Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

IV.   BAZI   KIYASLAJMALAB         :                 Mame)    dan   m-üteşekkil   Paris  bölgesinin   her
                                                                alanda  doyma    noktasına    ulaştığı  görühnekts-
           Türkiye'de   iş  kanununa   tâbi  iş  yerlerinin     dir.  Memleket  arazisinin  9c  2  sini  teşkil  etme­
      %   28.3  ü  İstanbul'dadn-.  Sınaî  i§  yerleri  hak­    sine  rağmen  petrol  istihlâkinin  Tf  38 , yüksek
                                                                                                          i
      kında  verilsn  bazı  rakamlar,  1954  yılında  Tür­      dereceli  memuriyet   kadrolarının  fc  38 , çalışan
                                                                                                          i
      kiye'de  mevcut   smaî  işyerlerinden  %   61.3  ünü
      teşkil  eden  2267  tanesinin  Kuzey-Batı  bölgesin­      nüfusun   Çf  27.5  u,  özel  kişilerin  gelirlerinin
      de-ve  bunun   da  %   43.9  unun  İstanbul'da  top­      %   27  si,  50  den  fazla  işçi  çalıştıran  smaî  mü­
      lanmış  olduğunu     göstermektedir    (5).  Türkiye      esseselerin  %  21, ve  motorlu  taşıtlarm  %  20 si
      makitıe  sanayiine  yatırılan  sermayenin   ''/c  30  u   bu  bölgede  toplanmıştır.    Paris,  yavaş  yavaş,
      İstanbul'da  bulunmaktadır     (6).  Belediye  nüfu­      yeni  gelenlerin  gezinmesi,  ikâmeti  ve  hattâ  ne­
      su  başına  sanayide   istihlâk   edilen  elektriğin      fes  alması  âdeta  imkânsızlaşan    kapah  bir  bü­
      •280  Kw/S  olduğu   tek  şehrimiz  İstanbul'dur.         yük  şehir  haline  gelmektedir.  Her   çalışma  gü­

           Büyük   merkezlerde    toplanma,   yalnız  Tür-      nünde,    2.500.000  insan  nakil   vasıtalarında  3
      •kiye'ye  mahsus bir  olay  olarak  görülmemeüdir.        milyon   saatlik  zaman  kaybetmektedir.    Bu   aşı­
      Iktisaden  gelişme  ve  sanayileşme    (7),  özellikle    rı  nüfus  toplanması  ile  mahallî  idare  birimleri
      geri  kalmış  ülkelerde  tek  yönlü  ve  dengesiz ol­     arasında   sadece   bölge  merkezleri    teşkili  bir
      maktadır.   Birleşmiş  Milletler  Teşkilâtı  tarafm-      denge    sağlayabiür.   Avrupa    ekonomisinin    ve
      dan  yaptırılan  çok yeni bir  etüd  de,  bizde  oldu­    millî  ekonomimizin   tuttuğu   yol  da  esasen  böl­
      ğu  gibi  Atina'nın   Yunanistan'da,     Kahire'nin       ge  merkezleri  teşkilini  gitgide bir  zorunluk  ha­
      Mısır'da,   Agadir   ve  Kazablanka'nm       Fas'ta,      line  getirmektedir.   Evvelce   verimsiz    telâkki
      Tripoli'nin  Libya'da  aynı  aşırı  nüfus  toplanma-
      sımn  çeşitli  problemleriyle   uğraşmak    zorunda       edi'cn  (Güneybatı,    Aşağı  Rhâne,    Languedac)
      kaldıklarını  göstermektedir    (8).                      gibi  bölgelerin  kaynaklarmm      değerlendirilme­
                                                                si,  tarunm  makinalaşması,   Mont   Blanc'm   altın­
           Iktisaden  daha   fazla  gelişmiş  ülkelerde  de     dan  açılan  tünel  sayesinde   ulaşım   haritasının
      buna   benzer  dengesizlikler  görülmektedir.   Aşa­      değişmesi,   Avrupa'yı   saran   şoseler  ve  demir­
      ğıya   aldığımız  ve  Paris'in    durumunu    tasvir      yolları  değişikükler  arasında  sayılabilir.
      eden  pasajı  ufak  bir  isim  değişikliği  ile  aynen
      İstanbul'u   tasvir  için  kullanmakta  bir  sakınca           14  üncü  Louis   ve  Napolyon   merkeziyetçi­
      görmüyoruz     (9).
                                                                liği,  siyasal  sebeplerle   getirmişlerdi.   Fakat
           45   milyon    insanın   yaşadığı    Fransa'da       Fransa'da,   Paris  dışında,  dinamizmi ve   parlak­
      38.000  mahallî   idare  ünitesi  olduğu  halde,  Al­     lığı  ile tanınmış  büyük  şehirler  daima  var  ola­
      manya'da    sadece  24.500,  İtalya'da  ise  7.800  ko­   gelmiştir.  Bugün,    koyu   bir   merkeziyetçiliğin
      mün   vardır.    Fransada'ki   bu  38.000  birimden       tutulmasmı    haklı  gösteren  nedenler   yavaş  ya­
      35.600  ünün   nüfusu  2000  den  az  ve  2400  ünün      vaş   kaybolmaktadır.
      nüfusu   da  500 ün  altındadır.  Tarihin  daima bü­
      yük   olarak  gördüğü   ve  De  Gaulle'ün   de  yaşa­
      dığımız   yüz3ahn    gözbebeği   olmasını    istediği          (5)  Türltiye'do  Sanayileşme  ve  Yatırını  Mesele­
      Fransa   bu  kıt'aları  kaplayan  devletler  çağında       leri,  S.  28.
      küçük,   mütevazi  ve modası   geçmiş  kalmanın   ıs­          (6)  ÜNER,  C,  "Türkiye  Makina  Sanayiinin  Bu­
      tırabı  içindedir.  Hiçbir  modern  iktisadî  kudret,      günkü  Durumu   ve  Kalkınma   îmkânları"  I .  Makina
       bu  kadar  darmadağın    bir  şehirsel  ve  idarî  te­    Sanayii  Kongresine  verilen  tebliğ-,  S.  18.
       mel  üzerine  oturtulamaz.                                    (7)  YAVUZ,   F-,  adı  gecen  eser,  S.  32  -  36.
           Çoktandır,   Paris'in  alabildiğine  büyümesi­            (8)  Birleşmiş  MiJletler  Teşkilâtı  Report  of  the
       nin,  yukarıda  tasvir  edilen  dağınıklığı,  memle­      Urbanization  Survey   Mission  in  tlie  Mediterranean
       ketteki  bütün  faaliyetlerin  Paris'te  teksif  edil­    Region,  1962.
       mesi  suretiyle  giderebileceği  zehabı  mevcuttu.            (9)  " l l Faut  des  P^glons  Copitales  â  la  Franse"
       Fakat  bugün,   (Seine,  Seint-et-Oise,  ve  Seint-et-    Paris  Matcli,  25  Ag-ustos  1962.


                                                                                                                 457
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12