Page 6 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 6

min-şartları  ortaklara  (ucuz  ve  uzun  vadeli)  kredi  larını  takviye,  ucuz  ve  uzun  vâdeli  kaynaklar  te­
             verilmesi  gayesini  zedelemiştir.                 mini  ancak  şartlardan  biri  olabilir.
             -   Munzam  kaynaklardan  temin  edilen  imkânla-      Bugün,  varlıkla  yokluk  arasında  bocalayan
            'rıH 'Tilaştığı  rakam  ve  bankaya  intikal  etmiş  bulu­  özel  idarelere,  günün  icaplarına  uygun  yeni  bir
             nan  ortak  idare  taleplerinin  hacim,  müessesenin  hüviyet  ve  yaşama  imkânı  verilmesi  veya  ömrü  ta­
             malî  bakımından  takviyesini  aşikâr  ve  zaruri  kıl­  biîsini  tamamladığı  kabul  edilerek  vazifelerinin
             maktadır.  Herhangi  bir  Ticaret  Bankası  vasfında,  mevcut  diğer  müesseselere  devri,  mevzuatta  gerek­
             olmayan  ve  olmaması  lâzım  gelen,  vazifesi  ortak  li  değişiklikler  yapılarak  bir  yerde  belediye  teşki­
             müşterilerine  mümkün  olduğu  nispette  ucuz  ve  lâtı  kurulması  şartları  arasında  iktisadî  ve  malî
             uzun  vâdeli  kredi  vermek  olan  bankanın  bu  hede­  faktörlere  birinci  derecede  mevki  ve  ehemmiyet
             fine  ulaşabilmesi  için  öz  kaynaklarının  takviyesi  verilmesi  hatıra  gelen  tedbirler  meyanmdadır.
             ve  munzam  imkânlarının  müsait  şartlarla  temin  Belediyeler  Kanunu;  kaza  ve  vilâyet  merkezlerin­
             edilecek  kaynaklara  inhisar  etmesi,  uzun  vâdeli  ve  de,  nüfus  kaydına  bakılmaksıznı,  belediye  teşkilâ­
             ucuz  faizli  olmayan  munzam  kaynaklarını,  özel  ka­  tı  kurulmasını  âmirdir.  Keza;  nüfusu  2  binin  üs­
             nununun  verdiği  selâhiyet  hudutları  içinde  şahıs  tünde  olan  kasabalar  için  de  aynı  mecburiyet  var­
             ve  müesseselere  açacağı  kredilere  ve  kasa  kolaylık­  dı.  Ayrıca;  kanun,  lüzumlu  gelire  sahip  bulunma­
             larına  hasretmesi  lâzım  gelir.                  ları  şartiyle  birkaç  köy  veya  mahallenin  birleşti­
                                                                rilmesi  suretiyle  belediye  teşkilâtı  kurulmasına  ce­
                 Yukarıda  izahına  çalışılan  hususlar  bankanın  vaz  vermektedir.  Ortak  belediyelerin  zatî  kudret­
             öz  kaynaklarının  takviyesi  lüzumunu  aşikâr  olarak  sizliklerini  tevlit  eden  âmillerden  biri  de  bu  hü­
             göstermektedir.  Kanaatımızca;  İller  Bankası  prob­  kümler  ve  tatbikattaki  inhiraflardır.  İç  politika
             leminin  düğüm  noktası  budur.  Bngüiı,  banka  en  mülâhazalariyle  tesis edilen  kazalar,  biribirlerinden
             haklı,  âcil  ve  zaruri  talepleri  dahi  karşılayamıyacak  kilometrelerce  mesafedeki  köylerin  birleştirilmesi
             durumdadır.  Gerek  munzam  kaynaklardan  temin    suretiyle  kurulan  belediyeler  bu  aksaklıkların  mi­
             edilen  paraların  taksit  ve  faizleri,  gerek  taahhüde  salleri  cümlesindendir.  Malî  zaviyeden  kuruluşta
