Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

4  —  Kira  kontrolünün  ilgasından  vazgeç­       6  —  Belediye  Encümenleri  ve  kira  takdi­
     me  :                                              ri  işi.
         6084  sayılı  kanunla  derpiş  edilen  serbesti­   Şimdi  bu hususları  ayrı  ayrı  kısaca  gözden
     ye  geçiş  tarihleri  yaklaştıkça,  tahditlerin  kal­  geçirelim  :
     dırılmasına  sebep  teşkil  eden  tahminlerin  ger­
     çekleşmediği  görülüyor,  mesken  buhranı  azal-       1  —  Yapılacak  Zamlar  :
     madığı  gibi  kiralarda  da  büyük  yükselme  te­      Bu  kanun,  1939  kiralarına  nazaran  bazı
     mayülü  kendini  hissettiriyordu.  Meclise  getiri­  zamların  yapılmasını  derpiş  etmektedir;
     len  muhtelif  tasarılarla,  tahdit  sisteminin  ta-
     dilen  devamı  cihetine  gidilmesi  teklif  olunuyor­  A)  1939  da  mevcut  olan  binalarda,  mes­
     du.  Ticarethane  kiralarının  serbest  bırakılaca­  kenler  için  1939  kiralarına  %  20,  meskenden
     ğı  1/1/1955  tarihinden  önce  yürürlüğe  giren   gayrı  yerler  için  '/<  400  e  kadar  zam  yapılma­
     6445  sayılı  kanunla  bu  tarih  altı  ay  sonarsına  sına  müsaade  olunmuştur.
     yani  1/6/1955  tarihine,  bırakıldı.  Bilâhare, Bü­   1939  yılı  kira  bedelleri  mukavele  ile  belli
     yük  Millet  Meclisinde  kurulan muvakkat  encü­   olmayan  veya  1939  dan  sonra  kiraya  verilmeğe
     men  tarafından  hazırlanan  bir  tasarı  üzerine  başlanan  yahut  kullanma   tarzı  tamamen  de­
     umumî  fiat  yükselmesi  karşısında  fiat  istikra­  ğiştirilerek  kiralanan  gayrimenküller  için,  be­
     rının  sağlanması  maksadıyla  ve  kira  ve  tahli­  lediye  encümenlerince  1939  rayicine  göre  ben­
     ye  kontrolü  rejiminin  kaldırılmasının  içtimaî  zeri  gayrimenkullere  kıyasen  takdir  olunacak
     ve  iktisadî  büyük  buhranlar  yaratacağı  mülâ-  kira  bedellerine,  en  çok  yukarıdaki  nisbetlerde
     hazasiyle  1939  bedellerine  bugünkü  iktisadî    zam  yapılacaktır.  (Mad.  2/A,  B)
     şartlara  uygun  yeni  zamlar  yapılması  ve  1947
     den  sonra  inşa  edilen  bina  kiralarının  da        B)  Bina  1939  yılından  sonra  yapılmışsa,
     12/5/1953  tarihindeki  seviyede  dondurulması     yahut  aslî  heyeti  itibariyle  tevsi  veya  tebdil
     esasını  hedef  güden  6570 sayılı  kanun 18/5/955   edilmek  suretiyle  esaslı  bir  şekilde  tadil  edil­
     de  kabul  edildi.  Böylece  1/6/1955  tarihi  gel­  mişse,  bu  halde  Bina  Vergisi  Kanununa  göre
     meden,  kontrol  sisteminin  başka  esaslar  daire­  tahakkuk  eden  gayri  safî  iratları  nazara alına­
     sinde  devamı  derpiş  olunarak tamamen  serbesti  rak  tesbit  edilecek  kira  bedellerine  en  çok  mes­
     sistemine  gidilmekten  vazgeçilmiştir.            kenler  için  %  100;  meskenden  gayri  yerlerde
                                                        %   200   nisbetinde  bir  zam  yapılabilecektir.
                                                        (Mad.  2/C).
         II  —  Türkiye'de  Halihazır  Kira  Kontrolü  :
                                                             C)  24/2/1947  den  sonra  yapılan  binalar­
         Gayrimenkul   kiraları  hakkındaki  6570  sa­  da;
     yılı  kanunun  1/6/1955  tarihinde  yürürlüğe  gir­     a)  12/5/1953  tarihinde  yazılı  veya  sözlü
     mesiyle,  henüz  fiilen  serbestiye  geçilmeden,   mukaveledeki  kira  bedeli  esastır.  Bu  miktarı
     tekrar  kiraların  kontrolü  sisteminin  idamesi  ^geçemez.  (Mad. 3/A)
     sağlanmıştır.
                                                            b)  12/5/1953  tarihindeki  kira  bedeli  belli
         6570  sayılı  kanunun  kira  kontrolü  husu­   olmıyan  veya  bu tarihten  sonra kiraya  verilme­
     sunda  serdettiği  esaslar  muhtelif  veçheler  ar-  ğe  başlanan  yahut  kullanma  tarzı  değiştirile­
     zetmektedir  :
                                                        rek  kiraya  verilen  gayrimenkuUerin  kira  be­
         1  —  Yapılacak  zamlar,                       delleri,  belediye  encümenlerince  (o  mahal  ve­
                                                        ya  semtteki  mümasillerinin  12/5/1953  tarihin­
         2  —  Tahliye  sebepleri,
                                                        deki  kiralarına  göre)  takdir  olunan  bedeli  ge­
         3  —  Fuzulî  işgallerde  idarî  makamlara     çemez.  (Mad. 3/B  bendinin  ilk  fıkrası)
     müracaat,
                                                             D)  6084  sayılı  kanunun  neşrinden  (21/5/
         4  —  2490  sayılı  kanuna  göre  kiralanan    1953)   itibaren  inşa  edilen  gayrimenkuUer-
     yerler,                                            le,  bundan  sonra  inşa  edilecek  veya  yeniden ki­
         5  —  Cezaî  hükümler,                         ralanacak  gayrimenkuUerin   ve  mezkûr  kanun

                                                                                                   299
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12