Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

r




            K İ R A                    K A N               U N          U M U Z



                                                                              Habib  Edib  TÖREHAN


         İkinci  Dünya  Harbinin  başlangıcındanberi    şaatın  bir  çoğunu  karaborsa  üzerinden  yapma­
     geçen  yirmi  sene  içinde,  dünyanm  hemen  her   ya  mecbur  olduk.  Arazi  fiyatları  da  spekülâs­
     köşesinde  mülk  sahibi  ile  kiracı  dâvası  vardır.  yon  halinde  çok  yükselmiş  bulunuyordu.  İpotek
     Harp  çıkar  çıkmaz  bütün  memleketler  kiraları  borçları  ağır  vergilere  tâbi  bulunduğundan  yeni
     dondurmuşlardı.  Bunun  fena  tesirleri  ilk  zaman  binaların  inşaatı  çok  pahahya  maloluyor,  buna
     larda  hiç  hissedilmemiştir.  Çünkü  pek  çok  in­  bir  de  mal  sahibinin  fırsattan  istifade  arzusu
     san  müesseseerini  kapayarak harp sahasına  git­  eklendiği  zaman,  muazzam  bir  kira  artışı  husu­
     miştir.  Onların  aüeleri  de  evlerini  kapayarak  le  gelmiş  bulunuyordu.
     akrabalarının  yanına  sığınmışlardı.  Fakat  har­    .  Diğer  taraftan  eski  binalar  mevzuunda  ki­
     bin  bitiminde,  harpten  dönenler  yeni  iş  yerleri  racı  ile  mal  sahibi  arasında  daima  acıklı  sahne­
     tutmak  istediler.  Diğer  taraftan  harp  yüzünden  ler  cereyan  ediyordu.  Ya  mal  sahibi  kiracısını
     yuvalarını  terk etmiş  aileler  de,  tekrar  dönerek,  eziyor,  onu  yuvasından  etmek  için  binbir  çare­
     evlerine  yerleşmeğe  başladılar.  Ve bilhassa  harp  ye  baş  vuruyor,  yahut  da  bunun  aksine  zalim
     yüzünden  geri  kalmış  izdivaçların  artması,  ev  ve  kahir  bir  kiracı  kanundan  istifade.ye  çalışa­
     ihtiyacının  artmasına  ve  dolayısı  ile  büyük  bir  rak,  1 —  8  odah  bir  evde,  iki  odayı  kiralıyamı-
     mesken  buhranı  doğmasına  sebep  oldu.
                                                        yacağı  cüz'i  bir  paraya  oturuyordu.
          Bu  yüzden  Avrupa'nın  her  köşesinde  yeni       Bu  kiracılardan  çoğu  içlerinden  kendileri­
     inşaata  büyük  bir  ehemmiyet  verilmeğe  başlan­  nin  haksız  olduklarını  tasdik  etseler  bile,  mal
     dı.  Hükümetler  yeni  inşaatı  teşvik  için  bunların  sahibinin  çok zararına  olan  bu  kanundan  istifa­
     kiralarını  serbest  bırakmağa  başladılar.  Fakat  de etmeyi  büyük  bir  zevk  addediyorlardı.  Bizim
     diğer  taraftan,  bir  çok  memleketlerde  bugün   esefle  söyleyeceğimiz  nokta,  ortadaki  kanunun
     hâlâ  dondurulmuş  olan  kira  kanunu  hâkimdir.   mevcudiyetine  rağmen    bunu  tatbik   şeklinih
     Bunun  haklı  veya  haksız  bir şey olduğu  hakkın­  herkesin  keyfine  ve  kurnazlığına  kalmış  olma­
     daki  münakaşalar  hâlâ  devam   etmektedir.       sıydı.  Hakikatte  bu  kanun  âdeta  mevcut  değil­

          Bizde  de,  harbin  başlangıcında  harbe  gir­  di.  Zaman zaman  biçare  ve  zavalh  insancıkların
     miş   olan  memleketlerde  olduğu  gibi  kiralar   mahkûm    olduklarını  görüyorduk.
     dondurulmuştu.  Harpten  sonra  yeni  inşaatı  teş   .  Biz  bu  facianın  aldığı  şekli  ve  şimdi  yapıl­
     vik  maksadı  ile  tıpkı  Avrupa'da  olduğu  gibi  ması  icabeden  noktaları  muhtelif  memleketler-   *
     kiralar  serbest  bırakıldı.  Ancak,  Avrupa  ile  bi­  de  yaptığımız  tetkik  ve  müşahedelere  dayana­
     zim   aramızda  hayli  fark  vardır.  Çünkü  biz   rak  bundan  sonraki   yazılarımızda  size  anlat­
     uzun  zamanlar  malzeme  noksanı  yüzünden  in-    maya   çahşacağız.






















                                                                                                     55
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14