Page 3 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 3

TÜRKİYE'DE                             BELEDİYELER                                 VE


         KARŞILAŞTIĞI                                YENİ              PROBLEM


                                                                                  Hasan  Refik  ERTUĞ


          1839  tarihinde  ilân  edilen  Tanzimat  ferma­  değiliz. Hattâ  bunlara verilmiş  olan mahallî  hiz­
     nından  sonra, memleketimizde Avrupa idare  hu­     metlerden  bir  çoğu  lâaşarılamadığı  için  Hükü­
     kukunun   esasları  belirmeğe  başlamıştır.  Cum­   mete devredilmiştir.  İlerisi  için  de  ümitli  bir  ge­
     huriyet  kuruluncaya  kadar  bu  alanda  yapılan    lişme  beklenmemektedir.
     iş.  Batı  dünyasından  bahusus  Fransa'dan  bir
     kısım içtimai  ve  hukuki  müesselerin  olduğu  gibi    Türkiye'nin  sür'atle  artan  nüfusu  ve  bu  nü­
     naklinden  (transplantion)  ibaretti. Tarihî  mües­  fusun  git  gide  şehirleşmesi  Türkiye  Belediyele­
     seselerimizin  gelişimine  uydurulmayan  bu  nakil  rini  çok  çetin  yeni  meselelerle  karşılaştırmak­
     hareketinin  başarılı  olduğunu  ve  iyi verim  ver­  tadır. Nüfus  artışının  ve yeni doğan bazı ihtiyaç­
     diğini  kimse  iddia  edemez. İşte  Vilâyet  Hususî  ların,  köy idarelerini dahi tazyik etmekte olduğu
     idareleri  ve  Belediyeler  de  bu  arada  memleke­  görülmektedir.  Biz,  bu  yazunızda  gerek  beledi­
     timize  intikal  eden  müesseselerdendir.  Köy  de­  yelerin,  gerekse  köy  idarelerinin  karşılaştıkları
     diğimiz  idare ünitesi,  çok eskidenberi mevcut  ve  meselelerin bazılarını  tahlil  etmek  istiyoruz.
      yaşayan  bir  varlıktı.  Cumhuriyete  kadar  köy       Nüfusu  50.000  den  fazla  şehirlerin  sayısı,
      idaresinde  beUi  başlı  bir  değişikhk  yapılmış  de­  1927  yılında  ancak  5  iken  bugün  17  ye  yüksel­
     ğildir.                                             miştir.
          Memleketimizdeki   mahallî  idareler üç  tip­      Öte  yandan,  nüfusu  50.000  den  fazla  olan
      tir  :                                             şehirlerde  oturan  halkın  miktarı,  1927  de
          1  —  Merkezi  idarenin  bir  cüz'ü  olan  Vilâ­  1.054.000 den  ibaret  iken  bu  miktar  1955  yılın­
      yetler,  aynı  zamanda  müstakil  bütçesi  ve  ayrı  da  3.142.000 olmuştur.  İstatistiklere  göz atacak
      personeli  olan  birer  amme  hükmü  şahsıdırlar   olursak,  Türkiye'de  şehirlerde  yaşayan  nüfu­
      ve  sırf  o vilâyete  mahsus bir  kısım  mahallî  hiz­  sun  yarısına  yakın  bir  kısmının  50.000  den  yu­
      metleri  görmekle  mükelleftirler.                 karı nüfuslu  şehirlere toplandığını görmek  müm­
                                                         kündür.
          2  —  Nüfusu  iki bin  kişiden  fazla  olan  köy­
      lerimizde,  kasabalarımızda  o  yerde  oturan  hal­    Türkiye   nüfusunun  her  yıl  ortalama  ola­
      kın  mahallî  mahiyetteki müşterek  medeni ve  iç­  rak  750.000  kişi  arttığını  da  hatırlatçıak  iste­
      timaî  ihtiyaçlarını  karşılamak  üzere,  kurulan  riz.
      Belediyelerde  birer  mahallî  idaredir.               Bu  rakamlar  bize belediyelerin  ve  köylerin
                                                         yeni  problemler  karşısında  bulunduğunu  anlat­
          3 —   Nüfusu  Belediye  kurmağa  müsait  ol­
      mayan  köylerde  köy  idaresi  câridir  ve  Köy  Ka­  mağa  kâfidir  sanırız.  Sür'atle  artan  nüfusumu­
      nunu tatbik  olunur.                               zun  mühim  bir  kısmı  da  sür'atle  şehirlere  ak­
                                                         maktadır.
          Bu  üç  mahallî  idare  tipinden  ilki  olan  Vilâ­
      yet  Hususî  İdarelerinin,  bugünkü  statüleriyle      Bu  basıncın  tesirini  karşılamak  için  :
      memlekete  fazla  fayda  sağlayacaklarına  kaani       Şehirlerin  her  bakımdan  imarı,  yeni  yollar


                                                                                                   439
   1   2   3   4   5   6   7   8