Page 6 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 6

3.  Yukarıda    metod   bahsinde  de  sözü  edi­     betli  olduğu  görüldükten    başka,  üç  ayn   geri
       len,  ilkokul  öğrencisi  sayısı,  okur  yazarbk,  dok­   kalmış  bölgenin  tespiti  de  mümkün   olmaktadır.
       tor,  yardımcı  sağlık  personeli,  radyo  sayısı,  be­   Bımlar:   1  —  Kastamonu   - Sinop  -  Çanku-ı  -'Ç(>-
       lediye  giderleri  gibi  çeşitli  ölçüler  teker  teker   rum.  2  —  Yozgat  -  Kırşehir  -  Nevşehir  -  Niğde
       ele  aluııp,  bir  bölgedeki  illerin  çoğunun  bu  öl­   ve  3  —  Ordu,  Sivas'tu-.            • '
       çüler  bakımından   Türkij'^e  ortalamasmm    üstün­           7.   Ankara,   İstanbul  ve  İzmir,  gerek  iktî-:
       de  mi  altmda  mı  olduğu  tespite  çalışıhrsa,  aşa­    sadî,  gerek  sosyal,  gerekse  ulaştırma  ve  bele­
       ğıdaki  tablo  elde  edilm-ektedir.                       diye, hizmetleri  bakmundan,   memlekette   en  yükr
                                                                 Eok  değerleri  temsil  etmektedirler.   Nüfusumü.-''
                                                                 zun   ve  iktisadî  faaliyetlerin  özellikle  Ankara
                           TABLO      n
                                                                 ve  İstanbul'da  toplanmasının   bunda   çok  önem-
                                                                                 i
      Coğrafî   bölgelerde,   iktisadî  ve  sosyal  şartlan      ü  rolü  olduğu nkâr   edilemez.  Ancak  bunda   da,
      baikmundan    Türkiye   ortalamasının   üstünde  olan      hatıra  şöyle  bir  soru  gelmesi  mümkündür:    İs',
                            illerin  oranı                       tanbul  ve  Ankara,   sosyal  hizmetleri  ve  iktisadî
                                                                 faaUyetleri   bakımmdan     Türkiye'nin   başta  gei
                                  Ortalamanın    üstündeki
           Bölgeler                      illerin  oram           len  [Şehirleridir.  O  halde  neden  aşırı  nüfus  te­
                                                                 merküzünü     sakmılması   ve  kaçmılması   gereken
           Marmara                          %   43.2             bir  durum   olarak   vasıflandırıyoruz?  Bu   soru­
           Ege                              %   51.8             nun   cevabı  kolaydır.   Unutmamak     gerekir  ki,
           Akdeniz                          %   33.3             şehirlerin  belü  bir  noktadan   sonra   büyümeye"
           İç  Anadolu                      %   29.8             devam    etmesi,  çeşitii  hizmet  ve  tesislerin  va­
           Karadeniz                        %   16.9             tandaşa   daha  pahahya   ve  daha  az  miktarda  ve
           Doğu   Anadolu                   %   10.2             zorunlukla   sağlanmasma     yol  açar  (4)..  Yalnız
           Güneybatı    Anadolu             %    4.9             şehir  içi  ulaştırma  hizmeti   bakımından    ifade
                                                                 etmek   gerekirse,  bugün    İstanbul'da   iş  yerine
           Bu  tabloda   da,  Doğımun,    Batıya   nazaran       varmak    için  yolda  geçirilen  zamanın  ortalama
      geriüği  fazla  açıklamaya   ihtiyaç  göstermiyecek        1  saat  civarmda   olduğu    söylenebilir.  Mesken
      şekildedir.                                                durumu,   bir  diğer  misâldir.  Bahis  konusu  ara§-.
