Page 4 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 4

sa'dan  kabullenmişler.  Ama tarihleri,  gelenekle­    Biz,  23  Eylül  1293  tarihli  Belediye  kanunu­
        ri,  sosyal  ve  politik  durumları  arasındaki  fark­  muzla  bu  eski  Fransız  usulünü  aynen  kaubllen-
        lar  dolayisiyle  mevzuat  ve  tatbikatta  bir  takım  mişiz.  28  Nisan  1330  tarihli  muvakkat kanunla
        farklar  hâsıl  olmuş.                             bu  usulde  bir  değişiklik  yapmışız.  Belediye  baş­
            Türk  ve  Fransız  belediye  mevzuatı  ve  tat­  kanlığına  meclis  üyesi  olmıyan  bir  kimsenin
        bikatı  arasındaki  farklar,  mületlerin  sosyal,  de  hükümetçe  tâyin  edilebileceğini  kabul  etmi­
        ekonomik,  politik  durumlarının  hukuki  mevzu­   şiz.
        at  ve  idarî  tatbikat  üzerindeki  tesirleri  hakkın­  Fransızlar,  antidemokratik  olan  tâyin  usu­
        da  canlı  bir  fikir  vermek  bakımından  büyük  bir  lünü  kaldırmışlar  ve  yerine  seçim  usulünü  koy­
        değer  taşımaktadır.  Belli  başlı  farkları  şöyle  muşlar.  Biz  de  tâyin  usulünü  kaldırarak,  seçim
        özetliyebiliriz  :                                 usulünü  koyduk.  Ancak,   Fransa'da   belediye
            1  —  Fransızlar  köylerle  beldeler  arasında  başkanının  belediye  meclisi  üyesi  olması  şarttır;
        ne idarî  teşkilât,  ne  de hak, görev  veya  yetki ba­  bizde  şart  değildir,  beldenin  hemşerisi  bile  olma­
        kımından   bir  ayırt  yapmamışlar  ve  hepsine    yabilir.  Belediye  meclislerimiz  25  yaşını  doldur­
        "Komün"   adını  vererek  aynı  kanunlara  bağlı   muş,  okuyup  yazma bilen,  medeni  ve siyasi hak­
        tutmuşlar.  Biz  köylerle  beldeler  arasında  ayırt  larına  sahip  her  hangi  bir  vatandaşı  belediye
        yapmışız  ve  Fransa'dan kabullendiğimiz  komün    başkanlığına  seçebilir.
        mevzuatını  yalnız  beldelere  hasrederek  köyleri­
        mizi  bu  mevzuatın  dışında  tutmuşuz.                iki  memleketin  rrıevzuatı  arasında  böyle
                                                           bir  farklaşma  doğuran  sosyal  tesirleri,  ve  bu
            Türk  ve  Fransız  mevzuatı  arasında  böyle   farklaşmadan  doğan  neticeleri  incelemek  yerin­
        bir  farkın  hâsıl  olmasında  geleneklerimizin  tesi­  de  olur.
        ri  olduğu  şüphesizdir.
                                                               6  —  Fransa'da  belediye  meclisi  tarafından
            2  —  Fransa'da  komünler  sınırdaştır;  ko­   başkanlığa  seçilen  kimse  doğrudan  doğruya  bu
        mün  sınırlan  dışında  kalmış  toprak  yoktur.  Biz­  sıfatı  kazanması  için  - yerine göre  - valilerin ve­
        de  belediyeler  ve  köyler  sınırdaş  olmayabilir;  ya  içişleri  Bakanlığının  onamı  lâzımdır.
        köy  ve  belediye  sınırları  dışında  kalmış  toprak­
        larımız  vardır.                                        Mevzuatımıza  1930  yılında  giren  ve  antide­
                                                           mokratik  olan  bu  kaydı  henüz  yürürlükten  kal­
            Bu  farkı  sosyal  durumlar ve  nüfus  kesafet­
        leri  arasındaki  benzeyişsizlik  ile  açıklamak   dırmamış  bulunuyoruz.  Yeni  Belediye  Kanunu
        mümkündür.                                         tasarımız,  belediye  başkanlarının  köy  muhtar­
             3  —  Fransa'da  belediye  idarelerine  bir ta­  ları  gibi  - doğrudan  doğruya  belde seçmenleri ta­
                                                                                                Bu
                                                                                                    tasarı
                                                                                emretmektedir.
        kım  devlet  hizmetleri  yükletilmiş,  bizde  yükle-  rafından  seçilmesini antidelokratik  hüküm  de  or­
                                                                     konursa
                                                           yürürlüğe
        tilmemiştir.                                       tadan  kalkmış  olacaktır.
            Bu  farkı  bizde  belediyelerin  sonradan  ku­
        rulmuş  olması  ile  açıklıyabiliriz.                   7  —  Fransa'da  bir kimse  hem  belediye  baş­
            4  —  Fransa'da  belediye  başkanları  hükü­   kanı,  hem  de  milletvekili,  hattâ  bakan  olabilir;
        metin  temsilcisi  sayılır,  bizde  sayılmaz.  Bu hak   bizde  olamaz.
        ve  yetki  bizde  köy muhtarlarına  verilmiş  fakat     Bu  farkın  da  sebepleri  ve  neticeleri  üzerin­
        belediye  başkanlarından  esirgenmiş  bulunuyor.   de  uzun  boylu  duraklamağa   ve  araştırmalar
        Genel  idareye  ilişkin  hizmetlerden  hiç  biri  be­  yapmağa  değer.
        lediyelerimize  yükletilmemiş  bulunduğuna  göre        Milletlerarası  Hukuk  Demeği  5  -  10  Eylül
        bu  durum  pek  mantıksız  sayılmaz.               1955  te  istanbul  Üniversitesinde  kongre  halinde
             5  —  Eskiden  Fransa'da  belediye  meclisi   toplanacak  ve  kabullenmeden  doğan  meseleleri
        üyelerinden   birini  hükümet   başkan   tâyin     inceliyecektir.  Belediyelerimizin  durumu  bu
        ederdi.                                             kongre  için  çok ilgi  çekecek  bir konu olabilir.



                                                    •   •    •


        414
   1   2   3   4   5   6   7   8   9