsiyelere uyarak,  1946  yılında  çıkardığı  önünde  bulundurulmalıdır.  Ulusal  hayatın,  sınaî,  idarî,
             Yeni  Şehirler  (New  Towns  Act)  Kanunu  ile  tavsi­  meslekî,  turistik  gibi  kesimleri  mümkün  olduğu  kadar
                                                                                                           olan­
                                                                 temsil
             ye  edilen  tedbirleri  uygulama  yoluna  gitmiştir.  ların  bir edilmelidir.  Ayni  gelir  grubuna  mensup  şekil­
                                                                              toplanması
                                                                         arada
                                                                                        sonucunu
                                                                                                 doğuracak
             Londra  ve  diğer  büyük  şehirlerdeki  fazla  nüfusun  deki  ayırmalardan  sakınmahdır.
             kurulacak  yeni  şehirlere  dağıtılması,  dünya  şehir  4.  Kuruluş  yerleri  seçilirken,  memleket  ölçüsün-
             plânlaması  tarihinde  önemli  bir  olay  teşkil  etmek­
             tedir.  Çoğu,  kanunun  çıkarılmasını  takip  eden  yıl  (5)  Bahçe-Şehirler  Demeği  adını  almış  olan  bu
             içinde  olmak  üzere,  ingilizler  yalnız  Londra  civa­  derneğin  amacı,  yayın  organı  olan  Town  and  Country
             rında  14  yeni  şehir  kurmuşlardır.  Bugün  bu  şe­  Planning  isimli  derginin  her  sayısında  demeğin  amacı
             hirlerin  sayısı  15  i  bulmuştur.  Bu  şehirlerin,  işyer­  iki  parağraf  halinde  özetlenir.  Önemine  binaen,  bu
                                                                              cümleleri
                                                                                      aşağıya
                                                                                             alıyorum :
             leri,  Londra'da  bulunan  insanların  yalnız  uyumak  amacı  anlatan hayat  şartlarım  ıslâh  edecek,  sanayi  ve
                                                                    «Demek,
             üzere  gittikleri  yatakhane  şehirler  olmalarını  önle­  ticaret  hayatının  verimliliğini  arttıracak,  yeşil  arazi
             mek  üzere  sanayiin  de  oralara  gitmesi  için  gerekli  kuşaklarını  ve  tarımsal  toprakları  koruyacak,  tabiî,
             tedbirler  alınmıştır.  Yeni  şehirlerin  küçük  ve  orta  kültürel  ve  mimarî  zenginlik  kaynaklarını  teşvik  ede­
             büyüklükteki  yerleşme  birimleri  olmasına  özellikle  cek  ve  bütün  bunları  özel  ve  mahallî  teşebbüse  âzami
             dikkat  edilmiştir.  Kurulan  yeni  şehirlerin  âzami  nü­  hürriyet  tanıyan  bir  düzen  içinde  gerçekleştirecek  bir
                                                                               faydalanma
                                                                                                      öncülüğünü
             fusları  10.000  ilâ  80.000  arasında  değişmektedir.  millî  topraktaın  imar  edilecek politikasının nüfus  yoğun­
                                                                                           şehirlerde
                                                                       Yeniden
                                                                yapar.
             Bu  şehirciklere  Londra'nın  peykleri  adı  verilmiş­  luğunun  azaltılmasını,  bu  suretle  yerlerinden  edilecek
             tir.  Bu  şehirlerin  imar  ve  inşa  edilmesi görevi,  üye­  .sanayi  ve  nüfusa  yeni  şehirlerde  ve  kırlık  sahalarda
             leri  imar  Bakanlığınca  tâyin  edilen  imar  Şirket'-  yer  temin  etmek,  köylük  yerlerde  ise,  küçük  şehir  ve
             lerine  bırakılmıştır  (7).                        kasabaların  sosyal  hayatın  ve  kaliteli  hizmetlerin  üs­
                                                                tünlüklerini  yayacak  ve  tarımsal  refahı  arttıracak
                                                                gmplar  teşkil  etmelerini  sağlamak  derneğin  amaçla-
                 Yeni  şehirler  kurmak  ile  güdülen  başlıca  amaç,  rındandır.>  (Bkz.  Town  and  Country  Planning.)
             Londra'nın  ve  bazı  büyük  şehirlerin  daha  fazla  bü­  (6)  MUMFORD,  L.,  «The  Gerden  City  Idea  and
             yümesini  önlemek,  verimli  bir  şehirleşme  metodu  Modem  Planning*,  Garden  Cities  of  To-Morrow  kitabı­
             ortaya  koymaktadır.  Memleket  nüfusunun  ve  sana­  na  yazılan  önsöz,  S.  29.
             yiinin  dağılışı  meselesinden farklı  olmıyan  bu  amaç,  (7)  KELEŞ,  R.  Y., a.g.e.,  S.  186.
                                                                    (8)
                                                                                                 in
                                                                                  Country
                                                                                         Planning
                                                                              and
             yukarıda  muhtelif  vesilelerle  söz  konusu  edilmiş­  S.  29-30.  Town şehirlerin  sosyal  bünyesini  Britain,  1949,
                                                                                                             bu
                                                                        Yeni
                                                                                                    özetleyen
             tir.  Yeni  şehirler  siyasetinin  dikkate  değer  bir  ama­  maddelerin  tercümesi,  Prof.  Fehmi  Yavuz'un  hazırlan­
             cı  da,  bu  şehirlerden  her  birinin  planlanmasında  makta  olan  Şehircilik  kitabından  aimmıştır.
             52
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11