Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

Bu  gibi  mahzurları  önceden  bertaraf  etme­  ya  konulması  gerekmektedir.  Böylece   imar
           nin  en  çıkar  yolu  şehrin  imarını  ve  gelişmesini  programları  birinci  derecede  önemli  işlerin  bi­
          kendi  akışına  bırakmamak,  düzene  sokmak  ve     rinci  plâna  aknmasım  sağlar.
           plâna  bağlamaktır  (7).  Bugünkü  ve  gelecekteki     Artık  politik  maksath  ve  gösterişçi  proje­
          ihtiyaç,  imkân  ve  kaynakları  inceden  inceye  tet­  ler  yerine  beldenin  gerçek  ve  sosyal  faydasma
          kik  edildikten  sonra  şehrin  gelecekte  alacağı  yararlı  projeler  ön  plâna  alınmıştır.  Meselâ,
          şekli  gösteren  imar  plânlarmm  yapılması  şehir  halkın  yarıdan  fazlası  elektriği,  suyu,  yolu,  ka­
          plânlaması  faaliyetinin  şüphesiz  ki  önemli  bir  nalizasyonu,  otobüsü  olmayan  semtlerde  gayri
          safhasıdır.  Halkın  ihtiyacına  ve  rahatına  yara­  sıhhî  gecekondularda  otururken,  lüzumundan
          yan,  şehirde  bir  mekân  işgal  eden  her  bina  ve  fazla  geniş  ve  gösterişli  caddeler,  meydanlar
          tesisin  nerede  yer  alacağı  imar  plânlarında  be­  açmak  yoluna  gidilemez.
           lirtilir.                                              İmar  programlarının  diğer  bir  faydası  da
               Her  bina  veya  tesisin  artık  plânda  kendine  giderlerin  yıllara  dağıtılması  ve  önceden  belir­
          ayrılan  yerde inşa  edilmesi  mümkündür.  Meselâ,  tilmesi  suretiyle  belediyenin  ayağmı  yorganına  -
          yeniden  yol  açılması  veya  mevcut  yolun  genişle­  göre  uzatmasını  sağlamasıdır.  Belediyenin  bu
          tilmesi,  ancak  plânm  koyduğu  yol  şebekesine    gibi  yatırımları  yapabilmesi  için  borçlanma  yo­
          uygun  olmak  şartı  ile mümkün  olabilecektir. Bu­  luna  gitmesi  gerekebilir.  Fakat  bu  borçlanma­
          nun  gibi  yol  açılması  veya  genişletilmesi  için  nın  da kanunla çizilmiş  bir sınırı  vardır.  Bu sını­
          ileride  hangi  gayrimenkulden  ne  kadar yerin is­  rın  ötesine  geçilmesi  veya  üstüne  çıkılması  ile­
          timlâk  edileceğini  belediye  de,  emlâk  sahibi  de  ride  belediyeyi  malî  sıkıntıya  götürür  (10).  İşte
          plândan  kolayca  öğrenebilir.  Bunun  bilinmesi   imar  programları  belediyelerin  bu  sınırlar  için­
          ner  ikisi  bakımından  da  önceden  gereken  ted­  de  kalmasına  da yardım  eder.
          birleri  almak,  hesabını  bilmek  ve  ayarlamak        Bu  bakımdan  İstanbul  Belediyesinin  diğer
          hususunda  büyük  faydalar  sağlar.                belediyelerden  farklı  bir  durumda  olduğu  ileri
               Demek  oluyor ki, imar ve şehircilik  hareket­  sürülemez.  Onun  da  gelirleri  giderlerini  karşıla­
          lerinin  mihrak  noktası  şehrin  gelecekteki  şekli­  yamaz  durumdadır.  Fakat,  zamanın  Başbakanı­
          ni  gösteren  imar plânıdır.  Halbuki,  İstanbul'un  nın  tesiri  ile  belediye  malî  takatim  ve  smırmı
          usulüne  uygun  olarak  yapılmış  ve  yetkili  ma­  aşan  bir  yıkım  ve  istimlâk  faaliyeti  macerası­
          kamlarca kabul edilmiş bir plânı  yoktur. Plân  ol­  na  atılmıştır.  O  kadar  ki,  500  milyon  lira  civa-
          mayınca  girişilen  imar hareketlerinin  ne  derece­  rmdaki  1959  yıb  bütçesinin  375  milyonunun
          ye  kadar müsbet  sonuçlar  sağhyabileceğini  kes­  borçlanma  yolu  ile  karşılanması  zorunda  kahn-
          tirmek  güçtür.                                    mıştır  (11).  Bu  borçların  nereden  ve  nasıl  sağ­
              İstanbul'daki  imar  hareketlerini,  sırasını,  lanacağı  gerekçede  belirtilmemiş  bulunuyordu.
          öncelik  ve  önem  derecesini,  bu  hareketlerin  ge­   Sabık  Başbakan  imar  işlerinin  finansmanı­
          rektirdiği  giderleri,  bunlarm yıllara  dağıhşmı  ve  nın  "Kristof  Kolomb'un  yumurtası  gibi  bir  ef­
          nasıl  karşılanacağmı  gösterir  bir programa  ria­  sun"  olduğunu  açıklıyordu  (12).  Sonradan  bu
          yet  edildiği  de  iddia olunamaz.  Halbuki mevzua­  yumurtanın  esrarı  çözüldü  ve  İstanbul'a  yapı­
          tımız  belediyelerin  imar  ve  inşaat  işlerini  dü­  lan  yardımın  miktarı  belediyenin  kamulaştırma
          zenli  ve  programlı  bir şekilde  yürütmelerini  em­  borçlarını  ödeyebilmesi  için  50  milyondan  100
          retmektedir.  Belediyeler  imar  plânlarım  tatbik  milyona  çıkarıldı  (13).  Bunun  da  borçları  te­
          etmek  üzere  kendi  malî  imkânlarına  göre  dörder  mizlemeğe  yetmediği  belediyenin  arsa  ve  emlâk
          yılhk  imar  programlan  hazırlamak  ve  uygula­   satışına  gitmesinden  anlaşılmaktadır.
          mak  mecburiyetindedirler  (8).  îmar  hareketle­       Emlâk  satışı  modern  belediyecilik  ve  şehir­
          rinin  uzun  vâdeli  programlara bağlanması  mec­  cilik  siyaseti  bakımından  çok  tehUkeli  bir  yol­
          buriyetinin  çeşitli  sebepleri  vardır  (9).      dur  (14).  Zira,  şehircilik  hareketleri  toprak  ü-
              Belediyelerin  malî,  teknik  ve  personel  im­  zerinde  cereyan  etmektedir.  Şayet  belediyeler
          kânları  yapılacak  işlere  nazaran  yeter  değildir.  elindeki  arsa  ve  binaları  satarsa  ileride  girişe­
          Bütün  işlerinin  hepsinin  aynı  zamanda  yapılma-  cekleri  imar  hareketlerinde  aynı  yerler  için  da­
          sma  ne  lüzum  ne  de  imkân  vardır.  İhtiyacın  şid­  ha  yüksek  kamulaştırma  bedelleri  ödemek  zo­
          deti,  önemi  ve  önceliği  bakımından  işlerin  sıra­  runda  kalacaktır.  Ankara'da bunun  çok  acı ör-


          56
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15