        •  4.  İktisadî  şartlar  ve  belediye   hizmetleri      tırmanm    verdiği  sonuçlardan  biri  de,  İstanbul'.,
      bakınmadan     Türkiye    ortalamasının   üstüne   çı­     da  1.000  nüfusa  düşen  ilkokul  öğrencisi  sayısı-
     kan   iller  pek  az  olduğu  gibi,  pekçoğu  memleke­      nm   Türkiye   ortalamasmm       altmda    olduğunu
     t i n  batısmda  toplanmıştır.  Ancak,,   batıda  bile,     ortaya  çıkarmasıdır.   Buna,  üçlü  ve  dörtlü  eği­
     bu  ortalamalar    bakımından    elverişli  durum   ar-     tim  yapan   okulların  durumu   da  eklenirse,  aşı­
     zetmeyen,    yani   Türkiye   ortalamasının    altında      rı  nüfus  temerküzünün   eğitim  hizmeti  bakımın­
     bulunan    bazı  illerin  teşkil  ettiği  bir  kuşak  Bi­   dan  doyma    noktasmı   geçtiğini  farzedebilinz.  >
     lecik'ten  başlayıp     Kütahya    ve  Afyon'u   içine
     •alarak  Uşak'a   kadar   uzanmaktadır.
          5.   Elâzığ,  Sürt  ve  Artvin,  az  geUşmiş  do­          (3)  Türkiye'nin  Nüfusu,  1955.  Bu  kitaptaki  tas­
     ğunun,   iktisadî  faaliyetler  ve  sosyal  hizmetler       nife  göre,  coğrafî  bölgeler  şu  illeri  içine  almaktadır:
                                                                              :
                                                                                istanbul,
                                                                 MAKMARA
                                                                                                            Tekirdağ-,
                                                                                         Edirne,
                                                                                                  Kırklareli,
     bakırmndan     nispeten   gelişmiş  illeri  olarak  gö­     Çanakkale,  Balıkesir,  Bursa,  • Bilecik,  Kocaeli,  Sakaı-.^ ı
     rülmektedir.    Burada,   adı  geçen  illerdeki  bakır      ya;  E G E  :  tzmir,  Manisa,  Aydın,  Denizli,  Muğla;  K U ­
     sanayii  ile  petrolün  büyük   rolü  olduğu   anlaşıl­     Z E Y  A N A D O L U  :  Çankırı,  Çorum,  Amasya,  Tokat,
     maktadır.                                                   Bolu,  Kastamonu,   Zonguldak,  Sinop,  Samsun,  Ordu',
                                                                 Giresun,  Trabzon,  Gümüşhane,  Rize,  ÇoruJı;  AJiDE.
          6.   Bölgelerin   iktisadî  ve  sosyal  durumla­       NÎZ  :  Antalya,  içel.  Adana,  Hatay,  Gaziantep,  Maraş;
     rı  ile,  ulaştırma  ve  belediye  hizmetleri  seviye­      İÇ  A N A D O L U  :  Ankara,  Eskişehir,  Konya,'  NevşeMr,
     lerini  gösteren  istatistikî  bilgiler  birleştirilmek     Niğde,  Kayseri,  Yozgat,  Sivas,  Kütahya,  Afyon,  Bur­
     suretiyle,  illerin  ve  bölgelerin  genel  durum  ak­      dur,  İsparta,  Kırşehir;  DOĞU  ANADOLU  :  Erzurum,
                                                                                 Ağrı,
                                                                                                                 Tun­
                                                                                                         Bingöl,
                                                                       Erzincan,
     settiren  m.ünferit   rakamlara    varıldığı  ve  bun­      Kars,  Elâzığ,  Malatya;  Van,  Bitlis,  Muş,  ANADOLU  :
                                                                 celi,
                                                                                        GÜNEY-DOĞU
     lar  haritalara   geçirildiği  za,man,  doğunun,   ge­      Diyarbakır,  Siirt,  Hakkâri,  Mardin,  Urfa,  Adıyaman.
     r i  kalmış  bir  bölge  olarak  ele  aimmasmm    isa­          (4)  YAVUZ,   Fehmi.,  Şehircilik,  1962,  S.  114.
     456
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11