Page 8 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 8

de  bir  tekâmül  merhalesi  teşkil  eden  bu  yeni     îhtisap  ağalarının  vaktiyle  istanbul  ve
           kuruluşun  unvanı  1825  de  Yeniçeri  ocağmm       taşrada  şehrin  inzibat  ve  asavışma  taallûk  eden
            igasından  sonra  (îhtisap  nazırlığı)  olmuştur,  bazı  yetkileri  sonradan  Ases  başı.  Bostancı
            îhtisap  Nazırları  bir müddet  sonra  devletin  res  başı,  Topçu  başı,  Su  başı  gibi  müstakil  zabıta
            mî  teşrifatına  da  dahil  olmuştur.              âmirlerine  intikal  etmiştir.
                Yukarıda  kısaca  anlattığımız  gibi  vazifesi­    Bir  zamanlar  muhtesipler  yalnız  şehir  ve
            nin  hudutları  genişleyen  ve  zamanla  muhtesip,  Belediye  işlerinden  veya  beldenin  normal inzibat
            ihtisap  emini,  Îhtisap  ağası,  daha  sonra  Îhtisap  işlerinden  başka  bekâr  odalarını,  meyhaneleri,
            Nazırı  unvanını  alan  istanbul  Belediye  Reisle­  eğlence  yerlerini  de  teftişden  geçirir;  arabacı,
            rinin  maiyetlerinde  vaktiyle  icra  vazifesi  gö­  gayıkçı,  beygirci  esnafını  da  kontrol  ederek  at
            ren  kol  oğlanları  ile  mülâzimler,  memurlar  var­  veya  arabaya fazla  yükleyenleri  kayığa  haddin­
            dı.  Evliya  Çelebinin  ifadesine  göre  bunların  den  fazla  insan  dolduranları  cezalandırır  ve  bu
            sayısı  üç  yüze  yakındı.  Bunlar  esnafı,  bilhassa  suretle  ahlâkî  ve  içtimaî  bakımdan  öyleyici  bir
            fırıncı,  aşçı,  hamamcı,  hancı,  kahveci,  hammal  vazife  de  görürlerdi.
            gibi  iş  adamlarını  ve  gıda  maddeleri  satan  ka­
            sap,  bakkal,  yemişçi,  manav,  tathcı,  börekçi  gi­  îhtisap  Nazırhğı  makamı  Abdülmecit  dev­
            bi  sabit  ve  seyyar  satıcıları  sıkı  bir  kontroldan  rinde  1854  yılında  iga  edilerek  yerine  şehir-
            geçirir,  eksik  tartan,  pahah  satan,  bozuk  mal  eminliği  teşkilâtı  kurulmuştur.  Şehireminhği  ve
            çıkaran  veya  şehrin  nizamını  bozan  kimseleri  onu  istihlâf  eden  Belediye  Reiöliği  teşkilâtı  ça­
            dayak  falaka,  tomruk  cezalarına  çarptırırlar-  ğımız  da  henüz  hatıraları  canlı  bulunan  birer
            dı.                                                merhale  olmak  itibariyle  bu  hususda  fazla  iza­
                Koloğlanları  ile  mülâzimlerin  bir  vazifesi  hata  lüzum  görmüyoruz.  Şu  kısa  mukaddime
            de  Belediye  gelirlerini  toplamakdı.  Vergi  ve  re­  ile  Belediyeciliğimizin  ilk  çağlarını  ve  gelişme
            sim  tahsilinde  haksızlık  edenler  alehine  kadıya  safhalarını  sırasiyle  gözden  geçirdikten  sonra
            şikâyet  edilir,  kadılar  mazlüm  mükelleflerin   gelecek  yazımızda  asıl  maksadımız  olan  fiat
            haklarını  korurlardı.                             murakabesi  bahsine  döeneceğiz.








































            54
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13