             bağlanmış  işlerin  sitüasyonları  ve  yeni  talepler  mü­  ölü  olan  belediyelerin,  mükellefi  bulundukları  va­
             esseseyi  şiddetle  tazyik  etmektedir.  Bu  müşkül  du­  zifeleri  ifa  etmeleri  mümkün  bulunmadığı  gibi,
             rumun  izalesi  bir  taraftan  malî  büııyenin  takviye­  teknik  zaviyeden,  finanse  edilmeleri  de  caiz  dejli  -
             si,  diğer  taraftan  malî  bünyeyi  sarsan  bazı  arızî  dir.  Yabancı  memleketlerde  bir  belediyenin  hususi
             âmillerin  bertaraf  edilmesi  ve  nihayet,  yine  bu  hu­  finansman  müesseselerinden  hemen  hemen  bir  ta­
             suslara  müteveccih  olarak,  isabetsizliği  anlaşılmı,^  cir  gibi  istikraz  yapma  imkânlarına  sahip  olmala­
             veya  zaman  faktörü  muvacehesinde  değerini  kay­  rı  mümkündür.  Türkiye'nin  şartları  bakımından
             betmiş  hükümlerin  tadil  ve  ıslâhı  suretiyle  müm­  bu  derecesini  düşünmeye  lüzum  yoksa  da  hususi
             kün  olabilir.                                     kanunla  ve  ortak  müesseseleri  finanse  etmek  gaye­
                                                                siyle  kurulmuş  olan  İller  Bankasının  da  kredi  tev­
                 Burada  bu  noktaların  teşrihine  çalışacağız:
                 1)  Malî  bünyenin  takviyesini  zaruri  kılan  se­  zi  edebilmesi  için  ortak  idarelerin  bir  nispet  dahi­
             bepler  daha  ziyade  ortak  idarelerin  malî  imkânla­  linde  malî  kudrete,  ödeme  gücüne  sahip  bulunma-
             rının,  muhtelif  kanunlarla  kendilerine  tahmil  edil­  laruıa  zaruret  vardır.  Bankanın  malî  bünyesini
             miş  bulunan  vazifelerin  ifasına  yeter  olmamasıdır.  takviye,  ortak  idarelerin  malî  ve  iktisadî  yeterlili­
             Ancak;  mevzuu  sadece  bankanın  imkânlarını  tak­  ğinin  sağlanmasına  matuf  tedbîrlerle  birlikte  kıy­
             viye  zaviyesinden  düşiınmek  hatalı  olur.  Finansma­  met  kazanabilir.
             nı  yapacak  müessesenin  taliatı  kadar  ve  hattâ  da­  Bankanın  itibarî  sermayesi  1959  yılında  600
             ha  mühim  olarak,  finansmandan  istifade  edecek  milyon  liraya  iblâğ  edilmiştir.  Bunun  2/5'i,  yani
             idarelerin  takati  bahis  mevzuudur.  Yukarıda  arz-  240  milyon  lirası  belediyelerin  taahhüdü  altında­
             edildiği  üzere;  ortak  idarelere  tahmil  edilen  vazife­  dır,  Özel  idarelerin  hisse  durumu  da  aynıdır.  Ge­
             lerle  bu  vazife  ve  hizmetlerin  ifasını  sağlıyacak  ri  kalan  1/5  nispetindeki  120  milyon  liralık  hisse
             imkânlar  arasında  bugün  büyük  bir  uçurum  var­  de  köylerin  taahhüdünü  teşkil  etmektedir.  1959  so­
             dır.  Bu  boşluğun  sadece kredi  yolu  ile  izalesi  müm­  nunda  toplanan  sermaye  miktarı  129  milyonu  be­
             kün  ve  doğru  değildir.  Bu  itibarla;  dâvanın  ras­  lediyelere,  51  milyonu  özel  idarelere  ve  22  milyo­
             yonel  bir  şekilde  hallinde  İller  Bankasının  imkân­  nu  köylere  ait  olmak  üzere  202  milyona  baliğ  ol-


             52
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11