Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

Kira               Kanununa                                  Dair





                                                                            Yazan  = Muzaffer  AKALIN

          Yeni  kira  kanunu  hakkındaki  yazılarımız    rarlarınn  bozdurulmasını   ve  düzeltilmelerini
     üzerine  bazı  okurlarımızdan  aldığımız  mektup­   sağlamak  mümkün   müdür?
     larda  birkaç  meselenin izahı  istenmektedir.  Be­
     lediye  Encümenlerinin  kira  takdirlerine  karşı       İdarî  karar  ve tasarruflardan  ve menfaat­
     itiraz  edilip  edilemiyeceği  bunların  başında  ge­  leri  zarara  uğrayanların  Devlet  Şûrasına  müra­
     liyor.                                              caat  ederek  iptâl  dâvası  açabilmesi  bulnarm ic­
                                                         rası  lâzım  kesin kararlar  olmasına  bağlıdır.  En­
          Bilindiği  gibi  kira  kanunu,  bina  kiralarını  cümenlerin  kira  takdir  etmesi  idarî  bir  muame­
     üç  grupta  toplamıştır.  Bunlar:                   ledir.  Takdir  edilen  kira  bedeli  üstünde  binanın
                                                         kiraya  verilmesi  ceza tehdidi altında  yasak  edil­
          1  —  1939  kira  rejimine  tâbi  olanlar,     miş  olduğundan  kesin bir  mahiyet  taşımaktadır.

          2  — Kiraları  gayrisafi  irad  esasına  bağlı  Bu itibarla  esas, maksat, şekil  ve  yetki  bakımın­
     bulunanlar,                                         dan  kanuna  aykırıhkları  sabit  olursa  idari  ka?;a
                                                         yolu  ile  iptâl  edilmeleri  lâzım  geluir.
          3  — 12/5/1953   tarihindeki  kira  bedelleri
     esas tutulacak  olanlardır.                             Kanun,  ne gibi  hallerde  encümenlerce  kira
                                                         takdir  edileceğini  göstermiştir.  Bunların  dışına
          Bunlardan  ikinci  guruba  giren  binaların    çıkılarak  zam  nisbetlerinin  tatbik  edileceği  kira
                                                  i
      kiraları  Belediye  Encümenlerinin  takdiri  ile l­  hadlerinin  mukavele  ile belli olduğu  hallerde  ve­
      gili  değildir.                                    ya  kiraları  gayrisafi  irad  esasına  bağlı  bulun­
                                                         mak  itibariyle  takdire  konu  olmayan  binalarda
          Birinci  guruptakilerden  1939  kira  bedelleri  belediye  encümenlerinin  kira  takdirine  girişme­
      mukavele  ile belli  olmayan  veya  1939  yılından  leri  bu yoldaki  kararların  iptâli  ıçın  dâva  açıl­
      sonra  kiraya  verilmeye  başlanan  veyahut  kul­  masına  sebep teşkil  edebilir.
      lanma  tarzı  tamamen  değiştirilerek  kiralanan
      binaların  zam nisbetlerine  esas  tutulacak 1939      Encümenin   yetkisi  içinde  bulunan  hallerde
      kira  değiştirilerek  kiralanan  binaların  zam  nis­  aynı  yer ve semtteki  emsalinin  kira  takdirine
      betlerine  esas  tutulacak  1939 kira  miktarları  esas  tutulmasından  doğan  haksızlık  ve adalet­
      belediye  encümenlerince  takdir  edilecektir.     sizlik  de kanunun  esas ve maksadına  aykırı  bu­
                                                         lunmak  itibariyle  dâvaya  konu  olabilmelidir.
          Üçüncü  guruba  dahil  olup da 12/5/1953 ta­
      rihindeki  kira  bedelleri  yazılı  veya  sözlü  muka­  Ancak, adlî  mahkemelere intikal  etmiş  olan
      vele  ile belli  olmayan  veya  bu tarihten  sonra  ihtilâflar  münasebeti  ile mahkeme  tarafından
      kiraya  verilmeye  başlanan  veyahut  evvelce ki­  bilirkişi  olarak  belediye  encümeninden  istenen
      rada  bulunup  da  bu tarihten  sonra  kullanma    kira  takdirleri  yukarda  belirttiğimiz  mahiyet
      tarzı  değiştirilerek  kiralanan  binaların  kira be­  ve  vasıfta  bir idarî  karar  sayılamıyacağmdan
      delleri aynı  yer  ve semtteki emsalinin 12/5/1953   bu  çeşit  kira  takdirleri  aleyhine  idarî  kazaya
      tarihindeki  kiralarına  göre  belediye  encümenle­  başvurulamaz.  İlgililer  belediye  encümenince
      rince takdir  olunacaktır.                         mahkemenin   isteği  üzerine  yapılmış  olan  tak­
                                                         dire  karşı  itirazlarını  dâvaya  bakan  mahkeme
          Belediye  encümenleri;  emsaline  göre  mal-   nezdinde  ileri  sürebilirler.
      sahibi  aleyhinde  düşük  veya  kiracı  aleyhinde
      yüksek  kira  takdir  ederse veyahut  yetkisi  dışın­  Görülüyorki   kira  takdirine ait  kararlara
      da  kalan  hallerde  kira  takdirine girişirse  bu ka-  karşı  Devlet  Şûrasınca  iptâl  dâvası  açılabilme-

                                                                                                      7
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14